I SA/Wa 381/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 582/16 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 20 000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. P. sumę pieniężną w kwocie 20 000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. W. P. i A. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako: organ/prezydent) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 582/16, którym Sąd zobowiązał prezydenta do rozpoznania wniosku z dnia 17 czerwca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] (obecnie [...]) - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. jw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. P. Do rozpoznania pozostała skarga drugiego ze skarżących – A. P. (dalej: skarżący). W przedmiotowej skardze skarżący wniósł: 1) wymierzenie Prezydentowi st. Warszawy grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 ppsa, tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, 2) przyznanie skarżącemu - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. - sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że mimo uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na bezczynność prezydenta z dnia 4 maja 2016 r. i wydania wyroku (sygn. I SAB/Wa 582/16) zobowiązującego organ do wydania merytorycznej decyzji w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy organ administracyjny do dnia dzisiejszego nie wydał decyzji w sprawie, ignorując orzeczenie sądu i nie podejmując czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Prezydent nie wykonał wyroku, mimo że termin wyznaczony przez Sąd upłynął już ponad siedem lat temu. Skarżący podkreślił także, że sprawa nie została zakończona mimo, że wyrokiem z dnia 21 września 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 443/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność organu w wykonaniu wyroku z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył grzywnę organowi (5.000 zł), przyznał sumę pieniężną każdemu ze skarżących po 5.000 zł i zasądził zwrot kosztów postępowania. W ocenie skarżącego, mimo, że Sąd zastosował wszystkie środki dyscyplinujące o charakterze prewencyjno-represyjnym organ do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji w sprawie. Wg skarżącego, niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotą zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane, co nie może być tolerowane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie skargi organ nie mógł załatwić sprawy z uwagi na konieczność pozyskania dokumentów pozwalających ustalić datę rozpoczęcia inwestycji polegającej na budowie drogi stanowiącej dzisiejszą ulicę [...] oraz z uwagi na zlecenie wykonania opinii geodezyjnej zawierającej rozliczenie dawnej nieruchomości hipotecznej we współczesnych działkach ewidencyjnych oraz opinii fotogrametrycznej. Jednocześnie organ wskazał, że pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. zawiadomił strony w trybie art. 10 kpa informujące o zebranym materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa") w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 582/16 zobowiązał prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z prawomocnym powołanym wyżej wyrokiem wpłynęły do organu 9 listopada 2016 r. co oznacza, że termin załatwienia sprawy – w myśl art. 286 § 2 ppsa – upłynął z dniem 9 lutego 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez skarżącego do wykonania powyższego wyroku (pismo z dnia 15 września 2023 r.), jak też wymierzenia prezydentowi grzywny w wysokości 5.000 zł z tytułu zaistniałej zwłoki (wyrok z dnia 21 września 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 443/21) organ zawisłej przed nim sprawy administracyjnej – mimo wystosowania w dniu 29 stycznia 2024 r. zawiadomienia w trybie art. 10 kpa - nie rozstrzygnął, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy. Organ w żaden sposób nie poinformował Sądu mimo upływu ponad 10 miesięcy od ww. zawiadomienia o załatwieniu sprawy. Powyższe oznacza, że od ponad siedmiu i pół roku organ pozostaje przy wykonywaniu wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. w stanie bezczynności, która w wyżej opisanych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób art. 153 ppsa i art. 286 § 2 ppsa w związku z art. 12 kpa (pkt 2 wyroku). Czyni to zasadnym wymierzenie organowi kolejnej grzywny w wysokości niższej niż wnioskowana przez skarżącego, ale czterokrotnie wyższej niż wymierzona poprzednio, tj. 20.000 zł (pkt 1 wyroku). Grzywna ta powinna zdyscyplinować organ do niezwłocznego załatwienia sprawy. Ponadto okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od prezydenta na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za długoletnie oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Trwający stan bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania, pomimo wydania wyroku stwierdzającego bezczynność w jego rozpoznaniu oraz jednego wyroku wymierzającego grzywnę i stwierdzającego bezczynność w wykonaniu ww. wyroku z całą pewnością narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Okoliczności podnoszone przez prezydenta nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania prawomocnego wyroku. Sąd stanął na stanowisku, że zasadne jest przyznanie od prezydenta sumy pieniężnej jednakże w kwocie mniejszej niż żądana przez skarżącego, tj. 20.000 zł (pkt 3 wyroku). W ocenie Sądu, taka wysokość sumy jest adekwatna do naruszeń organu. Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu niewykonania wyroku Sąd miał na uwadze przede wszystkim bardzo długi czas (od 2017 r.) niewykonywania wyroku zobowiązującego organ do załatwienia sprawy, fakt niewydania rozstrzygnięcia mimo wymierzenia organowi grzywny w wysokości 5.000 zł, i charakter sprawy. Zdaniem Sądu, wymiar ww. sumy w powiązaniu z grzywną w wysokości 20.000 zł winien skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną (trzecią) przewidzianą w art. 154 ppsa skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 ppsa. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa i art. 205 § 2 ppsa na które składały się: wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł.) wyliczone w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018, poz. 265 ze zm.).