I SA/Wa 41/15

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]; 2) umorzyć postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 16 czerwca 2015 r. sygn. I SA/Wa 41/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskiem z [...] września 2015 r., złożonym po uprawomocnieniu się wyroku, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Jest osobą w podeszłym wieku, po przebytej chorobie częściowo niesprawną, korzystającą z pomocy osób trzecich w sprawach życia codziennego. Wnioskodawca zamieszkuje w budynku mieszkalnego o pow. [...] m², posiada działkę o pow. [...] m². Środki utrzymania czerpie ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Określone we wniosku wydatki bieżące odnoszą się do wydatków za wodę ([...] zł/rocznie), opał ([...] zł/ rocznie), gaz ([...] zł/rocznie), prowadzoną rehabilitację ([...] zł/rocznie), koszty leczenia ([...] zł/rocznie). Skarżącego obciąża zakup [...] ([...] zł). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Pomimo że wniosek skarżącego został złożony formalnie poza tokiem postępowania (wyrok WSA w Warszawie z 16 czerwca 2015 r. sygn. I SA/Wa 41/15 stał się prawomocny w dniu 3 września 2015 r.), brak jest podstaw do uznania go za bezprzedmiotowy. Jego dopuszczalność uznania, że z żądaniem skarżący wystąpił w celu ewentualnego zainicjowania postępowania odwoławczego od wyroku Sądu I instancji. Wskazuje na to wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przedłużenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, łączone z pouczeniem skarżącego w zarządzeniu Przewodniczącej Wydziału z 4 września 2015 r. o możliwości zwrócenia się z odrębnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 marca 2006 r. sygn. I OZ 346/06, "tok postępowania", do którego nawiązuje art. 243 § 1 p.p.s.a., ma znaczenie autonomiczne, stąd można go odnosić także do czynności procesowych podejmowanych przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia. W tych warunkach rozpatrywany w niniejszym postępowaniu wniosek został uznany za dopuszczalny, jednakże tylko w tej części, w jakiej dotyczył żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zwolnienie od kosztów sądowych – jako kategoria uprawnienia przyznawanego stronie postępowania – odnosi się bowiem do ciężarów finansowych realnie na stronie ciążących, a takowych w sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się obecnie skarżący po prawomocnym oddaleniu przez Sąd I instancji skargi, nie ma. W tej części rozpoznanie wniosku pozostaje zatem zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zawężając dalsze rozważania do kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu, żądanie skarżącego w tym zakresie należało uznać za uzasadnione. Ocena ta wynika z uznania, że skarżący nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Dochód strony jest stosunkowo niski, co przy uwzględnieniu dodatkowych obciążeń wynikających ze stanu zdrowia skarżącego, wskazuje, że znalezienie źródeł pokrycia wydatków na pełnomocnika z wyboru jest praktycznie niemożliwe albo znaczenie utrudnione bez istotnego uszczuplenia środków przeznaczanych na pokrywanie bieżących kosztów koniecznego utrzymania. Skarżący, jak podano we wniosku, nie dysponuje majątkiem, którego zbycie lub obciążenie mogłoby wygenerować środki pozwalające na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.