I SA/Wa 388/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-12
Skład orzekający: Monika Nowicka, Joanna Skiba, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydana przez niewłaściwy organ (Starostę Powiatu zamiast Przewodniczącego Zarządu Gminy), podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydana przez organ niewłaściwy rzeczowo, jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Naruszenie przepisów o właściwości, określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności takiej decyzji przez organ nadzoru, niezależnie od merytorycznej oceny sprawy czy stopnia zawinienia organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. i E. K. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu W. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Starosta wydał decyzję w 2000 r., jednak Prezydent W. wystąpił o stwierdzenie jej nieważności z powodu niewłaściwości organu. Po kilku postępowaniach i wyroku NSA, Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty, uznając, że właściwym organem był Przewodniczący Zarządu Gminy W., ponieważ nieruchomość stanowiła własność gminy. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie szeregu przepisów, kwestionując ustalenia dotyczące stanu prawnego i ewidencyjnego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. i E. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny:
Starosta Powiatu W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 roku, po rozpatrzeniu wniosku A. i E. K. (dalej powoływani jako skarżący) stwierdził uprawnienie skarżących do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...].
W dniu 1 marca 2000 roku Prezydent W. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2000 roku jako wydanej przez organ niewłaściwy.
Pismem z dnia [...] lipca 2000 r. Wojewoda [...] przekazał sprawę do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2000 roku, a następnie, wskutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2001 roku.
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA 909/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 roku oraz z dnia [...] stycznia 2001 roku, wskazując że właściwym do rozpoznania w/w wniosku Prezydenta z dnia 1 marca 2000 roku był Wojewoda [...], nie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.
Prezydent W. pismem z dnia 20 stycznia 2004 roku ponownie wniósł do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2000 roku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2000 roku, wskazując że Starosta Powiatu W. nie był organem właściwym do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Miasta W.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746) decyzję w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaje starosta albo prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli użytkowanie wieczyste jest ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, bądź przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli użytkowanie wieczyste jest ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego.
W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości została wydana przez Wojewodę [...] decyzją komunalizacyjna nr [...] z dnia [...] marca 1996 roku stwierdził nabycie przez [...] Gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W momencie powstania Gminy W. przedmiotowa nieruchomość stała się jej własnością i tym samym organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności był Przewodniczący Zarządu Gminy W., a nie Starosta Powiatu W.
Naruszenie przepisów o właściwości wynikających z art. 2 ust.2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności musi zatem skutkować stwierdzeniem nieważności wydanego rozstrzygnięcia, niezależnie od kwestii merytorycznej oceny tego rozstrzygnięcia.
Skarżący nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem Ministra i wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie art. 20 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), art. 38 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. nr 48, poz. 195 ze zm.), art. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.), art. 23 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podnieśli, że starosta wydając decyzję dokładnie zbadał stan prawny i ewidencyjny przedmiotowej nieruchomości i oparł swoje rozstrzygnięcie na danych ujawnionych w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego wydał Starosta Powiatu W. będący organem administracji rządowej.
Tym samym doszło do naruszenia art. 2 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 4 września 1997 r. określającego właściwość rzeczową organów do wydania decyzji o przekształceniu. Dlatego też organ nadzoru był zobligowany do wyeliminowania powołanej decyzji Starosty Powiatu W. z obrotu prawnego. Przy czym nie mają znaczenia okoliczności i stopień zawinienia organu administracji publicznej, które doprowadziły do wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Prowadząc postępowanie administracyjne organy są bowiem zobowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących ich właściwości, a decyzja wydana z naruszeniem takich przepisów jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa).
Tym samym wskazane przez skarżących zarzuty w szczególności dotyczące nie ujawnienia decyzji komunalizacyjnej w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków nie mają żadnego wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Wydanie decyzji administracyjnej przez organ niewłaściwy, prowadzi w konsekwencji do wady decyzji powodującej jej nieważność. Dlatego też organ nadzoru był zobligowany do stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Starosty Powiatu W. orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego jako wydanej przez niewłaściwy organ.
Natomiast strona, która uważa że poniosła szkodę w wyniku wydania decyzji, dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 Kpa może zgodnie z art. 4171 § 2 Kc żądać jej naprawienia w trybie cywilnoprawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury jest zgodna z prawem.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło