I SA/Wa 401/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-16

Skład orzekający: Joanna Skiba, Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo umorzył postępowanie sądowe w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wydał decyzję autokontrolną uchylającą własną, wcześniejszą decyzję, która została następnie prawomocnie uchylona przez ten sam sąd w innym postępowaniu?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił swoje własne postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając, że podstawy skargi kasacyjnej były oczywiście uzasadnione. Sąd stwierdził, że w dacie wydawania postanowienia o umorzeniu postępowania, decyzja autokontrolna organu administracji, na którą powoływał się organ w odpowiedzi na skargę, została już prawomocnie uchylona przez WSA w innym postępowaniu. W związku z tym nie istniały podstawy do umorzenia postępowania sądowego, a zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie z powodu braku formalnego w postaci nieprzedłożenia pełnomocnictwa do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Gmina L. wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) z grudnia 2013 r. uchylającą decyzję Wojewody z lutego 2012 r. stwierdzającą nabycie przez gminę własności nieruchomości. Gmina zarzuciła, że odwołanie od decyzji Wojewody zostało podpisane przez osobę nieuprawnioną. KKU, w odpowiedzi na skargę, poinformowała o wydaniu decyzji autokontrolnej z lutego 2014 r. uchylającej własną decyzję z grudnia 2013 r. WSA w Warszawie postanowieniem z października 2015 r. umorzył postępowanie sądowe, uznając je za bezprzedmiotowe. Gmina L. wniosła skargę kasacyjną, podnosząc, że decyzja autokontrolna została wcześniej prawomocnie uchylona przez WSA wyrokiem z grudnia 2014 r. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił swoje postanowienie o umorzeniu postępowania i uchylił decyzję KKU z grudnia 2013 r.
Rozstrzygnięcie
Uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 401/15; uchyla zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy L. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. skargi kasacyjnej Gminy L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 401/15, w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 401/15; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy L. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewoda [...], decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...], stwierdził nieodpłatne nabycie z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę L., z mocy prawa, własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydenta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej od powyższej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...], uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniosła Gmina L.. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] zostało podpisane z upoważnienia Prezydenta [...] przez Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa w Departamencie Gospodarowania Majątkiem Urzędu Miasta L. Natomiast w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Miasta L., stanowiącym załącznik do zarządzenia Nr [...] Prezydenta [...] z [...] marca 2012 r., ze zmianami, brak jest zapisów upoważniających Wydział Skarbu Państwa w Departamencie Gospodarowania Majątkiem Urzędu Miasta L. w postępowaniach komunalizacyjnych, a w aktach brak jest odpisu stosownego pełnomocnictwa. W ocenie skarżącego odwołanie zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że po jej rozpatrzeniu uznała ją w całości za zasadną i decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględniła ją w całości i uchyliła własną decyzję z [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 401/15, umorzył postępowanie sądowe ze skargi Gminy L. na decyzję KKU z [...] grudnia 2013 r. nr [...]. Sąd uznał, że w sprawie wskutek autokontroli organu doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji zatem postępowanie sądowe wywołane wniesieniem skargi stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.sa. Od powyższego postanowienia Gmina L. wniosła skargę kasacyjną, którą oparła na podstawie naruszenia prawa procesowego art. 161 §1 pkt 3, co miało istotny wpływ a wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podała, że wydając postanowienie o umorzeniu postępowania Sąd prawdopodobnie nie wiedział, że wcześniej WSA w Warszawie wyrokiem z 1 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1349/14 uchylił autokontrolną decyzję KKU i postępowanie ze skargi Gminy L. musi się toczyć nadal, skoro brak jest decyzji autokontrolnej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 179a p.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpatruje sprawę. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż podstawy skargi kasacyjnej od postanowienia tego Sądu z 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 401/15, są oczywiście usprawiedliwione. Wskazanym postanowieniem Sąd umorzył postepowanie sądowe ze skargi Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] grudnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powodem takiego rozstrzygnięcia było stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, w którym organ powołał się na wydanie decyzji autokontrolnej, która znajduje się w aktach sprawy i jest to decyzja z [...] lutego 2014 r. nr [...], którą organ uchylił własną decyzję z [...] grudnia 2013 r. nr [...] i umorzył postępowanie odwoławcze. Zważywszy na datę wydania decyzji w ramach autokontroli i powołanie jej w odpowiedzi na skargę, która to odpowiedź datowana jest na [...] marca 2015 r. Sąd nie powziął wątpliwości co do tego, czy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Również skarżąca Gmina L., po otrzymaniu odpowiedzi na skargę, nie zanegowała faktu istnienia decyzji autokontrolnej z [...] lutego 2014 r. w dacie sporządzenia odpowiedzi na skargę. Okoliczność ta została przez skarżącą przedstawiona dopiero w skardze kasacyjnej. Zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalone, że prawomocnym wyrokiem z 1 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1349/14, Sąd uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lutego 2014 r. nr [...]. Tak więc w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie postanowieniem z 2 października 2015 r. nie istniała już w obiegu prawnym decyzja autokontrolna KKU z [...] lutego 2014 r., którą uchylono decyzję KKU z [...] grudnia 2013 r. Wobec tego nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowego ze skargi na decyzję KKU z [...] grudnia 2013 r. Zatem postanowienie to zapadło z naruszeniem art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. co miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu skarga kasacyjna i jej podstawy są oczywiście usprawiedliwione, a tym samym zaskarżone postanowienie z 2 października 2015 r. podlega uchyleniu. W tej sytuacji, ponownie rozpatrując skargę Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył do następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaskarżoną decyzją organ rozpoznał odwołanie Prezydenta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, które został podpisane z upoważnienia Prezydenta [...] przez E. F. pełniącą obowiązki Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa. Do odwołania nie zostało załączone pełnomocnictwo lub upoważnienie do takiej czynności dla osoby, która podpisała odwołanie. Zgodnie z art. 33 § 3 kpa pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu. W takiej sytuacji, jeżeli podanie nie czyni zadość innym, niż wymienione w § 1 art. 64 kpa wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, organ winien, stosownie do art. 64 § 2 kpa, wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego odwołanie do złożenia pełnomocnictwa, tym samym odwołanie nie mogło być rozpatrzone, gdyż nie jest możliwe dokonanie oceny, czy składający to odwołanie był do tego uprawniony. Bez wyjaśnienia tej kwestii wydanie decyzji merytorycznej nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 64 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przede wszystkim wezwie wnoszącego odwołanie w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa dla osoby, która odwołanie podpisała. W zależności od wyniku tego wezwania organ odwoławczy będzie mógł podjąć właściwe rozstrzygnięcie co do odwołania. Niezasadnie natomiast skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W obecnym stanie sprawy nie jest możliwe przesądzenie, że odwołanie zostało podpisane przez osobę nieuprawnioną. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 179a, art. 145 § 1 pkt 1 lit .c, art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło