I SA/Wa 407/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-11
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Jolanta Dargas, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" jest prawidłowa pomimo późnego zawiadomienia właścicieli o wszczęciu postępowania?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nabycie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości z mocy prawa jest prawidłowa, jeśli spełnione zostały przesłanki określone w art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP, a zawiadomienie aktualnych właścicieli o wszczęciu postępowania nastąpiło przed wydaniem decyzji. Opóźnienie w pierwszym zawiadomieniu nie wpływa na prawidłowość decyzji, gdyż odszkodowanie za przejęty grunt jest ustalane w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Na wniosek P S.A. wszczęto postępowanie administracyjne dotyczące nabycia przez Skarb Państwa prawa własności działki gruntu zajętej pod linię kolejową. W toku postępowania ustalono spadkobierców poprzedniej właścicielki nieruchomości, J. G. i M. T., którzy zostali zawiadomieni o postępowaniu w 2009 roku. Wojewoda wydał decyzję stwierdzającą nabycie prawa własności przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r., którą Minister Infrastruktury utrzymał w mocy. Skarżący zarzucili brak właściwego poinformowania ich o wszczęciu postępowania, co uniemożliwiło złożenie wniosku o odszkodowanie w terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi J. G. i M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia przez Skarb Państwa z mocy prawa oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. T. i J. G. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Na wniosek P S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K.
z dnia [...] kwietnia 2005 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) dotyczącej działki gruntu nr [...] o pow. [...] ha w obrębie nr [...].
Zawiadomieniem z dnia 21 czerwca 2005 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji stwierdzającej:
- nabycie przez Skarb Państwa prawa własności opisanej wyżej nieruchomości,
- nabycie przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu i własności budynków.
Zawiadomienie to zostało skierowane - między innymi - do K. C., jako właścicielki tej nieruchomości.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ nie doprowadziło do ustalenia jej aktualnego adresu.
Wobec powyższego pismem z dnia 18 stycznia 2006 r. Urząd Miast K. zwrócił się do J. G. o udzielenie informacji dotyczącej byłej właścicielki (lub jej spadkobierców) nieruchomości oznaczonej nr [...] gm. kat [...], dodając, że zgodnie z odpisem z [...] właścicielką tej działki była K. S. Jednocześnie organ poinformował, iż informacje te są niezbędne w związku
z prowadzonym postępowaniem dotyczącym zbycia nieruchomości, a właścicielowi lub jego spadkobiercom służy prawo żądania zwrotu nieruchomości.
Następnie toczyło się dalsze postępowanie wyjaśniające, które doprowadziło do ustalenia spadkobierców po K. S.
W związku z tym Wojewoda [...] kolejnym zawiadomieniem z dnia 7 maja 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji stwierdzającej:
- nabycie przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości,
- nabycie przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu i własności budynków.
Zawiadomienie to zostało skierowane do J. G. i M. T.
- spadkobierców po K. S.
Następnie Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 8
w związku z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) - decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r.
nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu stanowiącego fragment torów głównych wchodzących w skład linii kolejowej nr [...], położonego
w jednostce ewidencyjnej [...], obręb nr [...] oznaczonego jako działka
nr [...] o pow. [...] ha oraz stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca
2003 r. przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu oraz prawa własności torów głównych zasadniczych linii nr [...], nr inwentarzowy [...], rok budowy - [...] i torów głównych dodatkowych linii nr [...], nr inwentarzowy [...], rok budowy - [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. G. i M. T.. Zarzucili jej obrazę przepisów art. 7,8 i 9 kpa - poprzez nie poinformowanie ich w 2005 r. o wszczęciu postępowania, co uniemożliwiło im złożenie w terminie ustawowym wniosku o odszkodowanie.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].
Minister stwierdził, że zgodnie z art. 37a ust 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A., nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub
P. S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 i przedmiotem użytkowania wieczystego P. S.A., a budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach - własnością P. S.A. Nabycie praw w tym trybie potwierdza wojewoda
w drodze decyzji.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z Sądu Rejonowego dla K. - w K. z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] wynika, że działka nr [...] obr. [...] o pow. [...] ha objęta wykazem hipotecznym [...] dz. adm. [...], stanowiła własność K. S.
Sąd Rejonowy dla [...] w K. zawiadomieniem z dnia
[...] czerwca 2010 r. [...], zawiadomił o zmianie wpisu w [...], iż w miejsce nazwiska [...] wpisano [...], zatem właścicielem dawnej działki nr [...] była K. S.
Z wykazu zmian gruntowych - równoważnik dla działki [...] wynika, że planem podziału z [...] lipca 1975 r. nr [...] działka nr [...] uległa podziałowi na działkę
nr [...] i nr [...]. Na podstawie planu podziału z dnia 16 czerwca 1977 r. nr [...]
działka nr [...] podzieliła się na działkę nr [...] i nr [...], która następnie zmieniła numerację na działkę nr [...], położoną w K., obręb [...].
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K.
z dnia [...] sierpnia 2001 r. sygn. akt I [...] spadek po zmarłej K. S. nabyli M. T. i J. G.
Zatem działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w jednostce ewidencyjnej K., obręb nr [...], stanowiła w dniu 28 lutego 2003r. własność M. T.
i J. G.
Z załączonych do wniosku P. S.A z dnia [...] kwietnia 2005 r. dokumentów wynika, że działka [...] zajęta jest pod linię kolejową, a także pozostaje we władaniu P.
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie J. B. [...] P. S.A. Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w K. i M. C. [...] P. S.A. Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w K. z dnia [...] marca 2005 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań określonych
w art. 233 § 1k.k., z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 28 lutego 2003 r. wchodziła w skład linii kolejowej. Fakt zajęcia działki nr [...] pod linię kolejową
i władania nią przez P., potwierdza również załączona do wniosku kopia mapy sytuacyjnej oraz wykaz zmian gruntowych.
Minister uznał, że z powyższego wynika, iż działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A., zajęta była pod linię [...] i w dniu 28 lutego 2003 r. pozostawała we władaniu P. S.A.
Spełnione były więc przesłanki, o których mowa w art. 37a ust. 1 ww. ustawy z dnia
8 września 2000 r.
Dodał, że kwestia odszkodowania za grunt przejęty w trybie ww. art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. stanowi odrębne zagadnienie.
Zgodnie z ust. 7 art. 37 a odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane
i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek dotychczasowego właściciela, złożony
w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.
W myśl ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami organem właściwym do ustalenia odszkodowania jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej - art. 129 tej ustawy. Postępowanie o odszkodowanie jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, prowadzonym przez starostę,
a w niniejszej sprawie - przez Prezydenta K.
Minister odniósł się też do zarzutu podnoszonego przez skarżących, iż nie byli powiadomieni o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i stwierdził, że jest on nieuzasadniony - bowiem Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia 7 maja
2009 r. poinformował J. G, i M. T. o toczącym się postępowaniu
z wniosku P. S.A., co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru tego zawiadomienia.
Również pismem z dnia 26 maja 2009 r. organ wojewódzki udzielił skarżącym wyczerpujących wyjaśnień, w tym także odnoszących się do prowadzonego postępowania, a pismem z dnia 20 listopada 2009 r. poinformował o zgromadzeniu materiałów do podjęcia decyzji, możliwości wypowiedzenia się w odniesieniu do zebranego materiału i zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń.
Minister Infrastruktury uznał zatem zasadność rozstrzygnięcia Wojewody [...] i utrzymał je w mocy.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. G. i M. T. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania a zwłaszcza art. 7, 8 i 9 kpa – poprzez brak właściwego poinformowania strony o toczącym się postępowaniu, co w efekcie pozbawiło ich w sposób nieodwracalny możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie, gdyż termin ten upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia
2010 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z ww. art. 37a ust 1 i 2 grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A., stają się z dniem
1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem,
z zastrzeżeniem ust. 7 i przedmiotem użytkowania wieczystego PKP S.A., a budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach - własnością PKP S.A.
Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo stwierdziły, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w tym przepisie.
Działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A., zajęta była pod linię kolejową i w dniu 28 lutego 2003 r. pozostawała we władaniu P. S.A.
W niniejszej sprawie nie naruszono także przepisów proceduralnych, gdyż wydanie przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało poprzedzone zawiadomieniem z dnia 7 maja 2009 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zostało doręczone J. G. i M. T.
Faktem jest, że pierwsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 21 czerwca 2005 r. nie zostało prawidłowo skierowane do aktualnych właścicieli tej nieruchomości
- jednakże ten fakt nie wpływa na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, która została wydana dopiero po ponownym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania skierowanym do J. G. i M. T.
Zatem decyzja organu I instancji została wydana dopiero po prawidłowym zawiadomieniu aktualnych właścicieli.
Poza tym Sąd pragnie zauważyć, że strony nie podnoszą żadnych merytorycznych zarzutów odnośnie treści decyzji.
Jedyny zarzut dotyczy powiadomienia ich o toczącym się postępowaniu dopiero
w 2009 r. – podczas, gdy termin do złożenia wniosku o odszkodowanie upłynął już
w dniu 31 grudnia 2007 r.
Jednakże tak sformułowany zarzut nie ma żadnego wpływu na merytoryczną treść decyzji, która jest zgodna z prawem - gdyż zostały spełnione przesłanki z art. 37 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Poza tym kwestia ustalenia odszkodowania jest odrębnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez inny organ - zgodnie z ust. 7 art. 37 a ustawy.
Reasumując stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo
i wyczerpująco wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły przekonująco swoje decyzje - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło