I SA/Wa 388/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-21
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania i w konsekwencji niekompletny wywiad środowiskowy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji błędnie ustalił, że o zasiłek celowy wystąpiła jedynie C. C., podczas gdy wniosek złożyli również J. C. i M. C. Doprowadziło to do niekompletnego wywiadu środowiskowego i wątpliwości co do prawidłowego ustalenia dochodu oraz kryterium dochodowego, co jest kluczowe dla przyznania świadczenia z pomocy społecznej.Stan faktyczny
C. C., M. C. i J. C. złożyli wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów utrzymania. Prezydent Miasta S. przyznał C. C. jedynie 500 zł na zakup opału, uznając, że jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania i w konsekwencji niekompletny wywiad środowiskowy. C. C. złożyła skargę do WSA, zarzucając przewlekanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
I SA/Wa 388/15
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2014 r. C. C., M. C. i J. C., wystąpili do o wsparcie finansowe w kwocie 15-20 tysięcy złotych jako koszt wyrównawczy do normalnego życia. Wnioskodawcy wyjaśnili, że brak im środków na utrzymanie, na benzynę do generatora, której miesięczny koszt wynosi 900,00 zł, na oświetlenie domu, wodę i na codzienne potrzeby domu o pow. 25 m , zbudowanego przez syna J. - właściciela i jego brata M., który legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. W dalszej części wniosku wnioskodawcy powołali się na stan zdrowia C. C. i M. C. Wyjaśnili też, że w oparciu o dwa zasiłki, tj. C. C. i jednego z synów zaciągali kredyty. Obecnie nie mają już zdolności kredytowej.
Prezydent Miasta S. rozpoznając powyższy wniosek decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], przyznał C. C. jednorazowe świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego za zakup opału w kwocie 500 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód rodziny wynosi 529 zł, a kryterium dochodowe rodziny składającej się z C. C. wynosi 542 zł. Łączny dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2013 r., poz. 182). Organ wskazał również, ze zasiłek celowy nie może być przyznany w wysokości 15-20 tysięcy o jakie ww. wnioskowała, gdyż przekracza to możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się C. C., J. C. i M. C., wnosząc o wsparcie finansowe w kwocie 20 tysięcy złotych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1-3 ustawy przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł,
- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Kolegium wskazało, że jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który zgodnie z art. 39 ww. ustawy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Użycia przez ustawodawcę wyrazu "może" oznacza że zasiłek celowy jest formą pomocy społecznej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego.
Ponadto organ wskazał, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie pomocy wystąpili: C. C., J. C. i M. C. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie z dnia 11 listopada 2014 r. dla C. C. do reprezentowania J. C. w sprawach zatrudnienia, finansowych oraz dotyczących działki nr [...], położonej w miejscowości B., gm. S. Ponadto zaskarżona decyzja, podjęta w oparciu o wywiad środowiskowy z dnia 8 stycznia 2015 r. przeprowadzony z C. C. została adresowana wyłącznie do niej. Organ odwoławczy wskazał również, że z powołanego wywiadu środowiskowego wynika, że C. C. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Powyższego nie potwierdza jednak zarówno treść wniosku o pomoc finansową, jak również treść odwołania od decyzji.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Organ administracji publicznej jest z urzędu obowiązany ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie jednoznaczne ustalenie stron postępowania wpływa na sposób ustalenia dochodu oraz kryterium dochodowego, które stanowi jedną z głównych przesłanek przyznania świadczenia z pomocy społecznej. W związku z tym wobec wniesienia wniosku o pomoc finansową przez C. C., J. C. i M. C. i podjęcia przez organ I instancji postępowania administracyjnego wyłącznie wobec C. C., w ocenie Kolegium należało uchylić zaskarżoną decyzję i zasadne jest uchylenie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła C. C. wskazując, że sprawa jej wniosku jest przewlekana, co powoduje, że pogrążają się w kredytach żeby przetrwać.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przede wszystkim wskazać należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), która stanowiła materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebów. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, prawo do tego świadczenia przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza tzw. kryterium dochodowego, które na dzień wydawania zaskarżonych decyzji wynosiło 542 zł. Podsumowując przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy uzależnione jest zatem od wysokości dochodu osiąganego przez osobę wnioskującą.
Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem z dnia 4 grudnia 2014 r. o przyznanie zasiłku celowego wystąpili C. C., J. C. i M. C.
Ustaleń takich dokonał również organ odwoławczy przedstawiając jednocześnie stan faktyczny sprawy, który w ocenie Sądu jest prawidłowy.
Zdaniem Sądu w sprawie organ I instancji wskazał błędnie, że z ww. wnioskiem wystąpiła jedynie C. C., co w okolicznościach niniejszej sprawy przyczyniło się do przeprowadzenia niekompletnego wywiadu środowiskowego z dnia 8 stycznia 2015 r. poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji. Organ I instancji uznał ponadto, że C. C. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, w sytuacji gdy materiał dowodowy sprawy tego nie potwierdza. Wobec czego w niniejszej sprawie wątpliwym jest prawidłowy sposób ustalenia dochodu oraz kryterium dochodowego, które stanowi jedną z głównych przesłanek przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Zasadnie zatem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję Prezydenta Miasta S, z dnia [...] stycznia 2015 r. przekazując organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Mając te okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło