I SA/Wa 404/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Nadleśnictwa [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 44, 49 ust. 2, art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, stwierdził prawo trwałego zarządu przysługującego Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa położonej w E. gm. W., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m², opisanej w Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O.. W decyzji tej orzeczono również o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji w odniesieniu do części nieruchomości Skarbu Państwa położonej w E., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² (pkt 1), o nieodpłatnym przekazaniu na potrzeby statutowe na czas nieoznaczony w trwały zarząd Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego tej nieruchomości (pkt 2) oraz o odstąpieniu od protokolarnego przekazania nieruchomości, ponieważ znajduje się ona w posiadaniu trwałego zarządcy ustanowionego niniejszą decyzją. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał m.in., że decyzją Wójta Gminy W. z [...] września 2001 r. nr [...] nastąpił podział geodezyjny działki nr [...] i wyodrębnienie działki nr [...], obejmującej obszar aktualnie wykorzystywany na potrzeby Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wnioskiem z 11 sierpnia 2005 r. Szef tej Agencji zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie nieodpłatnego przekazania w trwały zarząd nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W dniu 4 lipca 2007 r. nieruchomość ta została przejęta do gospodarowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od Starosty O. Jednostka organizacyjna posiadająca trwały zarząd nieruchomości w przypadku stwierdzenia, że nieruchomość lub jej część stała się dla niej zbędna, może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu (art. 47 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Nadleśnictwo [...] pismem z 31 sierpnia 2007 r. wystąpiło do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2007 r. Jako podstawa wznowienia wskazany został art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawca wskazał, że z informacji z rejestru gruntów wynika, że Nadleśnictwo [...] jest zarządcą wymienionych w decyzji z [...] lipca 2007 r. działek. Ponadto z odpisu z księgi wieczystej według stanu na dzień 28 sierpnia 2007 r. wynika, że są to lasy. Wynika z niej również, że podstawą wpisu był odpis protokółu przejęcia przez Nadleśnictwo [...] terenów przeznaczonych na cele gospodarki leśnej z dnia 1 czerwca 1946 r. Aktualnie obszar dawnego Nadleśnictwa [...] wchodzi w skład Nadleśnictwa [...]. Wnioskodawca pomimo, że jest trwałym zarządcą tych działek nie był bez własnej winy stroną w toczącym się postępowaniu i nie został powiadomiony o nim. O istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu dowiedział się dopiero w dniu 16 sierpnia 2007 r. Ponieważ działki te stanowią las, to winny być zgodnie z art. 74 ustawy o lasach w zarządzie Lasów Państwowych – Nadleśnictwa [...]. W postępowaniu pominięto, że działki te stanowiły las państwowy. W myśl art. 74 ust. 1 ustawy o lasach, lasy stanowiące własność Skarbu Państwa, niebędące w zarządzie Lasów Państwowych przechodzą w okresie jednego roku od wejścia w życie ustawy w Zarząd Lasów Państwowych. Przejście następuje z mocy samej ustawy. Każdy podmiot będący w posiadaniu lasu państwowego winien go zatem przekazać właściwej jednostce Lasów Państwowych. Mogą być użytkowane przez dotychczasowe jednostki organizacyjnego sprawujące zarząd na podstawie umowy zawartej pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych a wnioskowaną przez zainteresowanego ministra, wojewodę albo związek komunalny jednostką organizacyjną (art. 40 ustawy o lasach). W tej sprawie do zawarcia takiej umowy nie doszło. Nadleśnictwo [...] z winy organu nie brało udziału w postępowaniu, mimo że miało w nim interes prawny wynikający wprost z ustawy o lasach. Pomimo tego organ nie zawiadomił Nadleśnictwa o prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Informacja o istnieniu decyzji dotarła do wnioskodawcy od strony uczestniczącej w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] lipca 2007 r. Następnie postanowieniem z [...] lutego 2008 r. organ ten zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku Nadleśnictwa. Minister postanowieniem z [...] października 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że jedna ze stron postępowania – Komenda Główna Policji poinformowała o zamiarze wystąpienia do właściwego organu o geodezyjny podział działki nr [...] w celu wystąpienia o stwierdzenie trwałego zarządu do wyodrębnionej działki. Uwzględniając wniosek Komendy Głównej Policji, władającej częścią nieruchomości bez wymaganej przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji administracyjnej, Minister postanowieniem z [...] lutego 2008 r. zawiesił postępowanie do wykazania przez stronę swojego interesu prawnego we wznowionym z wniosku Nadleśnictwa postępowaniu administracyjnym. Nadleśnictwo [...] w skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie zarzuciło postanowieniom Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszenie art. 74 ustawy o lasach przez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie i wniosło o uchylenie zaskarżonych postanowień. W ocenie skarżącego dokonanie podziału działki nr [...] bez udziału Nadleśnictwa może narazić je na znaczne straty. Działki, o których mowa w zaskarżonych postanowieniach stanowiły i stanowią las. Znajdują się z zarządzie Lasów Państwowych od 1946 r. Zarówno wpis w księdze wieczystej jak i wypis z rejestru gruntów jednoznacznie potwierdzają, że działki te stanowią las. W związku z tym powinny zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o lasach znajdować się z zarządzie Lasów Państwowych. Odpowiadając na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał też, że wznowienie postępowania zbiegło się z wystąpieniem o przyznanie trwałego zarządu przez Komendę Główną Policji oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wywodzącymi swój interes prawny do określonych części nieruchomości w E., o której zwrot w całości wystąpiło Nadleśnictwo [...]. W odniesieniu do Komendy Głównej Policji rozpatrzenie wniosku uzależnione jest od podziału działki nr [...] poprzez geodezyjne wyodrębnienie części działki i zmianę jej użytkowania. Obiekt specjalny wykorzystywany jest od lat 70 ubiegłego wieku, otoczony jest ok. 40 ha obszarem leśnym, stanowiącym strefę ochronną. Obecnie KG Policji deklaruje, że strefa tak duża stała się zbędna, co stwarza przesłanki do przekazania części obszaru leśnego Lasom Państwowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie na wniosek Nadleśnictwa [...] wznowione zostało postępowanie zakończone decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [..] lipca 2007 r. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ postanowieniem z [...] września 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie wskazując w sentencji jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postępowanie to następnie zostało zawieszone z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Organ wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania z omawianej przyczyny musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że nie występują w niej przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjął, że z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia wniosku Komendy Głównej Policji, występującej do właściwego organu o podział działki nr [...] – postanowiono o zawieszeniu wznowionego z wniosku Nadleśnictwa [...] postępowania. W aktach sprawy przedstawionych Sądowi nie ma wniosku, o którym mowa w tym postanowieniu. W uzasadnieniu tego postanowienia nie przedstawiono żadnych okoliczności wskazujących, że występuje jakikolwiek związek pomiędzy postępowaniem wznowieniowym a ewentualnym postępowaniem w sprawie podziału działki nr [...] (objętej decyzją Ministra SWiA z dnia [...] lipca 2007 r.) i stanowi to zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania. Natomiast w postanowieniu Ministra z dnia [...] października 2008 r. organ wskazuje, że jedna ze stron postępowania "poinformowała o zamiarze wystąpienia do właściwego organu o geodezyjny podział działki nr [...] w celu wystąpienia do ministra właściwego do spraw administracji publicznej o stwierdzenie trwałego zarządu do wyodrębnionej działki ewidencyjnej". Również w tym postanowieniu organ nie wykazuje związku pomiędzy "zamiarem" Komendy Głównej Policji a toczącym się postępowaniem wznowieniowym i nie wskazuje na czym polega zależność toczącego się postępowania od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim jest podział wymienionej wyżej działki na wniosek Komendy GP. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 2603 ze zm.), podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Skoro KGP nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, gdyż nie jest jej trwałym zarządcą, to wątpliwe jest, czy może skutecznie wystąpić z wnioskiem o jej podział. Znaczenie czynności podejmowanych przez Komendę Główną Policji, jako zagadnienia wstępnego, osłabia dodatkowo znajdująca się w aktach sprawy notatka z dnia 19 maja 2008 r., sporządzona przez radcę Zespołu Opiniodawczo-Doradczego Biura Logistyki Policji KGP nadkom. M. P., z której jednoznacznie wynika, że Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] "nie widzi przeciwwskazań do wydzielenia z działki [...] części terenu będącego w zainteresowaniu Policji i ostatecznego przekazania w trwały zarząd KGP przedmiotowego obszaru zabudowanego". Uwzględniając powyższe należało uznać, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie zostało w nich wykazane, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne i od jego rozstrzygnięcia zależne jest postępowanie wszczęte na wniosek Nadleśnictwa [...]. Oceniając ponownie dopuszczalność zawieszenia postępowania, należy uwzględnić istotną zmianę w ustawie o gospodarce nieruchomościami wynikającą z ustawy z dnia 15 października 2008 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 220, poz. 1412). Obecnie w ramach gospodarowania nieruchomościami minister właściwy do spraw Skarbu Państwa podejmuje czynności w sprawach sądowych i administracyjnych dotyczących również podziału nieruchomości (art. 60a ust. 2 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).