I SA/Wa 412/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-11
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej na niekorzyść strony, w przypadku zmiany jej sytuacji dochodowej i osobistej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zmienić decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej na niekorzyść strony, jeśli nastąpiła zmiana jej sytuacji dochodowej i osobistej. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, a opłatę w pierwszej kolejności ponosi mieszkaniec, nie więcej jednak niż 70% jego dochodu. W przypadku zmiany okoliczności, organ ma prawo dokonać korekty tej odpłatności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję o zmianie odpłatności za pobyt P. B. w domu pomocy społecznej. P. B. został umieszczony w domu pomocy społecznej, a następnie ustalono jego odpłatność za pobyt w wysokości 70% jego dochodu, przy czym pozostałą część kosztów pokrywało Miasto W. P. B. wniósł skargę do sądu, kwestionując ustalenie odpłatności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej. oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie o zmianie od dnia zamieszkania w Domu Pomocy Społecznej [...] w M. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w ten sposób, że ustalono odpłatność za pobyt P. B. w Domu Pomocy Społecznej [...] w M. w wysokości [...] zł. miesięcznie, pozostałą zaś odpłatność stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną , a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w placówce wnosić będzie Miasto W. w wysokości [...] zł. miesięcznie.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w M. z dnia [...] listopada 2004 r. P. B. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej [...] w M., jednakże z powodu braku wolnych miejsc w tej placówce skierowano go na pobyt czasowy do Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...], gdzie zainteresowany zamieszkał w dniu 17 października 2006 r.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] ustalił odpłatność za pobyt P. B. w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. przy ul. [...], przy czym kwotą [...] zł miesięcznie obciążono P. B. , zaś Miasto W. pozostałą kwotą [...] zł miesięcznie .
W dniu 13 listopada 2007 r. Dom Pomocy Społecznej [...] w M. poinformował o możliwości przyjęcia P. B.
Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie - działając z upoważnienia Prezydenta W. - orzekł o zmianie od dnia zamieszkania w Domu Pomocy Społecznej [...] w M. decyzji z dnia [...] października 2006 r., nr [...] dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w ten sposób, że ustalono odpłatność P. B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w M. w wysokości [...] zł miesięcznie, pozostałą zaś odpłatność stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną, a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w placówce wnosić będzie Miasto W. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w świetle art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej "pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania" i zobowiązani do wnoszenia opłaty są w kolejności: "mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu (...) małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z zawartą umową (...); gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej" (art. 61 ust. 1 pkt. 1-3 cyt. Ustawy).
Jak ustalono, dochód P. B. obliczony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł miesięcznie (świadczenie ZUS), a 70% tego świadczenia stanowi kwota [...] zł miesięcznie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. B. kwestionując jej rozstrzygnięcie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania P. B., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium rozpatrując odwołanie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia, bowiem analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że merytoryczne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej wprowadza obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Opłata ta zostaje ustalona w decyzji wydanej przez wójta (burmistrz, prezydenta miasta) kierującej do domu pomocy społecznej.
Natomiast zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca:
w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;
w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (...).
Zatem, odpłatność ustalana jest do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. W pierwszej kolejności koszty pobytu w placówce pokrywa mieszkaniec. Jeżeli pensjonariusz nie jest w stanie uiścić opłat to obciążają one kolejno małżonka, zstępnych, wstępnych oraz gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Przy czym opłaty nie dzieli się równo na wszystkich zobowiązanych, a obciąża ich się w kolejności. Taki podział obowiązków jest kolejnym nawiązaniem do zasady subsydiarności. Jeżeli osoba umieszczona w placówce jest w stanie ponosić koszty pobytu w instytucji, obowiązki osób bliskich i jednostki samorządu terytorialnego nie powstają. Jednostką samorządową obciążoną kosztami przebywania w placówce jest gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, tj. gmina, na terenie której znajduje się miejsce zamieszkania (ewentualnie pobytu) takiej osoby.
W przypadku mieszkańca domu opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi nie więcej jednak niż 70 % jego dochodu.
Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji, Starosta M. zarządzeniem nr [...] z dnia [...].01.2007r. ustalił średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej na kwotę 2001 zł. Zatem, 70% dochodu P. B., na który składa się świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł, stanowi kwota [...] zł. W takiej też wysokości została ustalona odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w M., którą ponosić będzie skarżący od dnia zamieszkania w tej placówce. Pozostałą kwotę stanowiącą różnicę między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą ponoszoną przez skarżącego wnosić będzie Miasto W.
Na powyższą decyzję P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniósł, że nie wyraża zgody i wnosi sprzeciw na wydanie decyzji, która dotyczy ustalenia odpłatności za jego pobyt w domu pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Stosownie do treści art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Przepis ten wprowadza obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Opłata zostaje ustalona w decyzji wydanej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) kierującej do domu pomocy społecznej. W pierwszej kolejności koszty pobytu pokrywa mieszkaniec i w tym przypadku opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wynosi nie więcej niż 70% jego dochodu. Jeżeli jednak pensjonariusz nie jest w stanie uiścić opłat to obciążają one kolejno małżonka, zstępnych, wstępnych oraz gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Taka też sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie, zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] ustalony został średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej na kwotę 2001 zł. W tej sytuacji, jak prawidłowo wskazał organ – 70% dochodu skarżącego stanowi kwota [...] zł. W takiej też wysokości została ustalona odpłatność skarżącego za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w M., do ponoszenia której skarżący został zobowiązany od dnia zamieszkania we wskazanej placówce. Natomiast pozostałą kwotę stanowiącą różnicę między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą ponoszoną przez P. B. wnosić będzie, jak wynika z akt sprawy Miasto W.
Przepis art. 106 ust.5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stwarza możliwość zmiany decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody m.in. w przypadku zmiany sytuacji dochodowej i osobistej strony. W przedmiotowej sprawie nastąpiła zmiana sytuacji tak dochodowej, jak i osobistej strony, co uprawniało Prezydenta W. do zmiany własnej decyzji nr [...] z dnia [...] października 2006 r.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej P. B. nie naruszyły przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło