I SA/Wa 402/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-17
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina nabyła z mocy prawa własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, jeśli w dniu 31 grudnia 1998 r. była ujawniona jako właściciel w księdze wieczystej, mimo istnienia orzeczeń sądowych wskazujących na nieskuteczne nabycie tej nieruchomości?Ratio decidendi
Gmina nie nabyła z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jeśli w dniu 31 grudnia 1998 r. była ujawniona jako właściciel w księdze wieczystej. Domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym nie zostało wzruszone, a wcześniejsza decyzja komunalizacyjna została uchylona ze skutkiem ex nunc.Stan faktyczny
Burmistrz Gminy zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętych pod drogi gminne. Skarżący podniósł, że mimo ujawnienia gminy jako właściciela w księdze wieczystej, nie nabyła ona skutecznie tej nieruchomości, co potwierdzają różne orzeczenia sądowe. Organy administracji uznały, że gmina była właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., co wykluczało nabycie z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza [....] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [....] lutego 2004 r. nr [....] w przedmiocie nabycia mienia przez gminę oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [....] lutego 2004 r. nr [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt kpa po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Gminy [....] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia [....] listopada 2003 r. nr [....] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Miasto i Gminę [....] własności nieruchomości położonej w M. oznaczonych ewidencyjnie jako działki [...] zajęte pod drogę gminną
- ul [....] i ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury, podał, że powołaną wyżej decyzją Wojewoda [....], po rozpoznaniu wniosku Zarządu Miasta i Gminy [....], odmówił stwierdzenia nabycia własności z tego względu, iż przedmiotowe działki stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Miasta i Gminy [....], co potwierdza pismo Sądu Rejonowego w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [....] października 2003 r.
Organ I instancji wskazał, że nie został spełniony jeden z koniecznych warunków przewidzianych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). W świetle powołanego przepisu z dniem 1 stycznia 1999 r.
z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiąc ich własności, a zajęte pod drogi publiczne.
Minister Infrastruktury rozpatrując odwołanie Burmistrza Gminy [....] podzielił w całości stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu
31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Miasta i Gminy [....]
Skargę na tę decyzję wniósł Burmistrz [....] domagając się jej uchylenia jako naruszającej art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa.
Zdaniem skarżącego z treści znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów tj. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia
1987 r. sygn. akt IV SA 229/86, postanowienia Sądu Wojewódzkiego w [....] z dnia [....] września 1985 r. sygn. akt [....], wyroku Sądu Najwyższego z dnia
[....] marca 1994 r. sygn. akt [....], wyroku Sądu Wojewódzkiego
w [....] z dnia [....] grudnia 1997 r. sygn. akt [....] , wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] kwietnia 1998 r. sygn. akt [....] oraz wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [....] lutego 2003 r. sygn. akt [....] wynika jednoznacznie, że pomimo ujawnienia Gminy [...] jako właściciela w księdze wieczystej nr [....] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy w B. gmina nie nabyła skutecznie tej nieruchomości i nie jest obecnie jej właścicielem. Wskazano ponadto, że sam zapis w księdze
wieczystej nie kreuje prawa własności.
Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, bowiem stanowi ona powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu i organ ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się
z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Organ w uzasadnieniu trafnie wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest
od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, brak przysługiwania
prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 73
ust. 1 powołanej ustawy stanowiąca, że nieruchomość zajęta pod drogę publiczną nie może w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowić własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, gdyż jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w B. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [....] października 2003 r. Dz. ko. [....] w dniu [...] grudnia 1998 r. w księdze wieczystej nr [...] obejmującej działki
nr [...] jako właściciel ujawnione było Miasto i Gmina [....].
Ponadto w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała w obrocie prawnym decyzja Wojewody [....] z dnia [....] sierpnia 1993 r. nr [....] stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez Miasto i Gminę [....] przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Powołana decyzja komunalizacyjna została uchylona, na wniosek skarżącego, dopiero decyzją Wojewody [....] z dnia [....] kwietnia 2000 r. nr [....] ze skutkiem ex nunc.
Stosownie zaś do treści art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) dokonanie wpisu w księdze wieczystej skutkuje domniemaniem, że prawo w niej ujawnione jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. To domniemanie, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie zostało wzruszone ani poprzez sprawę o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jak również w innym postępowaniu sądowym oceniającym prawidłowość tego wpisu.
W związku z tym zarzuty podnoszone w skardze są nietrafne.
Należy więc dojść do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja jak
i poprzedzającą ją decyzja Wojewody [....] są zgodne z prawem.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło