I SA/Wa 421/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-03

Skład orzekający: Justyna Wtulich – Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę i ponosi wysokie koszty leczenia, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, utrzymujący się z niskiego specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę i ponoszący znaczne wydatki na leki, wykazał sytuację materialną kwalifikującą go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Ponadto, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca P. L. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę, ponosi wysokie koszty leczenia i nie posiada innych dochodów ani majątku. Sprawuje całodobową opiekę nad matką, co uniemożliwia mu podjęcie pracy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił przyznać P. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia I. przyznać P. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z przyznanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2017 r. do [...] października 2018 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym matki z uwagi na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad nią. Wnioskodawca zaznaczył, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Wskazał, że z uwagi na bardzo zły stan swojego zdrowia ponosi duże wydatki na zakup leków w wysokości ponad [...] zł miesięcznie. Zaznaczył, że stać go jedynie na wykupienie części zalecanych leków, gdyż otrzymywany zasiłek opiekuńczy jest bardzo niski. Oznajmił, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej czy innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Dodał, że partycypuje w opłatach za energię elektryczną w wysokości ponad [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że po odliczeniu wydatków związanych z zakupem leków oraz opłatami za energię elektryczną kwota która pozostaje mu na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych jest niewystarczającą. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca sprawuje codzienną opiekę nad matką, która od 5 lat nie wychodzi z mieszkania. Ze względu na sprawowaną opiekę wnioskodawca nie może podjąć żadnej pracy. Matka wnioskodawcy ma wypłacane świadczenie przez ZUS w [...]. W roku bazowym 2016 r. uzyskała dochód w kwocie [...] zł pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł) i należy podatek ([...] zł) co dało kwotę [...] zł. Wyliczony miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wyniósł [...] zł, co na jednego członka rodziny dało kwotę w wysokości [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Uznano, że wnioskodawca utrzymujący się z niewielkiej kwoty przyznanego specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę w wysokości [...] zł miesięcznie nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło