I SA/Wa 379/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Bińczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi M.F. i W.F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...]. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 44/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz M.F. i W.F. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. F. i W. F. pismem z [...] stycznia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 44/18, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z [...] marca 2017 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu; przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do art. 154 § 7 tej ustawy; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wyrokiem z [...] kwietnia 2018 r. Prezydent [...] został zobowiązany do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W związku z brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wniosku pismem z [...] grudnia 2019 r. wezwano Prezydenta do wykonania wyroku. Pomimo to organ nie podejmuje żadnych czynność zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Skarżący podkreślili, że w sprawie zasadne jest wymierzenie grzywny adekwatnej do bezczynności organu w wykonaniu wyroku trwającej od 1,5 roku. Zdaniem skarżących w sprawie zaistniały ponadto przesłanki uzasadniające przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, Prezydent [...] pozostaje bowiem w wyjątkowo rażącej zwłoce niewykonując ww. wyroku od 1,5 roku. Skarżący zarzucili, że organ lekceważy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i kierując się świadomością braku realnych konsekwencji nagminnie wyroków nie wykonuje, wykazując przy tym brak poszanowania prawa oraz nadwyrężając zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Na poparcie twierdzeń skarżący przytoczyli stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Zaznaczyli ponadto, że suma pieniężna stanowi swoiste zadośćuczynienie, a zatem szczególnie zasadne jest przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, ze względu na to, że od trzech lat oczekują na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie z dnia [...] marca 2017 r., podczas gdy Prezydent [...] lekceważy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz nie podejmuje żadnych działań w celu rozpoznania wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w sprawie podejmowano szereg czynności mających na celu wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Organ opisał przebieg postępowania i podejmowane działania oraz zaznaczył, że mając na uwadze wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość w terminie określonym w wyroku 5 kwietnia 2018 r. Prezydent wskazał ponadto, że opóźnienie w rozpatrywaniu sprawy jest spowodowane bardzo dużą ilością spraw o przyznanie odszkodowania, prowadzonych w Biurze [...]. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Zgodnie z art. 36 § 1 kpa skarżący zostali poinformowani o przyczynach uniemożliwiających rozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość w terminie określonym ww. wyroku oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji w sprawie. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Skarżący - pomimo kierowanych do nich wezwań - nie złożyli do akt sprawy dokumentów niezbędnych do udowodnienia praw podmiotowych do ubiegania się o odszkodowanie za ww. nieruchomość, jak również nie wykazali poniesionej krzywdy. Nie można zatem przyjąć, że doznali oni krzywdy wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie im sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pisma skarżących z [...] listopada 2019 r. oraz z [...] grudnia 2019 r., którymi wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 5 kwietnia 2018 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z 5 kwietnia 2018 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie trzech miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi [...] lipca 2018 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem [...] października 2018 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Zauważyć trzeba, że z analizy akt wynika, że po wydaniu wyroku z 5 kwietnia 2018 r. Prezydent [...] podejmował nieliczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i załatwienie sprawy. Stosowne czynności podjęto w istocie w grudniu 2019 r. - pismami z [...] grudnia 2019 r. i z [...] grudnia 2019 r. o nadesłanie koniecznych informacji wystąpiono do pełnomocnika skarżących. Pismem z [...] grudnia 2019 r. zwrócono się ponadto do Wydziału [...] o przesłanie akt własnościowych ww. nieruchomości. Po uzyskaniu zaś informacji, że w zasobie dokumentacji tego Wydziału akt własnościowych nie odnaleziono, organ nie podejmował w sprawie jakichkolwiek działań. Tym samym spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 5 kwietnia 2018 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uwzględniając, że Prezydent podejmował nieliczne czynności w sprawie Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z 5 kwietnia 2018 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent podejmował nieliczne czynności mające na celu rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. Jak wskazano wyżej organ ograniczył się w istocie do wystosowania w grudniu 2019 r. 3 pism i od stycznia 2020 r, nie podejmował działań w sprawie. Zauważyć przy tym trzeba, że podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw, stopień ich skomplikowania) nie usprawiedliwiają niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Sąd uznał ponadto brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że suma pieniężna, określona ww. przepisie, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie podnoszone w skardze okoliczności dotyczące zwłoki organu, braku instrumentów skutecznego oddziaływania na Prezydenta, czy też wskazywana kwestia oczekiwania na załatwienie sprawy, nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. W ocenie Sądu, to wymierzona grzywna stanowi dolegliwość finansową wobec organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).