I SA/Wa 390/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-17
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Joanna Skiba, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka kolejowa nabyła z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jeśli nie wykazała jego posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r.?Ratio decidendi
Spółka kolejowa nie nabyła z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, ponieważ nie wykazała jego posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r., co jest jedną z kumulatywnych przesłanek określonych w art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Przedłożona dokumentacja, w tym wypisy z rejestru gruntów i oświadczenia, nie potwierdziła tego faktu.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, powołując się na art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia prawa, a Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując brak stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała posiadania gruntu w kluczowej dacie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii po rozpatrzeniu odwołania P. SA w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "P." gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w Z., k.m. [...] oznaczonego jako działka nr [...] uregulowana w księdze wieczystej nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka P. S.A.
Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. w W. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe.
Podkreślono, że zgodnie z art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r ), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P.. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P.. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] jest Skarb Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa ujawniono, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu działki nr [...] z dniem 1 stycznia 1990 r. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości została spełniona przesłanka własności państwowej.
Kolejną przesłanką niezbędną do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez P. w trybie art. 34 ww. ustawy komercjalizacyjnej jest przesłanka aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Wskazano, że stwierdzenie posiadania przez P. gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
Podkreślono, że do wniosku z dnia [...] lutego 2006 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego m.in. przedmiotowej działki nr [...] oraz w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego wnioskodawczyni – P. S.A. załączyła m.in. wypis z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2005 r., wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu z 1990 r. oraz oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania P. S.A. w W. z dnia [...] lutego 2006 r., w którym wskazano, że nieruchomość położona obrębie Z., k.m. [...], oznaczona jako działka nr [...] jest zajęta pod linię [....], w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
W ocenie Ministra Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] października 2020 r. trafnie uznał, że przedłożona przez wnioskodawczynię dokumentacja nie potwierdziła w niniejszej sprawie spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "P." przedmiotowego gruntu w stanie na dzień 5 grudnia 1990 r.
Podkreślono, że dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2005 r. dotyczy wyłącznie stanu istniejącego w dniu jej sporządzenia, tj. w dniu [...] grudnia 2005 r., a nie stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto nadesłany wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu z 1990 r. wskazuje jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako inne tereny komunikacyjne, co w żaden sposób nie stanowi dowodu na posiadanie gruntu.
Ponadto wskazano, że przedłożone do akt sprawy oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2006 r. nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt pozostawał w posiadaniu P., bowiem wskazano w nim wyłącznie, że m.in. przedmiotowa działka nr [...] jest zajęta pod linię [...], w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, nie wskazując jednocześnie czy taki stan utrzymywał się w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto podkreślono, że P. S.A. w W. w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wskazały, że działka nr [...] obr. Z. nie jest zajęta infrastrukturą [...] w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Mając powyższe na uwadze wskazano, że dokumenty te w żadnym stopniu nie potwierdzają aby działka nr [...] znajdowała się w posiadaniu P. w dniu 5 grudnia 1990 r.
Podkreślono również, że wobec wskazanych powyżej braków w materiale dowodowym, organ wojewódzki pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. zwrócił się do Starosty Z. o wskazanie podstawy prawnej i przedłożenie stosownego dokumentu będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów "Tereny Komunikacyjne P. w K.".
W odpowiedzi na ww. pismo z dnia [...] sierpnia 2020 r. Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. wskazało, że przedmiotowa nieruchomość została wpisana w jednostce rej. [...] - Tereny Komunikacyjne P. w K. od założenia ewidencji gruntów w 1969 r., jednakże nie wskazało na jakiej podstawie dokonano tego wpisu.
Mając powyższe na względzie w ocenie Ministra żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez P. gruntu Skarbu Państwa położonego w Z., k.m. [...], obręb Z., oznaczonego jako działka nr [...] uregulowana w księdze wieczystej nr [...].
Skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A. zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, tj. Dz.U. z 2018 poz. 1311 ze zm. (dalej jako u.P.) poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz Spółki P. S A. z dniem [...] października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej Nieruchomości.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie,
P. S.A. w W., Oddział Gospodarowania nieruchomościami w K., zwróciły się do Wojewody [...] z wnioskiem o uwłaszczenie, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) - dalej: ustawa o komercjalizacji P. - nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w Z, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji P. "grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P.."
Z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby P. mogły zostać uwłaszczone:
- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu P.,
- do przedmiotowego gruntu P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymując w mocy odmowną decyzję Wojewody [...], jako przesłankę odmowy uwłaszczenia wskazał, że w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu P. bowiem przedłożona przez skarżącą spółkę dokumentacja nie potwierdziła w niniejszej sprawie spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "P." przedmiotowego gruntu w stanie na dzień 5 grudnia 1990 r.
Podkreślono ponadto, że dokumentacja w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia 21 grudnia 2005 r. dotyczy wyłącznie stanu istniejącego w dniu jej sporządzenia, tj. w dniu 21 grudnia 2005 r., a nie stanu istniejącego na nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto nadesłany wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu z 1990r. wskazuje jedynie, że działka nr [...] oznaczona została w rejestrze gruntów jako inne tereny komunikacyjne, co w żaden sposób nie stanowi dowodu na posiadanie gruntu.
Ponadto podkreślono, że przedłożone do akt sprawy oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2006 r. nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt pozostawał w posiadaniu P., bowiem wskazano w nim wyłącznie, że m.in. przedmiotowa działka nr [...] o pow. [...] ha jest zajęta pod linię [...], w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, nie wskazując jednocześnie czy taki stan utrzymywał się w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto podkreślono, że P. S.A. w [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wskazały, że działka nr [...], obr. Z. nie jest zajęta infrastrukturą kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Mając powyższe na uwadze wskazano, że dokumenty te w żadnym stopniu nie potwierdzają aby działka nr [...] znajdowała się w posiadaniu P. w dniu 5 grudnia 1990 r.
Oznacza to, że P. w dniu 5 grudnia 1990 r. nie była w posiadaniu przedmiotowej działki (żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez P. przedmiotowego gruntu).
W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy. W tej sytuacji brak było prawnych możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki, niezależnie od ewentualnego spełnienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym przepisie.
Wbrew zarzutom skargi nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 75 art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż organ prowadził postępowanie z zachowaniem zasad określonych w tych przepisach. Nie został również naruszony przepis art. art. 107 § 3 k.p.a.. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z uzasadnienia wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło