I SA/Wa 393/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Marek Wroczyński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K.C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] listopada 2012 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z [...] listopada 1980 r. nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], , [...], [...], [...] stanowiącej byłą własność E. i J. małż. M.. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego wystąpiła R.M.. Właścicielami nieruchomości rolnej byli E. i J. małż. M.. Wnioskodawczyni nie wykazała, że jest następcą prawnym po dawnych właścicielach. Ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała, że przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu, którego wszczęcia żąda zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania z jej wniosku. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi R.M. podniosła, że "ojcowizna" została jej odebrana przez obcą kobietę – teściową jej brata oraz Naczelnika Gminy P.. Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu, na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r., podniósł zarzut naruszenia art. 9 kpa w zw. z art. 61 kpa polegający na nieprawidłowym pouczeniu skarżącej przez organ co do decyzji, o której stwierdzenie nieważności winna wnosić. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga jest nieuzasadniona. Przepis art. 157 § 2 kpa stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że stroną postępowania nieważnościowego jest nie tylko ten kto był stroną postępowania zwykłego, zakończonego kwestionowaną decyzją ale również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z [...] listopada 1980 r. wystąpiła R.M.. Nie ulega wątpliwości, że nie była ona stroną postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją, gdyż wynika to bezspornie z akt postępowania. Decyzja dotyczy przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego bez budynków, składającego się z działek szczegółowo wskazanych w decyzji. Skarżąca nie wykazała by przejęte tą decyzją gospodarstwo rolne stanowiło, w dacie wydania decyzji, jej własność. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych ostatecznej decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia z [...] grudnia 1973 r. wynika, że właścicielem przekazanych nieruchomości rolnych był E.M., który został uwłaszczony tymi działkami na podstawie przepisów ustawy z 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Skarżąca prawo własności do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją wywodzi ze spadkobrania po ojcu D.M., co ma potwierdzać postanowienie Sądu Powiatowego w S. z [...] sierpnia 1968 r. sygn. akt [...]. Z postanowienia tego wynika, że spadek po D.M. nabyła w całości, w tym gospodarstwo rolne, na podstawie testamentu R.M.. Natomiast nie wynika z akt postępowania by testatorowi, w chwili otwarcia spadku, przysługiwał tytuł własności do nieruchomości rolnej przekazanej na własność Państwa kwestionowaną w tej sprawie decyzją. Takiego tytułu prawnego nie powołuje również skarżąca. Nie wykazała także aby była następcą prawnym E.M.. Zatem prawidłowo organ nadzoru uznał, że R.M. nie ma przymiotu strony wobec czego nie jest upoważniona do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z [...] listopada 1980 r. W takiej sytuacji organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania do czego jest zobligowany treścią art. 61a § 1 kpa, a co zostało orzeczone zaskarżonym postanowieniem. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 9 kpa. Ponieważ w pismach kierowanych przez skarżącą do organu nie było sprecyzowane czego domaga się skarżąca gdyż w większości treść tych pism sprowadza się do opisywania zachowania teściowej brata skarżącej i sytuacji rodzinnej organ zwracał się do skarżącej o skonkretyzowanie żądań. W piśmie datowanym na 7 września 2011 r. skarżąca wskazała decyzję Naczelnika Gminy P. z dnia [...] listopada 1980 r. Ponieważ skarżąca kwestionowała tę decyzję organ poinformował, że może ubiegać się o stwierdzenie nieważności tej decyzji i w piśmie z 2 listopada 2011 r. skarżąca taki wniosek zgłosiła. Tak więc organ rozpatrzył sprawę zgodnie z wnioskiem. Natomiast organ nie jest zobowiązany do udzielenia porad prawnych i wskazywania w jaki sposób osoba zainteresowana może rozwiązywać swoje problemy prawne. Taki obowiązek nie wynika z art. 9 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.