I SA/Wa 43/22

WyrokWSA w Warszawie2022-05-24

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Anna Fyda-Kawula

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe wykazało posiadanie gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., co jest przesłanką do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo państwowe nie wykazało posiadania gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., ponieważ przedłożone dokumenty (wypis z rejestru gruntów, oświadczenie) nie stanowiły wystarczającego dowodu na zajęcie działki pod infrastrukturę kolejową, a brak było innych dokumentów potwierdzających tytuł prawny lub ponoszenie opłat. W związku z tym nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki [...] S.A. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Organy administracji (Wojewoda Śląski, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii) odmówiły stwierdzenia nabycia prawa, uznając, że spółka nie wykazała posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, twierdząc, że przedłożony materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia posiadania gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 2021 r. nr DO-II.7610.296.2021.JL na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania spółki [...] S.A. z siedzibą w W. (Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 14 lipca 2021 r. nr NWIV.752.11.2.2016. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda Śląski ww. decyzją z 14 lipca 2021 r. na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej z 24 stycznia 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego P., w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 98 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania Skarżącej, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii podzielił ustalenia organu I instancji, że nieruchomość ozn. jako działka nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Co do przesłanki posiadania gruntu przez Skarżącą w dacie 5 grudnia 1990 r. Skarżąca przedłożyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. potwierdzający, że na spornej działce nr [...] znajdują się tereny kolejowe oznaczone jako Tk oraz wskazujący Dyrekcję Okręgową [...] jako władającego ww. działką. Ponadto w piśmie z 24 stycznia 2006 r. wskazano, że działka nr [...] stanowi fragment linii kolejowej nr [...] relacji [...] - [...] (rok budowy - 1920). Jednakże pismem z 3 marca 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta P. poinformował, że działka nr [...] stanowi teren po rozebranej linii kolejowej, a przedsiębiorstwo [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej oraz nie ponosiło opłat z tego tytułu. W związku z tym pismem z 26 marca 2014 r. Wojewoda Śląski wystąpił do Skarżącej o wyjaśnienie, czy działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową, a pismem z 11 czerwca 2021 r. do Prezydenta Miasta P. - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o wskazanie i przedłożenie stosownego dokumentu, będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów "Dyrekcji Okręgowej [...]". Prezydent Miasta P., pismem z 28 czerwca 2021 r. nr [...] poinformował, że w wyniku kwerendy dokumentacji dotyczącej tej nieruchomości, stwierdzono brak dokumentu będącego podstawą wpisu "Dyrekcji Okręgowej [...]", jako podmiotu posiadającego tytuł prawny do spornej nieruchomości. Skarżąca nie przedłożyła natomiast dokumentu świadczącego, że działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Jak wynika z załączonej do akt mapy oraz podglądu na Geoportalu, działka nr [...] nie jest zajęta infrastrukturą kolejową oraz brak jest na niej środków trwałych. Ponadto decyzja Ministra Infrastruktury z 24 marca 2014 r. Nr 3 w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, nie obejmuje spornej nieruchomości. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał spełnienia przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą spornego gruntu. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Skarżącej z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że przedstawiony przez nią materiał dowodowy w postaci: wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz oświadczenia Skarżącej z 24 stycznia 2006 r. złożonego na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową jest wystarczający do stwierdzenia, że sporny grunt był w posiadaniu Skarżącej w dniu 5 grudnia 1990 r. Zdaniem Skarżącej, to na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym zbadania spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 34 i art. 35 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Zgodnie z art. 34 ust. 4 nabycie praw, o którym mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Potwierdzenie posiadania przez [...] gruntów, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, tj.: 1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez [...], 2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo [...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem, 4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy, 5) decyzji lokalizacyjnej, 6) pozwolenia na budowę, 7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości, 8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez [...] własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak: a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji, b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje, c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji, d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów. Jak wynika z akt sprawy, sporna działka nr działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i obecnie, własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. W rozpoznawanej sprawie została więc spełniona pierwsza z przesłanek uwłaszczenia, określonych w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". W zakresie zaś drugiej przesłanki, tj. posiadania przez Skarżącą spornej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że Skarżąca nie wykazała posiadania w tej dacie działki nr [...], to jest zajęcia jej pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Organy prawidłowo oceniły, że przedłożona przez skarżącą dokumentacja, to jest wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i oświadczenie Skarżącej z 24 stycznia 2006 r., złożone na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy o transporcie kolejowym, nie stanowią dowodu na posiadanie gruntu przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak bowiem wynika z pisma Prezydenta Miasta P. z 3 marca 2014 r. nr [...], działka nr [...] stanowi teren po rozebranej linii kolejowej, a Skarżąca nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu tego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej oraz nie ponosiła opłat z tego tytułu. Ponadto, Wojewoda Śląski pismem z 26 marca 2014 r. wystąpił do Skarżącej o wyjaśnienie, czy działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową, a pismem z 11 czerwca 2021 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o wskazanie i przedłożenie dokumentu, będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów "Dyrekcji Okręgowej [...]". W odpowiedzi Prezydent Miasta P., pismem z 28 czerwca 2021 r. nr [...] poinformował, że w wyniku kwerendy dokumentacji dotyczącej tej nieruchomości, stwierdzono brak dokumentu będącego podstawą wpisu "Dyrekcji Okręgowej [...]", jako podmiotu posiadającego tytuł prawny do spornej nieruchomości. Skarżąca nie przedłożyła natomiast dokumentu świadczącego, że działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Ponadto, z załączonej do akt mapy wynika, że działka nr [...] nie jest zajęta infrastrukturą kolejową oraz brak jest na niej środków trwałych. Również – na co wskazał organ odwoławczy – decyzja Ministra Infrastruktury z 24 marca 2014 r. Nr 3 w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, nie obejmuje spornej nieruchomości. W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał spełnienia przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą spornego gruntu Skarbu Państwa. Dlatego brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarżącą z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że organy podjęły prawidłowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. zwracając się do Skarżącej oraz Prezydenta Miasta P. o przedłożenie informacji, czy sporna działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturą kolejową. Skarżąca okoliczności tej nie potwierdziła. Prezydent Miasta P. w powołanych pismach z 3 marca 2014 r. i z 28 czerwca 2021 r. stwierdził, że na spornej działce nie ma infrastruktury kolejowej oraz że brak jest dokumentu będącego podstawą wpisu "Dyrekcji Okręgowej [...]", jako podmiotu posiadającego tytuł prawny do spornej nieruchomości. Nie można zatem czynić organom zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przez organy art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez Skarżącą z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego spornej działki nr [...]. Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji odmawiające stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działki nie naruszają więc prawa. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez Skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. spornej nieruchomości, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 107 § 3 k.p.a.). Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło