I SA/Wa 395/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie zasiłku okresowego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2013 r. Wnioskiem z dnia 26 listopada 2014 r. (data wpływu do Sądu) skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie osiąga dochodów oraz nie posiada żadnego majątku. W związku z tym, że akta sprawy w ramach której skarżący złożył wniosek o prawo pomocy zawierają dokumenty wskazujące jedynie na wysokość dochodów osiąganych przez skarżącego w roku 2013, w celu zaktualizowania danych niezbędnych do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku zobowiązano stronę, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 1012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., do złożenia oświadczenia na temat źródeł i wysokości obecnie uzyskiwanych dochodów oraz do złożenia dokumentów wskazujących na wysokość pobieranych świadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że w sezonie wiosenno-letnim utrzymuje się z prac dorywczych (roboty budowlane) osiągając dochody w wysokości ok. [...] miesięcznie i podtrzymał jednocześnie oświadczenie, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy żadnych dochodów nie osiągał. Skarżący wskazał ponadto, że otrzymuje dotację do kosztów utrzymania mieszkania w wysokości [...] ma podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2014 r. (k.73). Świadczenie to przelewane jest bezpośrednio na konto spółdzielni mieszkaniowej i nie wpływa na poprawę sytuacji finansowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznawany wniosek w zakresie zawartego w nim żądania ustanowienia pełnomocnika procesowego zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący wykazał, że ze względu na brak dochodów i majątku nie ma możliwości pokrycia kosztów działania adwokata ustanowionego z wyboru. W odniesieniu do wniosku skarżącego o wyznaczenie adwokata prowadzącego działalność na terenie miasta [...] należy wskazać, iż zgodnie z art. 253 ustawy p.p.s.a., o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, którą w niniejszej sprawie jest Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Z treści art. 253 p.p.s.a. wynika zatem, że kompetencja sądu ogranicza się jedynie - oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata - do zwrócenia się do rady okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie dla strony pełnomocnika. Określoną osobę do reprezentowania strony wyznacza jednak organ samorządu korporacyjnego zgodnie z właściwymi dla niego regułami. Żaden przepis p.p.s.a. nie uprawnia sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności (zob. postanowienie NSA z 14 września 2011 r., I OZ 662/11). Rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie orzeczono w przedmiocie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych z uwagi na to, że zwolnienie takie przysługuje mu z mocy ustawy. Na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca m.in. działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, a do takiej kategorii spraw należy sprawa sądowoadministracyjna, której dotyczy rozpoznawany wniosek o prawo pomocy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Na marginesie należy wskazać, że niezasadne są obawy skarżącego odnoszące się do braku możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 17 października 2014 r. w związku z toczącym się postępowaniem wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy. Przewidziana w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucja przywrócenia terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.) skutecznie zabezpiecza prawo strony, która wystąpiła z wnioskiem o prawo pomocy, do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia Sądu I instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.