I SA/Wa 396/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-08

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna składająca skargę na decyzję w sprawie pomocy społecznej jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna skarżąca decyzję organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. W przypadku, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika, mimo zwolnienia z opłat sądowych, sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie takiego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku. Wnioskodawca przedstawił swoje dochody z emerytur oraz wydatki, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną, a także korzystanie z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku postanawia: przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą S. P. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania małżonków są dochody z tytuły emerytur – 952,18 zł plus dodatek z tytułu pomocy społecznej w wysokości 150 zł (skarżący) oraz 729,89 zł emerytury plus 50 zł dodatku z tytułu pomocy społecznej – żona skarżącego. Wnioskodawca wyjaśnił, że ponosi następujące wydatki – 400 zł z tytułu czynszu, 100 zł z tytułu opłat za pobór energii elektrycznej, 150 zł raty dla banku, 250 zł – wydatki na zakup leków, 1000 zł – wydatki na koszty utrzymania. Nadmienić należy, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskodawca od dłuższego czasu jest objęty pomocą właściwego ośrodka pomocy społecznej. Z tego tytułu uzyskał m. in. zasiłki celowe specjalne na zakup leków oraz na zakup żywności dietetycznej. Ponadto z dokumentacji tam zgromadzonej wynika również, że S. P. zmaga się z problemami zdrowotnymi, co wiąże się z podawaniem mu leków, żywności dietetycznej oraz stosowaniem diety płynnej. Organy pomocy społecznej ustaliły, że wnioskodawca nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, nie jest właścicielem gruntu, domu ani samochodu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skoro wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych to podkreślenia wymaga, iż stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc przedmiotem skargi jest decyzja wydana w takiej właśnie sprawie, S. P. automatycznie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zgłoszony w tym zakresie wniosek nie podlegał rozpoznaniu. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym i obejmuje wówczas zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Uwzględniając przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności uznać należało, że S. P. wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie – to jest w zakresie ustanowienia dla niego profesjonalnego pełnomocnika bowiem jak wskazano wcześniej jest on zwolniony od kosztów sądowych. Mając na uwadze łączny miesięczny dochód dwuosobowej rodziny ([...] zł), jak również to, że znaczącą część tej kwoty wnioskodawca i jego żona przeznaczają na wydatki związane z utrzymaniem, zakupem leków oraz leczeniem – jak również to, że od dłuższego czasu skarżący korzysta z wsparcia oferowanego przez właściwy ośrodek pomocy społecznej referendarz rozpoznający wniosek uznał, że nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z opłaceniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze powyższe, wobec spełnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło