I SA/Wa 378/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Postanowieniem [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267 – dalej jako kpa) oraz art. 61a kpa utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w N. z dnia [...] grudnia 1984 r., w części dotyczącej działek nr [...],[...] a w części dotyczącej działki nr [...] uchylił ww postanowienie. W toku postępowania ustalono, że Naczelnik Gminy w N., decyzją z dnia [...] grudnia 1984 r., nr [...] orzekł o przejęciu w zamian za świadczenia emerytalne na własność Państwa gospodarstwa rolnego K. S. o powierzchni [...] ha oznaczonego działkami nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonymi na terenie wsi G. oraz nieruchomości oznaczonych działkami nr nr [...], [...], [...] położonymi na terenie wsi S., gm. S. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww decyzji wystąpiła A. S. – siostrzenica ww K. S. wskazując, że przejęte na własność Państwa gospodarstwo rolne stanowiło własność jej matki A. A. Do akt sprawy A. S. dołączyła postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...]. Mocą postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 1978 r. sygn. akt [...] spadek po A. A. nabyła córka A. M. (obecnie A. S.), syn A. A., syn W. A. oraz córka I. M.. Wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne, położone we wsi S. nabył na mocy ustawy brat A. A. - K. S. w całości. Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B., po rozpoznaniu wniosku A. S. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1978 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że stwierdził iż spadek po wyżej wymienionej nabyła córka A. S., syn A. A., syn W. A., córka I. M., wnuk A. A. oraz wnuczka J. K.. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie w przedmiocie dziedziczenia gospodarstwa rolnego przez K. S. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r., w części dotyczącej działek nr nr [...], [...], [...] wskazując, że A. S. nie przysługuje przymiot strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w N. z dnia [...] grudnia 1984 r. Organ uzasadnił swoje stanowisko treścią art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ podniósł, ze w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości przekazanych na rzecz Państwa stronami postępowania są właściciele nieruchomości albo ich następcy prawni a według danych z akt sprawy A. A. była właścicielką tylko nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. K. S. nabył nieruchomość oznaczoną aktualnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha w wyniku scalenia gruntów dokonanego w 1975 r. jako ekwiwalent zamienny za działkę nr [...] odziedziczoną po A. A. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 1978 r. sygn. akt [...]. Postanowienie dotyczące dziedziczenia gospodarstwa rolnego zostało następnie uchylone przez Sąd Okręgowy. Według organu A. S. posiada interes prawny, pozwalający jej żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w N. z dnia [...] grudnia 1984 r. tylko w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej działką nr [...], gdyż działka ta nie była przedmiotem szczególnego dziedziczenia. Co do pozostałej części wniosku organ uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie gdyż nieruchomość oznaczoną numerami geodezyjnymi nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha K. i Z. S. otrzymali w wyniku scalenia gruntów w 1975 r., jako ekwiwalent zamienny za działki nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położone w S., wymienione w wydanym na ich rzecz akcie własności ziemi z dnia [...] lutego 1975 r. nr [...]. Organ wskazał, że A. S. nie przysługiwał i nie przysługuje żaden tytuł prawny do działek nr [...] i nr [...] , gdyż jej matka A. A. nie była ich właścicielką. Skargę na powyższe postanowienie złożyła A. (M.) S. (skarżąca). W uzasadnieniu podniosła, że pozbawiono ją spadku po matce w postaci ziemi o pow. [...] ha. Wskazała, że "grabież lub sprzedaż spadku bez zgody innych dziedziczących nie może im majątkowo szkodzić". Skarżąca wniosła też o uchylenie decyzji nr [...] z [...] grudnia 1973r. zarzucając, że została ona wydana w oparciu o "nieprawne" protokoły i wydane później akty uwłaszczenia. Podała, że "nie ma żadnego gospodarstwa rolnego w S. przy stacji S. i nie było w trakcie [...] i [...] i nie ma do dnia dzisiejszego" . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa a organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił stan prawny sprawy, a przy tym stanowisko swoje uzasadnił adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa. Skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której brat jej matki – K. K. przekazał gospodarstwo rolne na rzecz Państwa w zamian za świadczenia emerytalne i podnosi, że gospodarstwo rolne, będące przedmiotem tego przekazania należało do jej matki. Jednocześnie skarżąca nie wykazała aby jej matka czyli A. A. była kiedykolwiek właścicielką opisanych we wniosku działek jak również nie legitymuje się postanowieniem Sądu dotyczącym dziedziczenia po matce jakiegokolwiek gospodarstwa rolnego. Akta sprawy zawierają natomiast dowody wskazujące na to, że brat matki skarżącej uzyskał tytuł prawny do nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją bądź w wyniku uzyskania Aktu Własności Ziemi bądź w wyniku scalenia (i wymiany) gruntów. Wobec powyższego, w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała przymiotu strony postępowania, tzn. nie wykazała, że posiada interes prawny odnośnie do kwestionowania decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. dotyczącej przekazania na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego przez K. K.. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak stanowi bowiem art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie zostało wniesione do organu administracji przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Co do działki nr [...] postanowienie organu I instancji zostało uchylone i wniosek skarżącej będzie przedmiotem badania organu. Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 151 ppsa. Jednocześnie Sąd przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem 23% podatku od towarów i usług. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 490).