I SA/Wa 429/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-10
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może nabyć z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu, jeśli część tego gruntu jest już obciążona prawem użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu, a budynek na gruncie stanowi odrębną nieruchomość?Ratio decidendi
Spółka nie może nabyć z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, jeśli część tego gruntu jest już obciążona prawem użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu. Istnienie prawomocnej decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste na rzecz innego podmiotu wyklucza możliwość rozporządzenia tym samym prawem na rzecz kolejnego podmiotu. Postępowanie dotyczące zasiedzenia budynku posadowionego na gruncie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie użytkowania wieczystego gruntu, zwłaszcza w kontekście dekretu warszawskiego.Stan faktyczny
Spółka X S.A. (następnie W. Sp. z o.o.) wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu. Prezydent W. umorzył postępowanie, wskazując na wcześniejsze ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na część gruntu na rzecz następcy prawnego dawnej właścicielki oraz na sprzedaż lokalu wraz z udziałem w budynku innemu najemcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Prezydenta i odmówiło stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO, Kolegium ponownie odmówiło stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego, powołując się na brak spełnienia przesłanek z ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie praw osób trzecich. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyjaśnienia kwestii zasiedzenia budynku i utraty praw przez byłych właścicieli. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania X S.A. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy [...][...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] marca 1991 r. X S.A., powołując się na art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, wystąpiło o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położnego w W. przy [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowanego w KW Nr [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Prezydent W. umorzył postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe wskazując, że decyzją wydaną w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) ustanowiono prawo użytkowania wieczystego udziału - 0,9870 części ww. gruntu – na rzecz następcy prawnego dawnej właścicielki nieruchomości [...] Nr [...] , położonej przy ul. [...]. Organ wskazał przy tym, że na podstawie tej decyzji zawarto w dniu [...] stycznia 1998 r. umowę w formie aktu notarialnego o oddaniu tego udziału w użytkowanie wieczyste. W stosunku natomiast do pozostałej części udziału - 0,0130 – ustanowione zostało użytkowanie wieczyste na rzecz najemcy lokalu mieszkalnego nr [...], który nabył ten lokal na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 1977 r. Rep. A nr [...].
Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia wniosły X.A. z siedzibą w W. podnosząc między innymi, że fakt dokonania czynności prawnych dotyczących użytkowania wieczystego ułamkowej części przedmiotowej nieruchomości nie uniemożliwia merytorycznego rozpoznania wniosku spółki. Zdaniem wnioskodawcy uwłaszczenie było zdarzeniem wcześniejszym niż decyzja Prezydenta W. z 1997 r. oraz umowa będąca następstwem tej decyzji. Skutek uwłaszczenia nastąpił, zdaniem odwołującego się, z mocy prawa i to niezależnie od jakiejkolwiek decyzji organu. Strona podniosła poza tym, że wskutek zasiedzenia nabyła na rzecz Skarbu Państwa własność, co oznaczało nabycie przez tą osobę prawną zarządu nieruchomością, a brak postanowienia sądu o stwierdzeniu zasiedzenia nie powinien tamować merytorycznego rozpoznawania sprawy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. i orzekło o odmowie ustanowienia na rzecz X prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.
Na skutek wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 254/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazując na naruszenie przez ten organ art. 107 § 1 i 3 oraz art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podniósł, że nie jest jasne nabycia jakiego prawa odmówiono wnioskodawcy. Brak jest również wymienienia przepisów prawa materialnego, na podstawie których oparto rozstrzygniecie. Sąd wskazał przy tym, że wprawdzie w końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji podano, że odmowa dotyczy stwierdzenia nabycia prawa wieczystego użytkowania, jednak wskazano, że powodem wydania decyzji odmownej było nie spełnienie przesłanek z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdy tymczasem ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 roku.
Ponownie rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. i odmówiło X S.A. z siedzibą w W. stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowanego w KW Nr [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ powołał się na przepis art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.) wskazując, że z przepisów tych wynika, iż przesłankami nabycia prawa użytkowania wieczystego przez państwowe jednostki organizacyjne z mocy prawa są: po pierwsze posiadanie przedmiotowych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie, po drugie zarząd powinien występować w dacie 5 grudnia 1990 r., po trzecie uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Kolegium wskazało , że w dniu 1 stycznia 1998 r. weszła życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed wejściem w życie tej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów oraz, że w sprawie niniejszej będzie to przepis art. 200 ustawy , którego treść przytoczył.
Powołując się ponadto na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że aby spełniona został pierwsza przesłanka zawarta w ww. przepisie, musi istnieć decyzja o ustanowieniu zarządu nieruchomością. Podkreślił przy tym, że jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Prezydenta W., wnioskodawca został poinformowany o niespełnieniu tej przesłanki w związku z brakiem legitymowania się udokumentowanym prawem zarządu.
Kolegium uzasadniło poza tym, że zawarte w art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami sformułowanie "nie może naruszać praw osób trzecich" jest co do sensu i treści identyczne ze sformułowaniem zawartym w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Powołało się zatem na ugruntowane odnośnie tego pojęcia orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie ww. art. 200, do którego istnieją roszczenia byłych właścicieli nieruchomości dekretowych , nie jest możliwe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto na uchybienie organu pierwszej instancji dotyczące zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia przepisu art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ ten winien był rozpoznać sprawę merytorycznie i odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu X S.A. reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego W. P., wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzucając organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- art. 10 w zw. z art. 140 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu odwoławczym w wyniku uniemożliwienia pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;
- zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez zaniechanie wyjaśnienia kwestii nabycia zarządu przedmiotową nieruchomością w oparciu o wskazane we wniosku z marca 1991 r. zarządzenia Ministra Oświaty dotyczące utworzenia Państwowych Zakładów [...], wyposażenia ich w majątek trwały oraz dalszych przekształceń wnioskodawcy, a także poprzez zaniechanie wyjaśnienia kwestii utraty uprawnień do budynku przy ul. [...] przez byłych właścicieli i ich następców w wyniku zasiedzenia budynku stanowiącego odrębną własność od gruntu nieruchomość budynkową przez poprzednika X S.A. na rzecz Skarbu Państwa; a także pod kątem wniosku ewentualnego o nabycie nieruchomości na podst. art.80 ust.2 ustawy z dnia 29.08.1985r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
- art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez orzekanie bez zaznajomienia się z całością akt nieruchomości prowadzonych przez Prezydenta W. jak również akt sprawy I SA/Wa 254/07, której uczestnikom było SKO, a w konsekwencji poprzez:
a) brak odniesienia się do treści wniosku X S.A. oraz dowodów złożonych na jego poparcie, takich jak zarządzenia Ministra Oświaty dotyczące utworzenia Państwowych Zakładów [...], wyposażenia ich w majątek trwały oraz dalszych przekształceń wnioskodawcy;
b) brak odniesienia się do wniosku Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia własności przedmiotowej nieruchomości budynkowej przez Skarb Państwa skierowanego do Sądu Rejonowego [...] (sygn. akt [...]) oraz dowodów zawartych w tym wniosku, pominięcie wyjaśnień X dotyczących kwestii odbudowy i zarządu przedmiotową nieruchomością oraz utraty praw przez byłych właścicieli w wyniku zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości;
c) brak odniesienia się do treści pisma Minister A. K. do Starosty [...] z dnia [...] lutego 2001 r., a nadto do dowodu z treści dokumentów wskazanych w tym piśmie, tudzież dowodów z zeznań wskazanych tamże świadków na okoliczność utraty własności przez byłych właścicieli nieruchomości w wyniku jej zasiedzenia przez Skarb Państwa;
- art. 97 § 1 ust. 4 oraz art. 100 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a mianowicie kwestii utraty prawa własności budynku przez byłych właścicieli nieruchomości, co jest kwestią badania przez Sąd Rejonowy [...] (sygn. akt [...]);
- art. 107 § i 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, a mianowicie niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz niedostateczne uzasadnienie prawne decyzji poprzez brak odniesienia się do argumentacji dotyczącej zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości;
2. przepisów prawa materialnego:
- art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezawarcie w decyzji rozstrzygnięcia o własności budynku, która to własność w przypadku nieruchomości zabudowanych jest nierozerwalnie związania z prawem użytkowania wieczystego gruntu;
- Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, a w szczególności poprzez niezastosowanie § 4 ust. 1 pkt 3 oraz, a także ust. 2 tego Rozporządzenia sytuacji gdy w aktach sprawy znajdują się zarządzenia kolejnych Ministrów Oświaty o powołaniu Państwowych Zakładów [...] i ich przekształceniu we X S.A., z których wynika, że przedmiotowy budynek znajdował się w zarządzie X S.A. jako jego siedziba;
- art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy zasiedzenie nieruchomości budynkowej przez Skarb Państwa spowodowało utratę prawa żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu znajdującego się pod budynkiem.
W obszernym uzasadnieniu skargi strona zarzuciła ponadto organowi, że pominął fakty i dowody świadczące o utracie przez byłych właścicieli prawa własności budynku położonego na przedmiotowej nieruchomości, a stanowiącego odrębną od gruntu nieruchomość budynkową. Strona wskazała , że organ nie rozważył sprawy pod kątem oceny skutków nabycia nieruchomości w wyniku zasiedzenia na podstawie art. 172 kodeksu cywilnego. Podnosząc także argumenty dotyczące naruszenia art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślono, że sporna nieruchomość jest gruntem zabudowanym, wobec czego nie jest możliwe rozstrzygnięcie w jego przedmiocie w trybie tego artykułu jedynie kwestii dotyczącej gruntu nieruchomości z pominięciem rozstrzygnięcia o prawach budynku. Jednocześnie wskazano, że w kwestii tej strona złożyła wniosek o uzupełnienie zaskarżonej decyzji. Poza tym przytoczono szereg argumentów na poparcie swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W toku postępowania sądowego strona skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny sygn. [...] z wniosku Skarbu Państwa o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności nieruchomości budynkowej położonej w W. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 261/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe.
Następnie na skutek wniosku uczestnika postępowania Y Sp. zo.o. reprezentowanego przez pełnomocnika r.pr. Z. B., w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy oddalającym wniosek Skarbu Państwa o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe (postanowienie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 261/08).
W piśmie z dnia 15 marca 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformował o zamiarze strony złożenia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Jednocześnie wyjaśnił, iż skarżąca spółka X S.A. przekształciła się w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS numer [...] ).
Pismami z dnia 15 maja 2012 r. oraz 21 maja 2012r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej do Sądu Najwyższego.
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 429/12 Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie zgodnie z wymienionym wnioskiem.
Na rozprawie sądowej w dniu 10 października 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o jej odroczenie z uwagi na nie powiadomienie o terminie rozprawy uczestnika postępowania L. F. na adres zamieszkania w S. Podniósł jednocześnie, że do akt niniejszej sprawy nie zostały dołączone akta administracyjne dotyczące nieruchomości oraz wniósł o reasumpcję postanowienia z dnia 27 sierpnia 2012 r. o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "ppsa").
Analiza sprawy przeprowadzona pod tym kątem wskazuje, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnienia wymagają kwestie formalne.
Odnosząc się zatem do zarzutu strony skarżącej dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy skarg kasacyjnych od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości budynkowej położonej przy ul. [...] wskazać należy, że nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Orzeczenie Sądu Najwyższego nie jest bowiem zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej postępowanie przed sądami polskimi jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W sprawie dotyczącej zasiedzenia nieruchomości budynkowej, na którą jako powód zawieszenia powołuje się strona skarżąca, zapadło już prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2012 r. uchylające postanowienie Sądu Rejonowego. Wywołane zaś na skutek złożenia kasacji do Sądu Najwyższego postępowanie jest odrębnym trybem postępowania i nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Skarga kasacyjna jest bowiem nadzwyczajnym środkiem odwoławczym.
Zaznaczyć poza tym należy, że postępowanie o zasiedzenie zostało wszczęte i toczyło się w odniesieniu do budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości, a nie do gruntu. Przedmiotem postępowania zaś w niniejszej sprawie jest grunt tej nieruchomości. Nade wszystko jednak podkreślenia wymaga, że nawet w przypadku gdyby w wymienionej sprawie o zasiedzenie budynku posadowionego na spornej działce zapadło korzystne dla strony skarżącej orzeczenie, to i tak nie pozostawałoby ono w bezpośrednim związku ze sprawą dotyczącą ustanowienia prawa użytkowania do gruntu nieruchomości, na której budynek ten się znajduje. Pamiętać bowiem należy, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje prawomocna decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 1997 r., nr [...], mocą której rozpoznany został wniosek dekretowy i ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego udziału – 0,9870 części gruntu na rzecz następcy prawnego dawnej właścicielki nieruchomości [...]nr [...]
Na marginesie wskazać należy, że sama strona skarżąca w swojej skardze podniosła, że w sprawie niniejszej budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości stanowi odrębną nieruchomość budynkową.
Podkreślenia ponadto wymaga, że w przypadku gruntów objętych działaniem dekretu warszawskiego nie ma zastosowania generalna zasada superficies solo cedit, która w sposób istotny została ograniczona art. 5 tego dekretu. Postępowanie sądowe dotyczące budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości nie ma zatem żadnego wpływu na sprawę dotyczącą gruntu tej nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do żądania strony dotyczącego odroczenia rozprawy sądowej w dniu 10 października 2012 r. z uwagi na nieprawidłowe, zdaniem skarżącego, zawiadomienie o jej terminie uczestnika postępowania L. F., który rzekomo zamieszkuje na stałe w S., wyjaśnić należy, że zarówno Sąd jak i organy administracji posługiwały się adresem do korespondencji, pod którym dotychczas korespondencja ta była odbierana. Brak było natomiast w dotychczasowym postępowaniu jakiekolwiek informacji , jakoby widniejący w aktach sprawy adres zamieszkania L. F. był nieprawidłowy. Gdyby jednak nawet przyjąć, że istotnie uczestnik postępowania nie brał udziału w dotychczasowym postępowaniu nie ze swojej winy, to uchybienie takie będące naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania (patrz teza do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 1549/04). Przy tym wskazać należy, że przedstawione przez stronę skarżącą kopie dokumentów (w tym m.in. informacja z rejestru gruntów) nie tworzą, zdaniem Sądu, nowej okoliczności w sprawie. Zawarte w tych dokumentach informacje odnoszą się bowiem do adresu zameldowania, a nie adresu zamieszkania bądź adresu korespondencyjnego L. F., który nie musi być taki sam jak jego adres zameldowania. Z przedstawionych przez stronę informacji wynika jedynie, że uczestnik postępowania L. F. nie jest zameldowany w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
Również żądanie skarżącego dotyczące powiadomienia innych osób niebiorących dotychczas udziału w postępowaniu o toczącej się sprawie, z tej przyczyny , że są zainteresowani jej wynikiem nie zasługuje na aprobatę. Jak wynika z akt sprawy organy administracji ustaliły krąg stron postępowania posiadających w niniejszej sprawie interes prawny i ich uczyniła adresatem swoich decyzji. Gdyby jednak zdarzyło się, że którakolwiek z osób mających przymiot strony postępowania została pominięta, wówczas przysługuje jej roszczenie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego, o czym wspomniano powyżej.
W kwestii natomiast wniosku dotyczącego konieczności uzupełnienia akt administracyjnych niniejszej sprawy o akta własnościowe nieruchomości położonej przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...], wskazać należy, że dokumenty te nie są niezbędne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest, zdaniem Sądu, wystarczający dla merytorycznego jej rozpoznania.
Przechodząc do meritum wskazać należy, że istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.) – powoływana dalej jako "ugn".
Zgodnie z tym przepisem w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91, poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84, poz. 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:
1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;
2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy;
3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;
4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.
Treść tego przepisu wprost determinuje, że o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego może ubiegać się podmiot, który w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadał dany grunt w zarządzie. Dla stwierdzenia prawa zarządu niezbędna jest natomiast decyzja administracyjna o ustanowieniu tego zarządu (patrz wyrok NSA z dnia 5 listopada 1991 r., sygn. akt I SA 2240/98).
Ponadto nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może nastąpić z naruszeniem praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 ugn).
Jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych, uprawnienie dekretowe byłego właściciela ma pierwszeństwo przed wszystkimi innymi roszczeniami, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Inne stanowisko w tej kwestii godziłoby nie tylko w zasadę pewności obrotu prawnego, lecz także w konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności i innych praw majątkowych (art. 64 Konstytucji RP).
Wskazać w tym miejscu należy, że decyzją z dnia [...] maja 1997 r. Prezydent W. rozpatrzył, złożony w trybie art. 7 dekretu warszawskiego wniosek i orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego udziału – 0,9870 części ww. gruntu na rzecz następcy prawnego dawnej właścicielki przedmiotowej nieruchomości. Pozostały zaś udział wynoszący 0,0130 nie został objęty tym rozstrzygnięciem ponieważ jeden z lokali znajdujących się w posadowionym na przedmiotowym gruncie budynku, został sprzedany jego najemcom wraz z udziałem części budynku i jego urządzeń.
Abstrahując zatem nawet od treści ww. przepisu art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami uwzględnić wypada, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości. Brak jest zatem możliwości rozporządzenia tym prawem na rzecz innego podmiotu aniżeli wskazany w tej decyzji. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, w której w stosunku do jednej nieruchomości istniałyby w obiegu dwie różne decyzje administracyjne, ustanawiające prawo użytkowania wieczystego na rzecz dwóch różnych podmiotów. Powyższe przesądza, że nieusprawiedliwione są zarzuty skarżącego zaniechania przez organ prowadzenia postępowania w celu wyjaśnienia zagadnień szczegółowo opisanych w skardze, w tym do treści wniosku W. S.A pisma Minister A. K. oraz wniosku Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Słusznie zatem, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło ustanowienia prawa użytkowania wieczystego W. spółka z o.o. gruntu położonego w W. przy ul. [...] ul. [...].
Na marginesie wskazać należy, że wbrew zarzutom strony skarżącej jakoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle nie odniosło się do kwestii budynku posadowionego na przedmiotowej nieruchomości, organ zbadał tę kwestię czego dowodem jest znajdujące się w aktach sprawy postanowienie SKO z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] rozpoznające wniosek strony skarżącej o uzupełnienie decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2007 r. poprzez orzeczenie co do wniosku o stwierdzenie nabycia przez W. S.A. prawa własności budynku.
Również zarzut naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie, przepisu art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika i czynnie brała udział w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji obu instancji.
W tej sytuacji należało uznać, że w niniejszej sprawie, wbrew argumentom strony skarżącej, stan faktyczny i prawny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, a zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 kpa oraz pozostałych przepisów prawa wymienionych w skardze nie znajdują potwierdzenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło