I SA/Wa 413/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-14

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło stwierdzić z urzędu nieważność własnej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, jeśli decyzja ta była zgodna z prawem, mimo błędnych motywów organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło stwierdzić z urzędu nieważności własnej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, jeśli decyzja ta była zgodna z prawem. Nawet jeśli organ pierwszej instancji błędnie ustalił dochód rodziny, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przyznał świadczenie, to sama decyzja odwoławcza, jeśli była zgodna z prawem, nie mogła zostać uznana za nieważną. Stwierdzenie nieważności decyzji zgodnej z prawem, nawet przy błędnych motywach organu pierwszej instancji, jest naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła nieważność własnej decyzji SKO z poprzedniego miesiąca. Decyzja ta uchylała decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego i przyznawała je skarżącej. SKO stwierdziło nieważność swojej poprzedniej decyzji, uznając, że organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował pojęcie 'uzyskania dochodu' poprzez dodanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca domagała się zmiany zaskarżonej decyzji, twierdząc, że dochód jej rodziny został źle wyliczony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...], stwierdziło z urzędu nieważność własnej decyzji z [...] listopada 2017r. nr [...] uchylającej decyzję Wójta Gminy [...] z [...] października 2017 r. nr [...] i orzekającej o przyznaniu M. K. świadczenia wychowawczego na dziecko M. K. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2017 roku do 30 maja 2018 roku. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru wyjaśnił, że podejmując kontrolowaną w niniejszym postępowaniu własną decyzję z [...] listopada 2017 r. organ I instancji dokonał błędnej wykładni pojęcia "uzyskaniu dochodu" poprzez dodanie do dochodu rodziny dochodu w postaci świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł, uzyskanego przez skarżącą w 2017 r. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na niekompletnym materiale dowodowym, przekazanym przez organ I Instancji. W aktach sprawy brak było decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na M. K., w wysokości 500 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. Mając powyższe na uwadze organ II instancji błędnie uznał, że organ I instancji do dochodu rodziny dodał dochód uzyskany z tytułu pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy organ I instancji nie poczynił takich ustaleń. Tym samym naruszył art. 5 ust.3 w zw. z art. 2 pkt 20 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 k.p.a. W skardze na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w[...] M. K. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji . W uzasadnieniu skargi podniosła, że według jej oceny decyzja z [...] października 2017 r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż dochód jej rodziny za 2016 r. został źle wyliczony. Dochód prawidłowo wyliczony wynosił [...] zł. Pracownicy OPS krzywdząco ustalili dochód w jej rodzinie za 2016 r. na kwotę [...] zł miesięcznie na jedną osobę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 1 Skarga podlega uwzględnieniu gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art. 5 ust 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016.nr 195). Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800 zł. Z kolei definicja legalna dochodu członka rodziny zawarta jest w art. 2 pkt 2 powołanej ustawy zgodnie, z którym dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W sprawie jest bezsporne, że dla ustalenia dochodu znaczenie ma dochód rodziny osiągnięty w 2016 r. oraz, że rodzina skarżącej składa się z dwóch osób. Wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, że w 2016 r. została uzyskana kwota [...] zł przez M. K. i [...] zł - świadczenie z funduszu alimentacyjnego za trzy miesiące przez małoletnią M.K.. Łącznie wynosi ten dochód [...] zł, co w przeliczeniu na miesięczny dochód na członka rodziny wynosi [...] zł ([...] zł: 12 :2). Dochód ten nie przekracza kwoty 800 zł o jakiej stanowi art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Rozważenia wymaga, czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 7 ust. 1 -3 ustawy, który zgodnie z art. 2 ust. 2 winien być uwzględniony przy obliczaniu dochodu. Przepis art. 7 stanowi o ustaleniu dochodu w przypadku utraty dochodu (ust.l) bądź uzyskaniu dochodu (ust. 2 i 3). Jest w sprawie bezsporne, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego na M. K. przyznane było świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie i uzyskiwała ona to świadczenie również w okresie, na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego w badanych w niniejszej sprawie decyzjach. Zatem należy ocenić czy świadczenie z funduszu alimentacyjnego stanowi dochód uzyskany rzutujący na wysokość dochodu ustalonego na potrzeby prawa do świadczenia wychowawczego. Analiza przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci prowadzi do wniosku, że nie każdy dochód uzyskany przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do tego świadczenia jest dochodem uzyskanym. W art. 2 pkt 20 powołanej ustawy zawarty jest katalog dochodów, które w rozumieniu przepisów tej ustawy świadczą o uzyskaniu dochodu. Wśród wymienionych w tym przepisie dochodów nie ma zamieszczonego dochodu uzyskanego na skutek przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Katalog dochodów jest zamknięty i wobec tego za uzyskanie dochodu nie może być uznany żaden inny dochód, który nie jest zawarty w tym katalogu. Zatem uzyskanie dochodu spowodowanego przyznaniem prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie stanowi uzyskania dochodu i tym samym do ustalenia dochodu członka rodziny nie ma zastosowania art. 7 ust. 2 i 3. Ustalenie więc przez organ I instancji w decyzji z [...] października 2017 r. dochodu rodziny przy uznaniu, że nastąpiło uzyskanie dochodu z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego było wadliwe, niezgodne z powołanymi wyżej przepisami. Skutkowało to uznaniem przez organ I instancji, że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie miesięcznie wynosi kwotę [...] zł a w konsekwencji tego - odmową przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko M. K. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że dochód przez organ I instancji został wyliczony nieprawidłowo, że prawidłowo obliczony dochód na członka rodziny wynosi [...] zł, a więc nie przekracza kwoty 800 zł i w rezultacie tego, decyzją z [...] listopada 2017 r., uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o przyznaniu świadczenia wychowawczego w kwocie [...] zł miesięcznie na dziecko M.K.. Zapadłą w wyniku postępowania odwoławczego decyzja jest zgodna z prawem. Wszczęcie więc przez organ z urzędu postępowania nieważnościowego o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z [...] listopada 2017 r. było bezprzedmiotowe a wydana w wyniku tego postępowania, zaskarżona w niniejszej sprawie, decyzja zapadła z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja odwoławcza z [...] listopada 2017 r. nie jest dotknięta żadną przesłanką nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., nie było więc podstaw prawnych do wyeliminowana jej z obrotu prawnego. Ze względów wyżej omówionych w niniejszym uzasadnieniu decyzja organu I instancji była wadliwa, świadczenie wychowawcze na M. K. jej matce M. K. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. przysługuje zatem zgodnie z prawem organ odwoławczy, decyzją z [...] listopada 2017 r. uchylił wadliwa decyzję i orzekł o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Niezależnie więc od motywów jakie organ odwoławczy zawarł w swojej decyzji z [...] listopada 2017 r. decyzja ta jest zgodna z prawem i nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru powołuje orzecznictwo sądowoadministracyjne zgodnie, z którym dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje. Jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie jakie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa. Kontrolowana w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym decyzja z [...] listopada 2017 r. powyższej definicji nie odpowiada skoro, przy prawidłowym zastosowaniu przepisów, prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko M. K. przysługuje i to zostało orzeczone w kontrolowanej decyzji niezależnie od tego jakimi motywami kierował się organ odwoławczy wydając tą decyzję. Wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zaskarżona decyzja podlega więc uchyleniu a w konsekwencji takiego rozstrzygnięcia w obiegu prawnym pozostaje decyzja z [...] listopada 2017 r. wydane przez SKO w [...] a wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, jako bezprzedmiotowe, winno zostać umorzone. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło