I SA/Wa 380/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. O. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 204/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W. O. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. O., pismem z dnia 15 stycznia 2016 r., reprezentowana przez adwokata [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 204/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 18 września 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismem z dnia 15 listopada 2015 r. skarżąca wezwała Prezydenta do wykonania wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. oraz że do chwili obecnej nie zostały podjęte żadne czynności celem jego wykonania. Organ nie poinformował również o powodach tego stanu rzeczy. Skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości 30.000 zł, która - w jej ocenie - stanowić będzie adekwatny i dostateczny środek restrykcyjno – dyscyplinujący oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że akta wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. wpłynęły do organu w dniu 9 sierpnia 2013 r. oraz że pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. pełnomocnik strony został poinformowany o braku środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania za przedmiotowy grunt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia 15 listopada 2015 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 9 sierpnia 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 9 października 2013 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi W. wymierzono grzywnę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 865/14 w wysokości 1.000 zł, a następnie kolejnym wyrokiem tego Sądu z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1050/15 – w wysokości 5.000 zł. W ostatnim wyroku Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo powyższych dwóch orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent W. nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia 6 maja 2016 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (trzeciej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Organ natomiast, poza wystosowaniem pism informujących o przyczynach niedotrzymania terminu, nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie zmierzających do jej zakończenia. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także tę okoliczność, że po wpłynięciu do organu akt z prawomocnym wyrokiem Prezydent W. nie podejmował jakichkolwiek działań mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 6.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno–dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami z dnia 10 września 2014 r. i z dnia 22 lipca 2015 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (odpowiednio w wysokości 1.000 zł i 5.000 zł) w związku z niewykonaniem wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent nie podejmował w istocie żadnych czynności mających na celu jej zakończenie. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo dwóch kolejnych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. termin został znacznie przekroczony. Wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności, takie jak brak środków pieniężnych, nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu niewykonania wyroku muszą mieć charakter prawny i proceduralny, a nie faktyczny. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie uznawaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, przede wszystkim w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).