I SA/Wa 411/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie : asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. K. D. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] ha na działki nr ewid. [...] i [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału działka oznaczonej nr ewid. [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że K. D. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., uprawnioną do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji o podziale nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...]. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania K. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [..] z dnia [...] sierpnia 1993 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną danego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem. Z prawa materialnego wypływa bowiem legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną postępowania, zgodnie z art. 28 k.p.a. Minister Transportu i Budownictwa podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.), podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przy czym w postępowaniu o podział nieruchomości nie przesądza się przeznaczenia nowo wydzielonych działek, sposobu ich zagospodarowania ani dalszego łączenia z innymi nieruchomościami. W związku z powyższym właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której na wniosek właściciela zostało wszczęte postępowanie administracyjne o podział, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Bezsporne jest zatem, zdaniem organu drugiej instancji, że K. D. nie był właścicielem działki nr ewid. [...], a więc ma w niniejszej sprawie interes faktyczny, nie zaś interes prawny. Tym samym nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...]. Minister Transportu i Budownictwa wskazał ponadto, że zawarty w odwołaniu zarzut wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanej bez uprzedniego wydania "postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji" jest niezrozumiały. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wydawania odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem jeżeli organ stwierdzi zaistnienie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, za dzień wszczęcia postępowania przyjmuje się dzień doręczenia organowi administracji wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie (art. 61 § 3 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. złożył K. D. podnosząc, że na skutek podziału dokonanego w 1993 r. zlikwidowano mu dojazd do działek nr ewid. [...] i [...], które graniczą z działkami nr ewid. [...] i [...] i [...]. Skarżący stwierdził, że jako aktualny właściciel działki nr ewid. [...] musiał być stroną postępowania podziałowego działki nr ewid. [...] na działki o nr ewid. [...] i [...] w 1993 r. i podpisać protokół graniczny, którego do dzisiaj mu nie przedstawiono. Skarżący zarzucił ponadto, że Minister Transportu i Budownictwa nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do przedstawionej opinii biegłego sądowego inż. F. potwierdzającej fakt popełnienia przestępstwa przez geodetów w 1987 r., którzy zlikwidowali drogę gminną - dojazdową do lasu. Skarżący wniósł o dopuszczenie na rozprawie przed sądem wyrysu z mapy zasadniczej sporządzonej przez biegłego sądowego inż. F. , potwierdzającej stanowisko skarżącego. Wskutek przedmiotowego podziału skarżący nie może dojechać do swoich działek nr ewid. [...] i [...], które sąsiadują z podzieloną działką nr ewid [...]. Uniemożliwia mu bowiem dojazd do niej płot postawiony na drodze do tych działek przez Z. M., właściciela podzielonej działki nr ewid. [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna aktów administracyjnych w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie nie może być uwzględniona, bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa oraz przepisów postępowania ze skutkiem mogącym mieć wpływ na wynik tej sprawy. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 899/01 oddalił skargę J. i N. D., właścicieli działki nr ewid. [...] (sąsiadującej z podzieloną działką nr ewid. [...]) na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydawaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Oznacza to, że osoba która nie brała udziału w charakterze strony w postępowaniu zwykłym, w którym wydana została decyzja przez nią kwestionowana może być uznana za stronę postępowania prowadzonego przez organ administracyjny w trybie nadzoru tylko wówczas gdy wykaże, że wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego to jest interesu wynikającego z przepisu prawa materialnego. Sąd stwierdził, że decyzja o podziale działki nr ewid. [...] nie narusza w żadnym stopniu prawa - własności skarżących do działki nr ewid. [...] (sąsiadującej z działką podlegającą podziałowi). Nie mają oni zatem interesu prawnego w kwestionowaniu podziału przedmiotowej działki stanowiącej własność Z. M. Natomiast kwestia korzystania z drogi biegnącej przez nieruchomość stanowiącą własność innej osoby nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego lecz jedynie postępowania przed sądem powszechnym. Nie uprawnia to również osób ubiegających się o korzystanie z takiej drogi do podważania decyzji dotyczącej podziału nieruchomości w skład której wchodziła sporna droga. Powyższa ocena prawna, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ma analogiczne zastosowanie do sprawy z wniosku K. D. o stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 1993 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr ewid. [...], stanowiącej własność Z. M. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz.127, z późn. zm.). W świetle przepisów tej ustawy stroną postępowania administracyjnego o podziale nieruchomości mógł być tylko podmiot dysponujący tytułem prawnym do tej nieruchomości w postaci własności lub użytkowania wieczystego. Takim tytułem do podzielonej działki nr ewid. [...] K. D. nie wykazał się ani na dzień wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1993 r., ani na dzień wydania zaskarżonej decyzji. A zatem akt podziału działki nr ewid. [...] nie narusza w żadnym stopniu prawa - własności skarżącego do działek nr ewid. [...] i [...] (sąsiadujących z działką nr ewid. [...]). Trafnie zatem organy orzekające w sprawie przyjęły, że nie ma on interesu prawnego w kwestionowaniu podziału działki nr ewid. [...], stanowiącej własność Z. M. Bezzasadny jest natomiast zarzut skarżącego, że Minister Transportu i Budownictwa naruszył przepisy nie odnosząc się do przedstawionej opinii biegłego sądowego inż. F. potwierdzającej fakt popełnienia przestępstwa przez geodetów w 1987 r., którzy zlikwidowali drogę gminną - dojazdową do lasu. Skoro organy orzekające odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, to nie mogły odnieść się do opinii biegłego sądowego inż. F. Opinia ta mogła by być badana jedynie w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek podmiotu posiadającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.