I SA/Wa 410/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Starosty L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego Skarbu Państwa - Starosty L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...], uchyliła decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę R. prawa własności nieruchomości stanowiącej grunt pod drogę, położonej w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę R. prawa własności tej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, organy orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym w trybie art. 5 ustawy z 10 maja1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mają w pierwszej kolejności obowiązek zbadania czy przewidziane do komunalizacji mienie podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy czy też wyłączeniu takiemu nie podlega. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów - decyzji Burmistrza [...] z [...] lutego 2006 r. oraz rejestru gruntów tego mienia wynika, że przedmiotowa działka nr [...] została wydzielona z poprzednio istniejącej w dniu 27 maja 1990 r. państwowej działki nr [...] będącej wtedy we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. - Zarząd Dróg N. W dniu 27 maja 1990 r. cała działka nr [...] jako położona wtedy pod drogą S. – L. stanowiła w tamtym czasie drogę kategorii wojewódzkiej. Miała więc wówczas status drogi wojewódzkiej służąc w konsekwencji tego organowi administracji rządowej stopnia ponadpodstawowego do wykonywania jego zadań publicznych, nie należała w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji stopnia podstawowego i jednocześnie była z tego względu wyłączona z komunalizacji następującej z mocy prawa, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Organ odwoławczy uznał więc, że decyzja organu pierwszej instancji została, w odniesieniu do działki nr [...], podjęta z istotnym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. wobec czego orzekł na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Skarb Państwa - Starosta [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący skarżonej decyzji zarzucił: – naruszenie przepisu art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) - poprzez przyjęcie, że działka nr [...] obręb ewidencyjnym [...], która powstała z podziału działki istniejącej na dzień 27 maja 1990 r. oznaczonej nr [...] obręb ewidencyjny [...] - miała status drogi wojewódzkiej i służyła wykonywaniu zadań organowi administracji rządowej stopnia ponadpodstawego tj. Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. - Zarząd Dróg N., – naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - poprzez przyjęcie, że grunt wydzielony z działki nr [...] obręb ewidencyjnym [...] tj. oznaczony obecnie nr działki [...], nie należał do terenowego organu administracji stopnia podstawowego i jednocześnie był z tego względu wyłączony z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizycjnej, – naruszenie art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości - poprzez stwierdzenie, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r. określał zadania publiczne dla organu administracji rządowej stopnia ponadpodtsawowego, – naruszenie art. 7 i 77 oraz 80 kpa - poprzez: 1. dowolną, niezgodną z zasadami logiki oraz niemieszczącą się w granicach swobodnego uznania organu administracyjnego oceną dowodu w postaci wykazu działek znajdujących się w ciągu drogi nr [...] S. – L. sporządzonego przez Starostę [...] (k. 71) w kontekście przywołanego przez organ rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich -droga nr [...] S. – L. - Dz. U. Nr 42, poz. 205, 2. zaniechanie zbadania i odniesienia się wszechstronnie do całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności do wyrysu z mapy ewidencyjnej - obręb [...] przedstawiającej przebieg drogi wojewódzkiej nr [...] o długości całkowitej [...] km, protokołu z przekazania z dnia 22 stycznia 2002 r. zawartego pomiędzy Powiatem [...] a Powiatem [...] obejmujący drogę S. – L. nr [...]; wykazu stanu drogi wojewódzkiej nr [...], wykazu dróg wojewódzkich prowadzonego przez Rejon Dróg Publicznych N. wg. stanu na dzień 4 listopada 1991 r., fragmentu mapy obrazującej przebieg drogi [...] - co miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. uchylenie decyzji Wojewody [...] nr ]...] i odmowę skomunalizowania działki [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...]. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, mimo ponownego rozpatrzenia kwestii komunalizacji działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], w dalszym ciągu nie rozstrzygnęła istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 388/11, uchylił w części poprzednią decyzję KKU, którą organ ten uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. orzekającą o komunalizacji m.in. przedmiotowej działki nr [...] i odmówił jej komunalizacji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zawarł pogląd, że nie można wykluczyć możliwości skomunalizowania działki nr [...] tylko dlatego, że została ona wydzielona po dniu 27 maja 1990 r. z poprzednio istniejącej nieruchomości tj. działki nr [...]. Jednocześnie Sąd w tym uzasadnieniu zobowiązał organ do dokonania oceny w kwestiach szczegółowo wskazanych w tym uzasadnieniu, które organ w części przytacza w uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego przepisu art. 153 ustawy ppsa. Organ ograniczył się tylko do przywołania dwóch dokumentów, a mianowicie decyzji Burmistrza [...] z [...] lutego 2006 r. o podziale działki nr [...], w wyniku którego, została wyodrębniona przedmiotowa działka nr [...] oraz rejestru gruntów, z którego wynika, że w dacie 27 maja 1990 r. działka nr [...] była we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w S. - Zarząd Dróg N. i na podstawie tych dowodów uznał, że decyzja organu I instancji, w tej części, podjęta została z istotnym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Nie wyjaśnił organ jak rozumieć wpis w ewidencji gruntów jako władającego Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w stosunku do działki nr [...], do czego został zobowiązany poprzednim wyrokiem. Nie jest więc w dalszym ciągu wyjaśnione przez organ czy wpis taki w ewidencji gruntów na datę 27 maja 1990 r., odnosi się do władania opartego na tytule prawnym, czy też taki zapis miał charakter techniczno - porządkowy. Organ nie ocenił jakie znaczenie w okolicznościach sprawy ma art. 6 w zw. z art. 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dacie ustawowej komunalizacji, do czego został zobowiązany przez Sąd w poprzednim wyroku. Organ ograniczył się w tej części tylko do błędnego stwierdzenia, że art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. określał zadania publiczne organu administracji rządowej stopnia ponadpodstawowego. Nie zostało w konsekwencji wyjaśnione czy działka przedmiotowa "należała" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Przy czym organ odwoławczy popadł w sprzeczność bo w tym samym akapicie uzasadnienia stwierdza, że przedmiotowa działka nie należała w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji stopnia podstawowego a jednocześnie uznaje, że jest wyłączona z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja. Należy stwierdzić, że w świetle art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej tylko takie składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stały się mieniem komunalnym, które w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 27 maja 1990 r., służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Tak więc art. 5 ust. 1-3 ustawy z 10 maja 1990 r. formułuje zasadę komunalizacji mienia, zgodnie z którą mienie ogólnonarodowe o jakim mowa w tym przepisie, stało się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem właściwych gmin. Natomiast art. 11 tej ustawy zawiera wyjątki od powyższej zasady. Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1 mienie takie nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli w dniu 27 maja 1990 r. służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. W świetle tych przepisów organ orzekający w przedmiocie komunalizacji winien ustalić czy mienie, w niniejszej sprawie jest to działka nr [...], odpowiada zasadzie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., a w przypadku uznania, że mienie to jest mieniem o jakim mowa w tym przepisie, winien rozważyć czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 11 tej ustawy wyłączające to mienie z komunalizacji. W sytuacji gdy mienie nie spełnia wymogów określonych w art. 5 ust. 1, to w ogóle nie podlega działaniu tej ustawy i nie ma do niego zastosowania art. 11. Brak zbadania przez organ i wyjaśnienia przesłanek komunalizacyjnych działki nr [...] wskazuje na to, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając, po raz kolejny, sprawę komunalizacji działki nr [...] organ odwoławczy, przede wszystkim, zastosuje się do wskazań wyrażonych w wyroku tutejszego Sądu z 22 czerwca 2011 r. oraz zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.