I SA/Wa 378/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. B. kwotę 500 (pięćset) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 378/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], dawna ul. [...], oznaczoną [...] o pow. [...] m2. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że zgodnie ze stanem działów I i II wykazu hipotecznego księgi wieczystej pod nazwą [...], prawo własności tej nieruchomości według stanu na dzień 9 maja 1930 r. wpisane było na rzecz F. S. i J. B.. Stosownie do art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie przysługuje za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. przeszły na własność państwa, jeżeli ich poprzedni właściciel lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Oznacza to, iż dla przyznania odszkodowania konieczne jest, aby grunt stanowił gospodarstwo rolne, które prowadzili poprzedni właściciele lub ich następcy prawni oraz faktycznie władali takim gospodarstwem, co najmniej do dnia 5 kwietnia 1958 r. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że teren położony w rejonie ul. [...], na którym znajduje się przedmiotowa działka, objęty został decyzja lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] października 1962 r. – pod budowę [...] oraz decyzjami Naczelnika [...] W. nr [...] z dnia [...] maja 1977 r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 1978 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej polegającej na budowie [...]. W aktach lokalizacyjnych wyżej wymienionej nieruchomości znajduje się informacja Naczelnika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] W., zgodnie z którą teren objęty wyżej wymienioną lokalizacją stanowi teren rolny, użytkowany przez E. B. Ponadto z protokołu inwentaryzacyjnego sporządzonego na omawianym terenie wynika, iż stanowi on gospodarstwo rolne [...], prowadzone przez J. B. i E. B. O zasadności potraktowania przedmiotowej nieruchomości jako części gospodarstwa rolnego świadczy również powierzchnia gruntu [...] m2 oraz hipoteczne oznaczenie nieruchomości. Powyższe ustalenia jednoznacznie zatem wskazują, iż przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład gospodarstwa rolnego, które jednak nie było prowadzone ani przez jej poprzednich właścicieli ani ich następcę prawnego. Przedmiotowa nieruchomość nie spełnia więc jednej z przesłanek przyznania odszkodowania w trybie art. 215 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze na decyzję Wojewody [...] S. B. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 9 i 10 kpa przez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a także naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przede wszystkim art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przepis art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewiduje dwie sytuacje kiedy za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. przysługuje odszkodowanie ustalone według przepisów tej ustawy, a dotyczących odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Organy w zaskarżonych decyzjach ograniczyły się do rozważenia sytuacji unormowanej w art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. uznając, że nieruchomość stanowiąca własność poprzedników prawnych S. B. stanowiła gospodarstwo rolne. Przy czym ustalenia tego organy dokonały na podstawie informacji Naczelnika Wydziały Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] W. z dnia [...] czerwca 1977 r., zgodnie z którą przedmiotowa nieruchomość stanowi teren rolny, protokołu inwentaryzacyjnego sporządzonego w dniu [...] maja 1977 r., z którego wynika, że stanowił on gospodarstwo rolne [...], prowadzone przez J. B. i E. B. W ocenie organów o zasadności potraktowania przedmiotowej nieruchomości jako części gospodarstwa rolnego ma świadczyć również powierzchnia gruntu [...] m2 oraz [...] oznaczenie nieruchomości. Należy uznać, że powyższe dowody i ustalenia są niewystarczające do uznania, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła gospodarstwa rolne w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Powołana przez organy informacja Naczelnika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej stwierdza stan nieruchomości na datę sporządzenia tej informacji i nie wynika z niej na podstawie czego określono tę nieruchomość jako rolną. Absolutnie dowodem istnienia gospodarstwa rolnego w dacie wejścia w życie dekretu nie może stanowić protokół inwentaryzacyjny sporządzony w dniu [...] maja 1977 r. Okoliczność, że osoby trzecie wykorzystywały tę nieruchomość na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego nie oznacza, że nieruchomość ta nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Organy zdają się nie zauważać, że przedmiotowa nieruchomość była odrębną nieruchomością od nieruchomości J. B. i E. B. i nie wchodziła w skład ich nieruchomości o pow. [...] m2. Przedmiotowa nieruchomość miała pow. [...] m2 i stanowiła własność poprzedników prawnych skarżącego – F. S. i J. B. Traktowanie tej nieruchomości jako stanowiącej całość z nieruchomością rolną B. jest niczym nieuzasadnione i nie może dowodzić, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne. Skarżący S. B. utrzymuje, że nieruchomość stanowiąca własność jego poprzedników prawnych przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., a więc przed dniem 21 listopada 1945 r. była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i nawet przystąpiono już do prac budowlanych, związanych z budową [...]. Stanowisko takie prezentował także w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jednakże tej okoliczności organy w ogóle nie rozważyły i nie ustosunkowały się do tego twierdzenia wnioskodawcy. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji jak i z materiału dokumentacyjnego nie wynika, by organy badały, czy przed dniem 21 listopada 1945 r. nieruchomość ta mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a przyjęły na podstawie mało przekonujących dowodów, iż nieruchomość ta stanowiła gospodarstwa rolne. Tym samym sprawa nie została wyjaśniona w sposób umożliwiający jej prawidłowe rozstrzygnięcie, a przy rozpoznawaniu tej sprawy organy naruszyły zasady postępowania określone w art. 7, 8, 77 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, w pierwszej kolejności, czy przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przez dniem 21 listopada 1945 r. i rozpozna sprawę również w aspekcie uregulowania zawartego w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.