I SA/Wa 397/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. L. i J. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia 1. przyznać W. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W. L. wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. L. i J. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. oraz synem B. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie ze stosunku pracy G. L. w wysokości około [...] zł miesięcznie. W. L. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, natomiast syn B. jest studentem i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Posiadany przez rodzinę majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz [...] domu z [...] r. (do rozbiórki). W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że bez pracy pozostaje od [...] r. oraz wskazał, że posiada zadłużenie kredytowe na około [...] zł. W pismach z dnia [...] kwietnia 2012 r., stanowiących odpowiedź na wezwanie do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, skarżący przedstawił zestawienie wydatków ponoszonych w związku utrzymaniem i leczeniem oraz wskazał, że nie zostało mu wypłacone świadczenie pieniężne tytułem realizacji rekompensaty za pozostawione mienie, nie skorzystał też z innej formy rekompensaty. Do pism dołączone zostały dokumenty potwierdzające podnoszone we wniosku okoliczności, w tym wyciągi z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, jego żonę oraz syna. Saldo końcowe na rachunku bankowym skarżącego na dzień [...] kwietnia 2012 r. wynosiło – [...] zł, na rachunku bankowym posiadanym przez żonę wnioskodawcy na dzień [...] kwietnia 2012 r. [...] zł, zaś na rachunku bankowym syna skarżącego [...] zł. Przy czym zaznaczyć trzeba, że z analizy wyciągu rachunku bankowego posiadanego przez syna wnioskodawcy wynika, iż w styczniu 2012 r. uzyskał on wynagrodzenie w wysokości [...] zł, zaś w lutym i marcu 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że W. L. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z przedstawionych wyjaśnień i dokumentów wynika co prawda, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zauważyć jednakże trzeba, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem i żoną, która uzyskuje stały, miesięczny dochód w wysokości około [...] zł. Rodzina zaspokojone ma potrzeby mieszkaniowe, z analizy wyciągu rachunku bankowego posiadanego przez syna wnioskodawcy wynika natomiast, że w styczniu 2012 r. uzyskał on wynagrodzenie w wysokości [...] zł, zaś w lutym i marcu 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Sytuacji majątkowej skarżącego nie można zatem utożsamiać z sytuacją osób, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że wystarczają one na zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb życiowych. Wysokość uzyskiwanego przez rodzinę dochodu pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie, zwłaszcza że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się w istocie do wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, a do uiszczenia przedmiotowego wpisu zobowiązani zostaną obaj skarżący solidarnie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.