I SA/Wa 403/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-13

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Krystyna Kleiber, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym, która nie wykazała się tytułem prawno-rzeczowym do gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r., może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Osoba, która nie posiadała tytułu prawnego do gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. i nie była stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym, nie może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania. Brak przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż przepis ten wymaga, aby wnioskodawca był uczestnikiem postępowania w charakterze strony.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. [...] złożyła wniosek o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego gruntu przy ul. [...], na którym Państwowa Instytucja [...] nabyła prawo użytkowania wieczystego. Wnioskodawczyni twierdziła, że grunt ten został jej przekazany na cele inwestycyjne i znajduje się pod nim sieć infrastrukturalna. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że W. nie była stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym, ponieważ nie wykazała się tytułem prawno-rzeczowym do gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Krystyna Kleiber /spr./ Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uwłaszczenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania W. [...] w W. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]. Wojewoda [...] odmówił W. [...] wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na dzień 5 grudni a1990 r. przez Państwową Instytucję [...] w W. użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] o powierzchni [...] m² stanowiącej działkę nr [...] oraz prawo własności znajdujących się na tym gruncie budynków i urządzeń. Wojewoda [...] wyjaśnił, że z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie opisanej decyzji - powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa wystąpiła W. [...] w W. wywodząc, iż grunt o powierzchni ok. [...] ha - w tym część tego gruntu o pow. [...] m2 objęta uwłaszczeniem na rzecz Państwowej Instytucji [...] - została przekazana W. na podstawie polecenia Naczelnego Zarządu [...] zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 1977 r., w związku z prowadzoną inwestycją - budową budynku [...]. Do przedmiotowego wniosku dołączono decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia, [...] kwietnia 1978 r. oraz o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji z dnia [...] grudnia 1979 r. Wyjaśniono, że na przedmiotowym terenie o pow. [...] m2 znajduje się podziemna sieć zasilania w tym [...]. Powyższe dokumenty - zdaniem wnioskodawcy - jako nieznane organowi w dniu wydania decyzji wskazują na niemożliwość uwłaszczenia Państwowej Instytucji [...] i stanowią podstawę do żądania wznowienia postępowania, w którym W. nie brała udziału. Kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 2 ust. ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 19 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79 poz. 464 ze zm.), obecnie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r Nr 46 poz. 543 ze zm.). Stosownie do tych przepisów, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa i będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych Innych niż Skarb Państwa stają się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, zaś budynki i inne urządzenia stają się własnością tych osób. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. W sprawie zaistniały wszystkie przesłanki uwłaszczenia Państwowej Instytucji [...] przedmiotową nieruchomością, bowiem Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 stanowiącego działkę ew. nr [...] w obrębie [...] - na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14 poz. 130), natomiast prawo zarządu na rzecz jednostki uwłaszczonej w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości wywodzi się z decyzji z dnia Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] W. z dnia [...] grudnia 1988 r. Nr [...]. W. [...] nie przedstawiła dokumentów wskazujących, iż legitymuje się udokumentowanym prawem zarządu (użytkowania) do część nieruchomości o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...]. Prawa te, bowiem nie wynikają z przekazanych decyzji lokalizacyjnych i nie mogły mieć one żadnego wpływu na uwłaszczenie Państwowej Instytucji [...]. Brak jest również dokumentów świadczących o podejmowanych wcześniej staraniach zmierzających do uregulowania stanu prawnego tej części nieruchomości na rzecz W. Powyższe wskazuje jedynie na posiadanie przez W. interesu faktycznego, który nie jest jednoznaczny z interesem prawnym, bowiem nie tworzy on legitymacji procesowej. Skoro W. nie mogła posiadać przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, nie może skutecznie wnosić o jego wznowienie. W omawianej sprawie nie zachodzi również - wskazana przez wnioskodawcę -przesłanka z pkt.5 § 1 art. 145 kpa albowiem przedłożone informacje, dane i dokumenty nie stanowią ani nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów, a zatem pozostają bez wpływu na stan prawny nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania stwierdził : stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle akt sprawy jednostka uwłaszczona posiadała prawo zarządu do działki nr [...], a W. w W. nie wykazała się prawem zarządu lub prawami rzeczowymi do działki nr [...] (lub jej części), tym samym nie posiada interesu prawnego i nie może żądać wznowienia postępowania jako strona. Interes prawny nie wynika także z procesu inwestycyjnego i decyzji lokalizacyjnych i ewentualnie poniesionych nakładów, a także nie wynika z pisma wnioskodawcy z dnia 25 listopada 1977 r. adresowanego do Zjednoczenia [...] ponieważ z jego treści nie wynikają żadne prawa rzeczowe. Takie ustalenia powodują utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W. [...] wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podkreślono, że Państwowa Instytucja [...] została uwłaszczona na gruncie, który stanowi teren W. przylegający do jej siedziby przy ul. [...]. Teren ten został przekazany W. przez M. [...] na cele inwestycyjne W. Pod gruntem przebiega sieć wyposażąjąca budynek w [...]. Wyjaśniła też, że złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1988 r. o zarządzie na rzecz Instytucji [...] i z tego powodu wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania, a obecnie wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Minister Infrastruktury wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył. Na wstępie należy stwierdzić, że Wojewódzkie Sądy Administracyjne zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) kontrolują działalność administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, orzekając w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym stosownie do § 2 pkt 2 i 3, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego jak też bezczynność organów w sprawach dotyczących wydania decyzji, postanowień i innych czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wobec tego, niezależnie od granic zaskarżenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd bada ich zgodność z zastosowanym prawem procesowym i materialnym. Sąd badając zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją wydaną przez organ pierwszej instancji nie stwierdził uchybień procesowych jak też naruszenia prawa materialnego. Zasadnie została oceniona pozycja W. [...] w tej sprawie. Brak tytułu prawno-rzeczowego do przedmiotowego gruntu, będącego fragmentem nieruchomości przy ul. [...] o powierzchni [...] m² nie pozwala uznać, że W. ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie uwłaszczenia na tym gruncie państwowej osoby prawnej. Dokonane przez Ministra Infrastruktury rozważania dotyczące przedmiotowych dokumentów i ich ocena w płaszczyźnie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami niewątpliwie realizują zasadę określoną w art. 9 kpa, pozostają jednak rozważaniami hipotetycznymi. W. [...] nie posiada dokumentu wskazującego, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. miała tytuł prawny do przedmiotowego gruntu, a więc nie mogła być uczestnikiem postępowania uwłaszczającego na tym gruncie Państwową Instytucją [...]. Nie będąc stroną, nie może obecnie żądać wznowienia postępowania gdyż zgodnie z literalnym brzemieniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa – wniosek taki może złożyć jedynie osoba uczestnicząca w tym postępowaniu, w takim charakterze. Krąg osób zakreśla przepis materialny - art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i z tego względu skarżący jako osoba w nim nie wymieniona, nie będąc też osobą trzecią, której prawa rzeczowe zostały naruszone, nie mogła skutecznie zgłosić żądania. Zasadnie więc organy administracji publicznej odmówiły W. [...] – na podstawie art. 28 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, wszczęcia postępowania. Z tych względów, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło