I SA/Wa 413/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-12

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z niewielkiego dochodu i ponosi wysokie koszty utrzymania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna. Z tego względu przyznano jej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono, ponieważ strona jest ustawowo zwolniona z ich ponoszenia w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Do skargi dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni utrzymuje się z niewielkiego dochodu, ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania i bieżące wydatki, nie posiadając majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego postanawia I. przyznać prawa pomocy w zakresie obejmujący ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 25 marca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] wraz z dołączonym do niej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wnioskodawczyni zaznaczyła, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 18 – sto letnim synem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że wynajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m ². Wskazała, że ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości [...] zł tytułem opłat za czynsz, za zużycie wody –[...]zł, za ogrzewania mieszkania ( I –[...] zł; II – [...] zł), tytułem opłat za energię elektryczną–[...] zł, za telefon, internet i telewizję – [...] zł, za gaz –[...] zł, za dojazdy –[...] zł oraz na leczenie [...] zł. W sumie miesięczne wydatki podane przez wnioskodawczynię wynoszą około [...] złotych. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wraz z synem utrzymuje się z niewielkiego dochodu otrzymywanego z tytułu zatrudnienia, który w całości przeznaczany jest na koszty związane z utrzymaniem mieszkania, opłaty i bieżące potrzeby życia codziennego. Ze względu na fakt, iż wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie adwokata i radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie adwokata. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawczyni w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu, w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło