I SA/Wa 408/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi J. G., T. P., J. P. i G. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; Skargę, opatrzoną datą 31 października 2016 r., na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 złożyli J.G., T.P., J.P.i G.P. . Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku B.G. z dnia 19 stycznia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze skarżący wnieśli o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w wysokości 38.997,80 zł oraz o przyznanie skarżącym, na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zadośćuczynienia w wysokości 19.498,90 zł Strona skarżąca uzasadniła, że pomimo wezwania do wykonania ww. wyroku, do chwili obecnej nie zostały podjęte przez Prezydenta czynności konieczne do wydania merytorycznej decyzji. Wskazała ponadto, że domaga się maksymalnych stawek, zarówno grzywny, jak i zadośćuczynienia, gdyż uzasadnione jest to lekceważącym postępowaniem organu, które przejawia się niewykonaniem prawomocnych wyroków oraz rażącym naruszeniem przepisów postępowania, polegającym na niestosowaniu się do ustawowych terminów związanych z załatwieniem sprawy. Skarżący podnieśli, że nie brali udziału w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale wydany wyrok dotyczył ich interesów, są oni bowiem następcami prawnymi właścicieli ww. nieruchomości. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Art. ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 w pkt 1, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku B.G. z dnia 19 stycznia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 14 maja 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] w dniu 6 sierpnia 2015 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 111/15 (k. 43). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 6 grudnia 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po ich zwrocie przez Sąd, Prezydent nie wykonał w sprawie żadnej czynności nakierowanej na wydanie rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3 536,87 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy - z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie wyroku z dnia 14 maja 2015 r. Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 ppsa - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu, zarówno fakt, że sprawy odszkodowań za grunty warszawskie należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie zadośćuczynienia Sąd nie uwzględnił tego żądania. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, lub też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżących wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Ponadto kwota ta - jak słusznie wskazali skarżący – może stanowić swoistego rodzaju zadośćuczynienie dla stron postępowania za niewykonanie wyroku sądowego. W niniejszej sprawie skarżący nie byli jednak stronami postępowania sądowego, prowadzonego ze skargi na bezczynność, w którym zapadł niewykonany wyrok, gdyż była nią wówczas B. G. W.– inna strona prowadzonego postępowania administracyjnego. Jednocześnie, mając w zakończeniu tego postępowania administracyjnego interes, osoby te wniosły skargę na niewykonanie przedmiotowego wyroku. Z tego względu żądana przez nich kwota, stanowiąca zadośćuczynienie za zaniechania organu w postępowaniu administracyjnym, po wydaniu wyroku na bezczynność, nie mogła zostać im przyznana, gdyż to nie w rezultacie ich skargi zapadł niewykonany przez Prezydenta wyrok w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 111/15. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 w związku z art. 154 § 7 tej ustawy.