I SA/Wa 409/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W przypadku zaskarżenia aktu wydanego z zakresu pomocy społecznej, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, co czyni zbędnym rozpoznawanie wniosku o zwolnienie i prowadzi do umorzenia postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący M. S., przebywający w Areszcie Śledczym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący podał, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania z uwagi na brak zatrudnienia i majątku podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Wniosek obejmował również zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] ; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.
W toku postępowania wszczętego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego skarżący M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym
W formularzu PPF wnioskodawca podał, że nie posiada środków pozwalających mu na udział w postępowaniu sądowym. Z wniosku wynika, że skarżący jest obecnie osobą przebywającą w Areszcie Śledczym w L. W swoim dotychczasowym życiu kilkakrotnie przebywał już w warunkach penitencjarnych, odbywając wieloletnie wyroki pozbawienia wolności. Odbywając karę w systemie terapeutycznym dla więźniów upośledzonych umysłowo oraz chorych i zaburzonych psychicznie, skarżący nie jest zatrudniony odpłatnie, co przekłada się na brak własnych dochodów oraz majątku (oszczędności). W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podał, że ma syna (rok urodz. 1999), którego dotyczą przypisane mu zaległości alimentacyjne.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Ocena zdolności wnioskodawcy do poniesienia kosztów ustanowienia we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika wskazuje, że skarżący takiej możliwości jest w całości pozbawiony. Odbywanie w zakładzie karnym (kolejnego) wyroku długoletniego pozbawienia wolności oznacza, że przebywanie skarżącego w warunkach penitencjarnych nie ma charakteru epizodycznego, co uwzględniając ogólną sytuację materialną strony (brak oszczędności/majątku) dowodzi, że jego sytuacja odpowiada warunkowi przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego określonym.
Odnośnie do żądania zwolnienia od kosztów sądowych, wyjaśnić należy, że w świetle treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zaskarżając akt wydany z zakresu pomocy i opieki społecznej, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, przez co jego wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony. Wobec zwolnienia w rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa, zbędne stało się rozpoznanie tej części wniosku, co prowadziło do umorzenia postępowania w tym zakresie stosownie do art. 249a p.p.s.a.
W tych warunkach, na podstawie art. 249a i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło