I SA/Wa 377/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez powiat prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę postanawia: 1. zwolnić M. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. W dniu 12 października 2007 r. M. K. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez powiat prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został - wydanym przez referendarza sądowego - postanowieniem z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 377/07, przyznającym prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i odmawiającym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 27 listopada 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw na przedmiotowe postanowienie, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Ze złożonego przez M. K. oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnią córką i synem. Ich stały miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł, który stanowi wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę. Skarżący jest obecnie osobą bezrobotną i od 13 grudnia 2006 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, zgłasza się do urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia gotowości do pracy, a w okresie od stycznia do czerwca 2007 r. otrzymał zasiłek w kwocie [...] zł brutto. Skarżący podał, iż posiada spółdzielcze własnościowe mieszkanie o powierzchni [...] m-, nieruchomość rolną o powierzchni [...] (użytkowaną przez brata) i o powierzchni [...] ha użytkowaną dla własnych potrzeb oraz samochód marki 126 p - nieużytkowany z przyczyn technicznych. Podkreślił, iż od września 2006 r. jego rodzina jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i osobistej z uwagi na pozbawienie go stałego zatrudnienia i utrzymywanie się wyłącznie z wynagrodzenia swojej żony. Dodatkowo skarżący podał, że ciąży na nim zobowiązanie finansowe w wysokości [...] zł, jak również ponosi koszty z tytułu leczenia syna u ortodonty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i jednocześnie nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 1, 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie M. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Należy podkreślić, iż prawo pomocy ma na celu zagwarantować osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, pomimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Instytucja ta przewidziana ww. przepisami stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację majątkową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny, co do sytuacji majątkowej skarżącego - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - wnioskodawca wykazał, że przy tak niskich dochodach, na które składają się łącznie: wynagrodzenie żony oraz zasiłek skarżącego z tytułu bezrobocia, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, a zatem spełnia podstawowe przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, tj. wynikające z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.