I SA/Wa 420/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant Referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. [...] wystąpiła o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko [...] urodzonego [...] sierpnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku, nr [...] Prezydent [...] odmówił [...] ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko [...]. W uzasadnieniu wskazano, że rodzina wnioskodawczyni składa się z dwóch osób. W rodzinie brak jest dzieci niepełnosprawnych. Organ zaznaczył ponadto, że miesięczny dochód wnioskodawczyni w 2017 roku wyniósł [...] co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...]. W ocenie organu w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie należy się. Od tej decyzji [...] złożyła odwołanie, w którym podniosła, że w roku 2017 osiągnęła dochód w wysokości [...], oraz otrzymała [...] z funduszu alimentacyjnego. Według skarżącej dochód z przedmiotowych źródeł łącznie wyniósł [...] co [...] na osobę. Wskazała, że nie wie "skąd wzięło się wyliczenie że w jej rodzinie wyszło [...] na osobę". Ponadto skarżąca podniosła w odwołaniu, że z dniem [...] sierpnia 2018 roku rozpoczęła pracę i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości [...] miesięcznie i nie otrzymuje żadnych świadczeń oraz alimentów. W skutek podjęcia pracy zdaniem skarżącej dochód na osobę w rodzinie wynosi obecnie [...] i nie przekracza kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazano, że kwestie przyznania świadczenia wychowawczego reguluje ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195 ze zm., dalej jako: ustawa). Podkreślono, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy) i przysługuje do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3 ustawy). Wskazano, że na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ustawy, 1. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. 2. W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18. roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. 3. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. 4. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00zł. Ustalono, że [...] w roku 2017 posiadała trzy tytułu ubezpieczenia, przy czym opłacone składki zdrowotne wyniosły: - [...] - opłacone przez płatnika o numerze NIP [...] - [...] - opłacone przez płatnika o numerze NIP [...] - [...] - opłacone przez płatnika składek o numerze NIP [...] Z powyższego wynika, że składki na ubezpieczenie zdrowotne w roku 2017 razem wyniosły [...]. Ponadto wskazano, że z informacji uzyskanej przez organ w trybie art. 17 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci dotyczącej osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2017 wynika, że: - skarżąca osiągnęła dochód w wysokości [...] - składki na ubezpieczenie społeczne wyniosły [...] - nie naliczono podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2017 Zdaniem Kolegium bezspornym jest, że skarżąca uzyskała dochód w roku 2018 z tytułu zatrudnienia w Szkole Podstawowej w [...], a wynagrodzenie za miesiąc następujący po miesiącu uzyskania zatrudnienia wyniosło [...]. Mając na uwadze powyższe dane Kolegium zaznaczyło, że w roku bazowym 2017, dochód skarżącej opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyniósł [...] ([...] minus [...] składki na ubezpieczenie społeczne minus [...] składek na ubezpieczenie zdrowotne). Ponadto do przedmiotowego dochodu doliczyć należy dochód nieopodatkowany podatkiem dochodowym w postaci świadczenia jakie wypłacił fundusz alimentacyjny w 2017 roku na rzecz [...] w wysokości [...]. W związku z tym uznano, że rodzina skarżącej w 2017 roku osiągnęła dochód w kwicie [...]. Miesięczny dochód rodziny stanowi kwota [...] ([...]:12 miesięcy). Wobec powyższego dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie wyniósł [...]. Jednakże pomimo, że skarżąca w roku 2017 uzyskała dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] dochód ten należy zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy uznać za utracony w skutek zaprzestania zatrudnienia. Dochód uzyskany w miesiącu następującym po miesiącu podjęcia zatrudnienia w Szkole Podstawowej w [...] tj. [...] należało uznać zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy jako dochód uzyskany. Wobec powyższego do dochodu miesięcznego w postaci świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł ([...]: 12 miesięcy) należało dodać dochód uzyskany w kwocie [...] co daje [...] jako miesięczny dochód rodziny. Kwota ta daje z kolei dochód [...] na osobę w rodzinie dwuosobowej. Wobec powyższego po przeprowadzeniu analizy dowodów znajdujących się w aktach sprawy Kolegium podzieliło ustalenia Prezydenta [...] co do przekroczenia kryterium dochodowego pozwalającego ustalić prawo do świadczenia wychowawczego. Mając powyższe na uwadze, po ponownym zbadaniu sprawy organ drugiej instancji za prawidłowe co do zasady uznał rozstrzygniecie organu I instancji. Jednakże Kolegium zaznaczyło, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] nie odpowiada wymogom stawianym przez przytoczony wyżej art. 107 § 3 k.p.a. Z decyzji tej nie wynika bowiem w jaki sposób organ pierwszej instancji obliczył dochód skarżącej. Nie wynika z nich również na jakich przepisach się oparł. Skarżąca, czemu dała wyraz w uzasadnieniu odwołania, na podstawie uzasadnienia decyzji nie była w stanie prześledzić trybu rozumowania organu i obliczeń jakie doprowadziły do ustalenia dochodu rodziny. W ocenie Kolegium decyzja narusza więc również zasadę przekonywania określoną w art. 8 k.p.a. Jednakże wada ta nie ma wpływu na trafność rozstrzygnięcia organu I instancji. Uchylanie decyzji jedynie z powodu wad uzasadnienia doprowadziłoby w istocie do wydania analogicznego rozstrzygnięcia. Pomimo wad uzasadnienia, które w swej istocie są bardzo daleko idące, nie zaszły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji określone w art. 138 § 2 k.p.a. Organ drugiej instancji dysponował bowiem w pełni materiałem dowodowym zgromadzonym przez Prezydenta Miasta [...] pozwalającym na zbadanie okoliczności sprawy i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie zachodziła konieczność uzupełniania dowodów w jakimkolwiek zakresie. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] złożyła [...]. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wyliczenia jej dochodów są błędne, przedstawiła własne wyliczenia i wskazała, że aktualnie dochód jej rodziny wynosi [...] w związku z podwyżką minimalnego wynagrodzenia, co daje [...]. na osobę. Skarżąca wskazała, że nie pobiera zasiłku z funduszu alimentacyjnego, ani zasiłku rodzinnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 1302) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko skarżącej – [...]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do niezbadania przez organy administracji okoliczności dotyczącej składowych dochodu skarżącej, a w szczególności odpowiedzi na pytanie czy skarżąca nadal otrzymuje zasiłek z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłek rodzinny, a jeżeli zasiłków tych nie otrzymuje to od kiedy. Okoliczności te są istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem zgodnie z art.2 pkt 1 ustawy ilekroć w ustawie mowa o dochodzie to oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zatem z art. 3 ust.1 lit c ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych , dochód stanowią również alimenty na rzecz dzieci. Z akt sprawy wynika, że tak w odwołaniu jak i w skardze skarżąca podnosiła, że "nie otrzymuje zasiłku z funduszu alimentacyjnego ani zasiłku rodzinnego". Bez zbadania tej okoliczności pozostałe rozważania organów dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uznać należy za przedwczesne, podobnie jak ich ewentualną ocenę przez Sąd. Zatem aby uznać wyliczenia organów obu instancji za prawidłowe i tym samym uzasadniające odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko należy zbadać czy i kiedy nastąpiła utrata dochodów składających się na dochód rodziny skarżącej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach k.p.a.. Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił zatem jednej z zasadniczych okoliczności w sprawie, wcześniej opisanej. A zatem organy nie wyjaśniły należycie stanu sprawy. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja poprzedzająca, zostały wydane z naruszeniem art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.