I SA/Wa 412/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant A. J. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r., nr [...] odmawiające wnioskodawczyni przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Minister Budownictwa wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówiono wznowienia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. doręczona została A.S. w dniu 30 sierpnia 2006 r. Zatem od tej daty rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 13 września 2006 r. Z kolei w dniu 26 września 2006 r. do Ministerstwa Budownictwa wpłynął wniosek A.S., nadany w urzędzie pocztowym w dniu 22 września 2006 r., o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., wraz z przedmiotowym wnioskiem. Jako powód uchybienia terminowi wnioskodawczyni podała ciężką chorobę w okresie od 6 do 16 września 2006 r., załączając kopię zaświadczenia lekarskiego. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku podnosząc, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W tej sytuacji A.S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ drugiej instancji rozpoznając sprawę zaznaczył, że z przedstawionej przez skarżącą kopii zaświadczenia lekarskiego wynika, iż wnioskodawczyni była niezdolna do pracy w dacie od 6 do 16 września 2006 r., tym samym nie wynika, aby w dniach od 31 sierpnia 2006 r. do 5 września 2006 r., kiedy już biegł termin, strona nie mogła złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Budownictwa podkreślił, że stosownie do art. 58 § 1 kpa, koniecznym warunkiem do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, iż mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, tzn. że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ drugiej instancji zaznaczył, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Tak więc samo "zwolnienie od pracy" nie może być wyłącznie potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenie odwołania i nadania go przez pocztę osobiście lub przez domownika bądź sąsiada. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że "urzędnik Ministerstwa dokonał oceny stanu zdrowia, kwestionując tym samym orzeczenie lekarza (...)", Minister Budownictwa wskazał, iż klasyfikacja [...], to baza danych umożliwiająca wyszukanie odpowiedniej choroby i odczytanie jej kodu klasyfikacyjnego. Klasyfikacja została przygotowana przez Fundację Zdrowia Publicznego w K. oraz przez Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne [...]. W przedmiotowej sprawie nastąpiło jedynie odczytanie kodu danej choroby i według wskazanej wyżej klasyfikacji symbol [...] oznacza [....]. Natomiast powszechnie znanym faktem jest, że [...] nie są chorobą nagłą. Zdaniem organu drugiej instancji wnioskodawczyni nie uwiarygodniła stosowną argumentacją swojej staranności w dotrzymaniu terminu. Przedłożone przez nią zaświadczenie lekarskie nie stwierdza choroby, która uniemożliwiła dopełnienia czynności, a zwłaszcza choroby wymagającej hospitalizacji. Organ pierwszej instancji nie przekroczył przy tym zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), zwłaszcza gdy chodzi o kierowanie się wiedzą i zasadami życiowego doświadczenia. Minister Budownictwa zaznaczył ponadto, że organ drugiej instancji, który stwierdzi, iż środek odwoławczy wniesiony został z uchybieniem terminu, nie posiada uprawnień do merytorycznego rozstrzygania podniesionych w odwołaniu zarzutów. Organ podkreślił, że przepisy proceduralne ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, tj. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której był ustanowiony termin. Niespełnienie chociażby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Zdaniem Ministra Budownictwa wnioskodawczyni nie dopełniła jednej ze wskazanych wyżej przesłanek, a mianowicie nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Tym samym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A.S. podnosząc, że przepisy kpa nie zawierają wykazu chorób, które uniemożliwiają podejmowanie czynności, a tym samym byłyby podstawą do wnoszenia o przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga A.S. jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. jak i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] października 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z brzmienia powołanego przepisu wynika zatem – jak słusznie zauważył Minister Budownictwa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest łączne spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek, tj. uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której był przewidziany termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zgodzić się również trzeba z twierdzeniami organu, że koniecznym, a jednocześnie podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Zaznaczyć należy, że strona występując z wnioskiem o przywrócenie terminu nie musi udowodnić lecz uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie podkreśla się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. W rozpoznawanej sprawie Minister Budownictwa odmówił A.S. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. uznając, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu przedstawione przez skarżącą zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy nie potwierdza braku winy w uchybieniu terminu, bowiem według międzynarodowej klasyfikacji chorób i problemów zdrowotnych [...], symbol wskazanej w powyższym zaświadczeniu choroby ([...]) oznacza [...], a choroba ta nie jest chorobą nagłą, wymagającą hospitalizacji, uniemożliwiającą tym samym dokonanie czynności procesowej przez stronę osobiście czy też wyręczenie się inną osobą. Z powyższego wynika zatem, że rozpoznając wniosek A.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. dokonano szczegółowej analizy przedstawionego przez skarżącą zwolnienia lekarskiego oraz oceniono jakie ewentualne skutki wobec skarżącej może wywołać choroba oznaczona w powyższym zaświadczeniu symbolem [...]. Tym samym – w ocenie Sądu – zapadłe w sprawie postanowienia wydane zostały z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa, a także z naruszeniem art. 7 kpa i art. 8 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy kopii zaświadczenia lekarskiego wynika, iż A.S. w dniach od 6 do 16 września 2006 r. była "niezdolna do pracy – zajęć". Przyjąć zatem należy, że we wskazanym okresie skarżąca była niezdolna do wszelkich zajęć, w tym również do dokonywania czynności procesowych. Zdaniem Sądu rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie mógł oceniać jaka choroba kryje się pod wskazanym w zaświadczeniu lekarskim kodem oraz czy choroba ta rzeczywiście uniemożliwiła skarżącej podejmowanie określonych czynności czy to osobiście, czy to przy pomocy innej osoby. Zwłaszcza, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego nie wynika, że w czasie zwolnienia lekarskiego A.S. była zdolna do podejmowania jakichkolwiek działań i że działania te istotnie podejmowała. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2006 r. naruszają art. 58 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje ich uchyleniem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.