I SA/Wa 389/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy postanawia : I. przyznać J. N. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 13 czerwca 2016 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Wnioskodawca oświadczył, że oprócz pokoju o powierzchni [...] m ² z którego korzysta w domu drewnianym nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, wierzytelności, czy przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podał, że jest osobą straszą ([...]lat), schorowaną, której stan zdrowia wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy. Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2016 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyjaśnienie, czy wnioskodawca wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, jak zaznaczył w formularzu, czy wnosi także o ustanowienie adwokata z urzędu. Poinformowano, że w piśmie z dnia 30 maja 2016 r. wnioskodawca wskazał, że wnosi o przyznanie adwokata natomiast w nadesłanym formularzu w pkt 4 zatytułowanym "wnoszę o" wnioskodawca zaznaczył, że wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Zapytano wnioskodawcę z czego się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu w pkt 10 –" dochody" nie podał żadnego dochodu. Wezwano wnioskodawcę także do wyjaśnienia, czy w chwili obecnej otrzymuje pomoc od organizacji społecznych lub państwowych (np. z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej), jeśli tak, należało wskazać od kogo oraz w jakiej wysokości lub formie (np. zasiłek stały, zasiłek celowy, dofinansowanie do zakupu posiłków, żywności, odzieży, inne). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy pozostająca z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym matka uzyskuje jakikolwiek dochód, np. z tytułu emerytury, jeśli tak, należało podać jej wysokość. Zapytano wnioskodawcę, czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania orientacyjnej kwoty miesięcznej jaka przeznaczana jest na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem domu (np. na opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.) i zapytano kto te koszty ponosi. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, jaką orientacyjną kwotę przeznacza miesięcznie na leczenie i zakup lekarstw, dojazdy do lekarzy oraz na bieżące potrzeby życia codziennego. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 27 lipca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca wnosi zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca podał, że pobierał z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej pomoc finansową w wysokości [...] zł, [...] zł, a ostatnio została mu przyznana kwota w wysokości [...] zł na okres dwóch miesięcy. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, lecz ze względu na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Oświadczył, że jego matka pobiera rentę w wysokości [...] zł i ponosi koszty tytułem opłat za energię elektryczną. Wnioskodawca natomiast ponosi opłaty za gaz w wysokości [...] zł, związane z zakupem lekarstw w wysokości [...] zł oraz z dojazdem do lekarza w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że na bieżące potrzeby życia codziennego nie wystarcza mu środków finansowych. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, w zakresie wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono postępowanie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.