I SA/Wa 415/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-13
Skład orzekający: Jerzy Siegień, Daniela Kozłowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance uchylenia ustawy, która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia w orzeczeniu sądu administracyjnego, może zostać uwzględniony po upływie terminu do jego złożenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie, oparty na uchyleniu ustawy, która była podstawą orzeczenia sądu administracyjnego, został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Nawet jeśli strona nie brała udziału w postępowaniu, termin na złożenie wniosku o wznowienie biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji, a w tym przypadku wniesienie skargi do NSA i jej oddalenie świadczyło o wiedzy strony o decyzji na długo przed złożeniem wniosku o wznowienie.Stan faktyczny
Skarżący K. R. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1987 r. umarzającą postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość. Jako podstawę wznowienia wskazał uchylenie ustawy, na którą powołał się NSA w wyroku z 1987 r. oddalającym skargę na tę decyzję. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie, zarówno w odniesieniu do przesłanki uchylenia ustawy (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), jak i braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie : WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Kierownik Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1987 r., nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie odszkodowania za przejętą na własność Państwa nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W., po rozpatrzeniu odwołania K. R., decyzją z dnia [...] czerwca 1987 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 1987 r.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 1987 roku, sygn. akt IV SA 606/87, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. R. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1300/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 1987 r., odrzucił skargę.
K. R. pismem z dnia [...] lipca 2005 r. wniósł do Ministra Infrastruktury, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 1987 r., sygn. akt IV SA 606/87, oddalając skargę na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r., powołał się na art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Tymczasem z informacji nadesłanej w piśmie Biura Prawa i Ustroju Kancelarii Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 14 stycznia 1999 r. wynika, że ustawa ta została w całości uchylona z dniem 1 stycznia 1998 r.
Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. przekazał, zgodnie z właściwością, podanie K. R. Prezydentowi Miasta W.. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Prezydent Miasta W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r.
Wskutek odwołania wniesionego przez K. R., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchylił powyższą decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2005 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji, wskazując że organem który wydał w niniejszej sprawie decyzję w ostatniej instancji był Prezydent Miasta W., czyli ówczesny organ stopnia wojewódzkiego. A zatem wniosek K. R. z dnia [...] lipca 2005 r. powinien być rozpatrzony przez obecny organ stopnia wojewódzkiego, czyli Wojewodę [...].
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za przejętą na własność Państwa nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
Od powyższej decyzji Pan K. R. wniósł odwołanie, wskazując na okoliczność, iż nie brał udziału w postępowaniu, ponieważ nigdy nie był powiadomiony ani o rozbiórce jego domu w W. przy ul. [...], ani o budowie na jego placu innego budynku.
Minister Budownictwa decyzją dnia [...] lutego 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania K. R., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia
[...] października 2006 r., odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za przejętą na własność Państwa nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, z dokładnością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
Minister Budownictwa wskazał, że w złożonym w dniu [...] lipca 2005 r. wniosku K. R. powołał się na art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jako podstawę wznowienia postępowania w związku z faktem uchylenia ustawy dnia [...] kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie poinformował, że o powyższej okoliczności dowiedział się z pisma Dyrektora Biura Prawa i Ustroju Kancelarii Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 14 stycznia 1999 r. A zatem, jak słusznie zauważył Wojewoda [...], podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., gdyż K. R. swój wniosek złożył po upływie 6 lat od kiedy dowiedział się o okoliczności podanej jako podstawa wznowienia postępowania.
W odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października
2006 r. K. R., jako podstawę swojego wniosku podał przesłankę braku udziału strony w postępowaniu, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W przypadku także tej przesłanki, strona jest limitowana terminem 1 miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania, który stosownie do przepisów art. 148 § 1 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Minister Budownictwa ustalił, że w materiale zgromadzonym w aktach postępowania administracyjnego brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez K. R. decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 roku.
Jednakże z uwagi na fakt wniesienia przez stronę skargi na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia
13 listopada 1987 r. skargę oddalił, Minister Budownictwa uznał, że o zaistnieniu w obrocie prawnym przedmiotowej decyzji K. R. dowiedział się przed datą 13 listopada 1987 r., natomiast wniosek o wznowienia postępowania złożył po upływie 19 lat.
Skargę na decyzje Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. złożył K. R., podtrzymując jako podstawę swojego wniosku przesłankę braku udziału w postępowaniu, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowo-administracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy oddalić, bowiem Minister Budownictwa nie naruszył przepisów.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową. Wznowienie postępowania nie służy usuwaniu wad decyzji administracyjnej, lecz wyłącznie usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na treść decyzji oraz jej skutki prawne, w wypadkach wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., które uzasadniają wznowienie postępowania.
O tym kiedy organ orzekający może wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania stanowi art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia (faza pierwsza) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (faza druga). Podstawę do przeprowadzenia postępowania stanowi postanowienie o jego wznowieniu. Taka konstrukcja przepisu art. 149 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że postanowienie o wznowieniu postępowania musi poprzedzać ocenę wystąpienia w sprawie przyczyn wznowienia, co oznacza, iż prowadzenie postępowania dowodowego jest niedopuszczalne przed wydaniem postanowienia o wznowieniu.
Okolicznością, która uprawnia natomiast właściwy organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, może być żądanie wznowienia z przyczyny innej niż określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Tego rodzaju orzeczenie znajdzie więc zastosowanie, gdy z twierdzeń strony nie wynika występowanie którejkolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., albo strona powołuje wprawdzie przesłanki wymienione w tym artykule, ale oczywistym jest, że w danej sprawie nie będzie można wskazać tych przesłanek nawet w wyniku postępowania badającego przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Jedynie w przypadku wskazania przez stronę okoliczności wymagających przeprowadzenia postępowania, a następnie dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ocena taka może być dokonana dopiero po wznowieniu postępowania.
Organ administracji obowiązany jest ponadto z urzędu zbadać zachowanie terminu jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 k.p.a.). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania stanowi podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę.
W rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 1987 roku, sygn. akt IV SA 606/87, oddalił skargę K. R. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r. Powyższy wyrok przesądza o zgodności z prawem powyższej decyzji, przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania są bowiem brane pod uwagę przez sąd administracyjny z urzędu. Dopuszczalne jest wprawdzie wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, ale tylko wtedy, jeżeli po wyroku sadowym ujawnią się lub zaistnieją przesłanki wznowieniowe, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7 i 8 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86; ONSA 1986, nr 1 poz. 29).
Oczywistym w przedmiotowej sprawie jest, że okoliczności które powołał skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie są okolicznościami które ujawniły się po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 marca 2000 r. i uzasadniają wznowienie postępowania. Powołanie się przez skarżącego na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w przypadku zaskarżenia decyzji z dnia [...] czerwca 1987 r. do sądu administracyjnego, jest całkowicie bezzasadne.
Również bez znaczenia w świetle przepisu art. 145 § 1 k.p.a. jest powołanie się przez skarżącego na fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 1987 r., sygn. akt IV SA 606/87, oddalając skargę na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. z dnia [...] czerwca 1987 r., powołał się na art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), która następnie została uchylona z dniem 1 stycznia 1998 r.
W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły wznowienia przedmiotowego postępowania. Wprawdzie badanie zachowania terminu jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania, w sytuacji niewskazania przez stronę okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania było przedwczesne, fakt ten nie miał jednak wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło