I SA/Wa 406/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-15

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy do wniosku o zasiłek rodzinny dołączono pozew o ustalenie alimentów, a następnie postanowienie o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, ale nieprawomocny wyrok zasądzający alimenty?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może zawiesić postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko dlatego, że toczy się postępowanie o ustalenie alimentów, jeśli nie istnieje prawomocne orzeczenie sądu zasądzające alimenty lub inne wykonalne orzeczenie, które stanowiłoby zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W sytuacji, gdy do wniosku o zasiłek rodzinny dołączono pozew o alimenty i postanowienie o zabezpieczeniu, a następnie ugoda sądowa, organ powinien był ustalić dochód na podstawie dostępnych dokumentów i oświadczeń, a nie zawieszać postępowanie.
Stan faktyczny
A. B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków na okres zasiłkowy 2015/2016, dołączając kopię pozwu o ustalenie alimentów. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie z urzędu, wskazując na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu przedłożenia prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu, uznając, że toczy się postępowanie sądowe mające wpływ na sprawę administracyjną. A. B. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak odniesienia się do interesu małoletniej. W trakcie postępowania sądowego przedłożono postanowienie o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, a następnie postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o alimenty wobec zawartej ugody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na postanowienie Prezydenta [...] z [...] grudnia 2015 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku na okres zasiłkowy 2015/2016 – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że A. B. złożyła [...] listopada 2015 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku na okres zasiłkowy 2015/2016 na córkę G. U. Do wniosku załączyła kopię pozwu o ustalenie alimentów. Postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie, do czasu przedłożenia prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty na rzecz dziecka. Jako podstawę zawieszenia wskazał art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożyła A. B. W dniu [...] stycznia 2016r., wpłynęło do organu pismo wnioskodawczyni zatytułowane "uzupełnienie żalenia" do którego załączono postanowienie z [...] grudnia 2015 r. Sądu Rejonowego dla [...], sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia powództwa o zasądzenie alimentów. Postanowieniem tym zobowiązano pozwanego M. U. do złożenia w czasie trwania postępowania na koszty utrzymania małoletniej G. U. po [...] zł miesięcznie. Organ wskazał, że postanowienie nie jest prawomocne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania, ponieważ wtedy toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym, które ma wpływ na przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem A. B. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 97 § pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ocena zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie leży w gestii sądu powszechnego, do którego skierowano pozew o zasądzenie alimentów na rzecz dziecka wnioskodawczyni. Zdaniem Kolegium wszystkie przesłanki zawieszenia postępowania zawarte w przepisie wystąpiły łącznie, a stan ten nie uległ zmianie wskutek wydania przez Sąd Rejonowy dla [...] postanowienia zabezpieczającego powództwo o alimenty. Postanowienie to nie było prawomocne w dacie jego przedłożenia, a nadto nie jest przesądzone czy alimenty zostaną przyznane, a jeśli tak to w jakiej wysokości i od kiedy. Zdaniem organu brak jest możliwości ustalenia wysokości dochodu odwołującej się. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę złożyła A. B. Zarzuciła niezastosowanie przez organ przepisów art. 100 § 2 i § 3 kpa oraz brak odniesienia się do słusznego interesu małoletniej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z [...] czerwca 2016 r. skarżąca poparła skargę. Do pisma załączyła m. in. postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] marca 2016 r., sygn. akt [...] umarzające postępowanie w sprawie o alimenty, wobec zawartej ugody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przepis art. 23 ust. 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114), dalej "ustawa", określa, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. Są wśród nich m. in. zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość dochodów innych niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w wymienionych enumeratywnie przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny (art. 23 ust.4 pkt 1). Natomiast zgodnie z art. 3 pkt c) ustawy innymi dochodami niepodlegającymi opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych są m.in. alimenty na rzecz dzieci. Przepis art. 23 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia orzeczenia o alimentach jako dokumentu, który należy załączyć do wniosku. W dacie składania przez skarżącą wniosku o świadczenie rodzinne alimenty nie były zasądzone. Skarżąca we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku podała, że kwota alimentów za rok 2014 wyniosła [...] zł. Natomiast obowiązujące w dacie orzekania przez organ I instancji rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 3 stycznia 2013 r. (Dz. U z 2013 r., poz. 3), wśród załączników do wniosku, w § 2 ust 2 pkt 5 lit c) wymieniało oświadczenia członków rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Natomiast w § 2 ust. 2 pkt 5 lit. h) rozporządzenia odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, zobowiązujących do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną. Skarżąca w dacie składania wniosku takim orzeczeniem nie dysponowała, co nie oznacza, że organ nie był w stanie ustalić na tę datę dochodu skarżącej na podstawie dokumentów i oświadczenia wskazanych w ustawie i rozporządzeniu. Podobnie kwestię załączników do wniosku regulowało obowiązujące w dacie orzekania przez Kolegium rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2015 r., poz. 2284) - § 2 ust.2 pkt 3 lit a) i lit f) tego rozporządzenia. Pomijając już kwestię wykazania dochodów dokumentami i oświadczeniami wskazanymi w ustawie i rozporządzeniach, podkreślić należy, że wyżej powołane przepisy rozporządzenia odnoszące się do orzeczeń zasądzających alimenty stanowiły o orzeczeniach podlegających wykonaniu, a nie orzeczeniach prawomocnych. Skarżąca na datę orzekania przez organ odwoławczy takie orzeczenie wykonalne w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia powództwa w sprawie o alimenty przedstawiła. Podkreślić należy, że zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie przewidzianej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa następuje w sytuacji, gdy w toku sprawy administracyjnej pojawia się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, przy czym właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego jest inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne co do zasady stanowi kwestię materialnoprawną, zazwyczaj obejmującą ustalenie stanu prawnego w określonym zakresie sprawy rozpoznawanej przez organ administracji, kiedy w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. W niniejszej sprawie, z przyczyn wyżej omówionych, taka sytuacja nie zaistniała. Ubocznie należy wskazać, że przepisy art. 25 ust. 1 i art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych regulują sytuacje zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych i wysokość tych świadczeń. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 li c) ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło