I SA/Wa 411/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2015 r. znak : [...] w przedmiocie : uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia : odmówić H. G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 26 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje syn, synowa oraz córka. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wskazał, że syn jest rolnikiem, jednak nie podał wysokości dochodu uzyskiwanego przez syna. Oświadczył, że synowa nie pracuje, zajmuje się gospodarstwem domowym. Wnioskodawca oznajmił, że posiada dom o powierzchni [...] m ² oraz garaż. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oświadczył, że nie posiada. Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2015 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy utrzymuje się córka wnioskodawcy. Zapytano wnioskodawcę, czy córka jest osobą pracująca, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany (np. z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę, zlecenia, o dzieło, wykonywania prac dorywczych, sezonowych, innych) czy też jest osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy ma prawo do zasiłku, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zwrócono się także z zapytaniem z czego utrzymuje się syn wnioskodawcy oraz synowa, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca wskazał, że syn jest rolnikiem, ale nie podał żadnego dochodu uzyskiwanego przez syna, jak również nie wskazał żadnej nieruchomości rolnej, którą uprawiałby syn oraz jej powierzchni. Zapytano wnioskodawcę, czy synowa – B. G., która jak podał w formularzu nie pracuje i prowadzi gospodarstwo domowe jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i czy ma przyznany zasiłek, a jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy synowa uzyskuje jakikolwiek dochód np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, z tytułu umowy zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu. Zapytano wnioskodawcę, czy dochód uzyskiwany przez niego z tytułu emerytury jest jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny oraz jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych i płynnych, itp.). Zapytano czy syn, synowa bądź córka wnioskodawcy partycypują w kosztach utrzymania domu, jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości. Wezwano wnioskodawcę do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych) dla siebie oraz pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym syna, synowej i córki. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to należało wskazać markę, rok produkcji i miesięczne koszty utrzymania, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że posiada garaż. Zapytano wnioskodawcę, czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc od instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość pobieranych przez wnioskodawcę świadczeń emerytalnych (dołączenie ostatniego odcinka emerytury), oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, z dwóch ostatnich miesięcy. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 17 lipca 2015 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 24 lipca 2015 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwany, co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje syn, synowa oraz córka. Wnioskodawca w nadesłanym formularzu podał jedynie dochód jaki sam uzyskuje z tytułu emerytury, nie podał natomiast dochodu uzyskiwanego przez syna, który oświadczył, że jest rolnikiem, jak również nie wskazał żadnej nieruchomości rolnej, którą uprawiałby syn oraz jej powierzchni. Nie wiadomo zatem z czego utrzymuje się syn wnioskodawcy wraz z synową. Wnioskodawca nie wskazał także żadnego źródła dochodu uzyskiwanego przez córkę. Nie wiadomo zatem, czy córka wnioskodawcy jest osobą pracującą, a jeśli tak, to z jakiego tytułu uzyskuje dochód i w jakiej wysokości, czy też jest osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych i w jakiej wysokości. Nie wiadomo zatem z czego lub przy czyjej pomocy utrzymuje się córka wnioskodawcy. Nie wyjaśnione zostało także czy synowa wnioskodawcy uzyskuje jakikolwiek dochód, a jeśli tak, to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy też jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i czy posiada przyznany zasiłek, czy też nie. Wnioskodawca nie wyjaśnił także, czy dochód uzyskiwany przez niego z tytułu emerytury jest jedynym źródłem utrzymania jego oraz jego rodziny. Nie wiadomo, jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m ² i czy syn, synowa bądź córka wnioskodawcy partycypują w kosztach utrzymania domu, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie wskazał także orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych) dla siebie oraz pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie, gdyż w nadesłanym formularzu oświadczył, że posiada garaż. Nie wiadomo, czy wnioskodawca otrzymuje jakąkolwiek pomoc od instytucji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie nadesłał także dokumentów do nadesłania których został wezwany, w tym dokumentu potwierdzającego wysokość pobieranego świadczenia emerytalnego oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie oświadczenia wnioskodawcy okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych dlatego wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Wnioskodawca nie nadesłał jednak żadnych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.