I SA/Wa 403/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego A.P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] grudnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenie A. P., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji tego organu z [...] listopada 2011 r. Postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Starosty [...] z [...] marca 2011 r. nr [...], wydanej w przedmiocie zwrotu nieruchomości, orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego w zakresie dotyczącym rozpoznania ww. odwołania. W podstawie prawnej tej decyzji przywołany został "art. 138 § 3 k.p.a." Postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. orzekł o sprostowaniu z urzędu omyłki pisarskiej zawartej w osnowie ww. decyzji z [...] listopada 2011 r., w ten sposób, że w miejsce przywołanego w niej "art. 138 § 3 k.p.a." winien być wpisany "art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.". Na postanowienie to A. P. wniósł zażalenie podnosząc, iż niedopuszczalne było zastosowanie trybu sprostowania do korekty błędnie przywołanej w decyzji podstawy prawnej. W następstwie rozpoznania tego zażalenie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera wprawdzie definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski, rachunkowy albo inny lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń bądź ustaleń. Zdaniem Ministra taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż zawarte w decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2011 r. rozstrzygnięcie wskazuje jednoznacznie, że intencją organu wojewódzkiego było umorzenie postępowania odwoławczego, a zatem wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Omyłka zatem stanowi widoczne i niezamierzone opuszczenie części numeracji tego przepisu. Na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: -art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż zmiana mylnie wskazanego przepisu prawnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2011 r., stanowi błąd pisarski, czy tez inną oczywistą omyłkę; -art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r.; -art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody i nieumorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi wywodził on, że mylne zastosowanie przepisu prawnego nie może stanowić przedmiotu sprostowania. Wskazywał ponadto, że w następstwie rozpoznania wniesionej przez niego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 213/12, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2011 r. sprostowaną kwestionowanym postanowieniem. Wyrok ten uprawomocnił się 25 grudnia 2012 r. Tym samym Minister, w konsekwencji nieustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy, utrzymał w mocy postanowienie o sprostowaniu decyzji w dwa dni po prawomocnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego tej decyzji. To zaś oznacza, że w obrocie prawnym pozostawione zostało postanowienie, które prostuje decyzję wyeliminowaną już z obrotu prawnego. Zdaniem skarżącego, prawidłowym rozstrzygnięciem w takim stanie faktycznym winno być uchylenie przez Ministra zaskarżonego postanowienie i umorzenie postępowania pierwszej instancji, gdyż tylko taka konstrukcja pozwoliłaby na uniknięcie sytuacji istnienia postanowienia w przedmiocie sprostowania decyzji bez samej decyzji. W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie, jak też przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy II SA/Kr 213/12. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wnioski dowodowe zawarte w skardze oddalił oceniając, że ich przeprowadzenie, nie jest niezbędne dla oceny legalności zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2012 r., utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...], jest sprostowanie, w trybie art. 113 § 1 k.p.a., oczywistej omyłki pisarskiej w podstawie prawnej decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2011 r. nr [...]. W rozpoznawanej sprawie kluczową okolicznością faktyczną, rzutującą na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, jest wyeliminowanie przed jego wydaniem z obrotu prawnego podlegającej sprostowaniu decyzji Wojewody [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 213/12. Wyrok ten jest prawomocny, co jest okolicznością znaną Sądowi z urzędu. Jak wskazała przy tym strona skarżąca, a czemu nie zaprzeczył organ w odpowiedzi na skargę, uprawomocnił się on przed wydaniem przez Ministra postanowienia z [...] grudnia 2012 r. Zważyć zaś należy, że postanowienie o sprostowaniu decyzji jest integralnie związane z decyzją, którego dotyczy. Zatem w sytuacji uchylenie tej decyzji przed rozpoznaniem zażalenia (a z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie) istnieją podstawy do uznania, że wyeliminowany został także z obrotu prawnego substrat zaskarżenia (tu postanowienie Wojewody [...]). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 144/11 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej zaś sytuacji postępowanie zainicjowane zażaleniem, staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdyż brak jest w obrocie prawnym przedmiotu, w odniesieniu do którego ten środek zaskarżenia został wniesiony. Tym samym zainicjowane nim postępowanie winno zostać zakończone przez wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia determinowanego dyspozycją normy prawnej zawartej w przepisie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. art. 105 § 1 i art. 144 k.p.a., a więc postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Okoliczności powyższe uszły uwadze Ministra, choć w świetle przekazanych Sądowi akt administracyjnych, nie sposób przyjąć, że organ ten nie miał świadomości prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postępowania w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2011r. W aktach znajduje się bowiem zarówno kopia tej skargi, jak też postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r., wydane w trybie art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), wstrzymujące wykonanie ww. decyzji ze względu na wniesioną na nią skargę. Wreszcie w piśmie przewodnim Wojewody z [...] lutego 2012 r., przy którym przekazano organowi odwoławczemu zażalenie wraz aktami sprawy, zawarto informację o tej skardze. Obowiązkiem zatem Ministra w takim stanie faktycznym było zwrócenie się przed wydaniem rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, względnie do strony, o informację o stanie postępowania zainicjowanego skargą A. P. Zaniechanie tych czynności spowodowało, że organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, czego wymaga respektowanie zasady prawdy obiektywnej, a tym samym naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co w sposób bezpośredni przełożyło się na wynik prowadzonego przed nim postępowania, gdyż doprowadziło do merytorycznego rozpoznania zażalenie, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym postępowanie to winno ulec umorzeniu. Wobec wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 (w konsekwencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie), bezprzedmiotowe staję się rozważanie przez Sąd kwestii zgodności z prawem zastosowania przez Wojewodę przewidzianego w art. 113 § 1 k.p.a. trybu sprostowania decyzji, do korekty błędnie przywołanej w decyzji podstawy prawnej i dokonywania oceny zasadności podnoszonych w tym względzie zarzutów skargi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej wyrażonej uzasadnieniu niniejszego wyroku i sprowadzają się do obowiązku formalnego zakończenia prowadzonego przed Ministrem postępowania zażaleniowego poprzez jego umorzenie.