I SA/Wa 421/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, w której strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., istnieje podstawa do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może zostać przyznane, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 239 p.p.s.a. nie wyłącza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
T. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na postanowienie SKO w O. dotyczącej pomocy społecznej. Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura, z której musi utrzymać córkę, a dochody męża są jej nieznane z powodu konfliktu. Posiada mieszkanie o niewielkiej powierzchni i nie ma oszczędności. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a odmówił w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania zgodnie z właściwością postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2010 r. odrzucającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2010 r. T. D. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawczyni podała, że pozostaje bez środków do życia. Jedynym źródłem jej dochodów jest otrzymywane świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (brutto). Ze środków tych musi zapewnić utrzymanie uczącej się córce. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżąca pozostaje wraz z mężem, jednakże zaistniały między nimi konflikt powoduje, że nieznane są składającej wniosek dochody męża (pochodzące z otrzymywanej przez niego emerytury). Składająca wniosek wyjaśniła, że posiada (jako współwłaściciel) mieszkanie o powierzchni 38 m². Nie posiada żądnych oszczędności.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wydane zostało w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, w świetle zaś art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zwolnienie powyższe nie wygasa po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny orzeczenia kończącego sprawę w I instancji, wobec czego brak jest w niniejszym postępowaniu podstaw do przyznania skarżącej wymienionej formy pomocy na mocy orzeczenia sądu.
Ocena złożonego przez skarżącą wniosku w jego części odnoszącej się do ustanowienia pełnomocnika wykazała, że składająca wniosek ma podstawy do wystąpienia w tym zakresie o przyznanie prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe uzasadnione jest tym, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie posiada żadnych źródeł, dzięki którym zgromadzić mogłaby środki potrzebne na ustanowienia pełnomocnika (z wyboru), którego udział w postępowaniu sądowym w drugiej instancji na mocy art. 175 § 1 p.p.s.a. jest obligatoryjny. Skarżąca nie posiada oszczędności, uzyskiwane dochody ze świadczenia emerytalnego nie pozwalają natomiast na samodzielne poczynienie w tym zakresie wydatku, który nie spowodowałby uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Przyjęty w niniejszej sprawie ustalenia wskazują, że nieprzedstawienie przez skarżącą wysokości dochodów męża (i ich niewliczenie do budżetu gospodarstwa domowego) należało uznać za usprawiedliwione, albowiem obszernie opisana sytuacja rodzinna strony (w uzasadnieniu skargi oraz w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy) uprawdopodabnia, że przy istniejącym konflikcie pomiędzy małżonkami brak jest faktycznej możliwości domagania się od wnioskodawczyni przedłożenia dokumentów poświadczających sytuację majątkową małżonka, jak też wymaganie od skarżącej, by środki na ustanowienie pełnomocnika czerpała ze z uzyskiwanych przez niego środków finansowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło