I SA/Wa 432/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-04
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszyło prawo?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie naruszyło prawa, mimo błędnego uzasadnienia. Organ pierwszej instancji przedwcześnie odmówił przyznania zasiłku, nie wyczerpując możliwości ustalenia dochodu męża skarżącej. Kolegium prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 Kpa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na brak możliwości ustalenia dochodu rodziny z powodu nieprzedstawienia przez męża zaświadczenia o dochodach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niejednoznaczność stanu prawnego skarżącej i brak dokumentu potwierdzającego jej stan cywilny. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzję Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej powoływana jako skarżąca), uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczeń w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu [...] na syna S. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 27 lipca 2007 r. skarżąca wystąpiła o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu [...] – S. S.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń wskazując w uzasadnieniu, że brak zaświadczenia o wysokości dochodów męża przez osobę pozostającą formalnie w związku małżeńskim stanowi przesłankę odmowy przyznania świadczeń rodzinnych ze względu na brak możliwości ustalenia dochodu rodziny. Organ wskazał, że skoro skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z R. S., to jego dochód musi być brany pod uwagę przy ustaleniu dochodu rodziny. Organ na podstawie art. 299 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego W. celem uzyskania zaświadczenia o dochodach męża skarżącej. Jednak z informacji uzyskanych od organów podatkowych wynika, że R. S. nie złożył zeznania podatkowego za 2006 r.
Brak możliwości ustalenia dochodu rodziny stanowi zatem przesłankę do odmowy przyznania świadczeń rodzinnych ze względu na brak możliwości ustalenia dochodu rodziny.
Skarżąca odwołała się od tej decyzji stwierdzając, że do wniosku załączyła komplet dokumentów wymaganych do uzyskania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał szczegółowo regulację zawarta w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) dotyczącą zasad przyznawania zasiłku rodzinnego oraz ustalania dochodu rodziny. Na tym tle organ doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób jednoznaczny stanu prawnego skarżącej, która używa w swych pismach określenia "były mąż" w odniesieniu do R. S. W aktach sprawy brak jest dokumentu stwierdzającego, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Dodatkowo organ stwierdził, że w przypadku, kiedy osoba ubiegająca się o świadczenie rodzinne złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, to organ wyznacza termin na uzupełnienie braków. Konsekwencją nieuzupełnienia braków jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze opisała swoją sytuację życiową – to, że sama wychowuje syna do [...] lat oraz, że z mężem nie ma żadnego kontaktu, bo jest on osobą bezrobotną od [...] lat i nigdy nie składał żadnych zeznań podatkowych. Skarżąca uważa, że odmowa jest formą ukarania jej przez ośrodek opieki społecznej. Podkreśla, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do jej odwołania, a skoncentrował się wyłącznie na tym czy jest rozwiedziona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W przedmiotowej sprawie Kolegium uchylając decyzję o odmowie przyznania zasiłku wraz z dodatkami i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia nie naruszyło prawa. Wprawdzie samo uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest błędne, ponieważ ustalenie stanu rodzinnego skarżącej w roku stanowiącym podstawę do ustalenia dochodu nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, to jednak podstawowe znaczenie ma to, że rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie odmowa przyznania przez organ pierwszej instancji zasiłku nastąpiła przedwcześnie. W związku z trudnościami jakie występują w związku z ustaleniem dochodu R. S. – rolą organu powinno być wyczerpujące ustalenie czy R. S. osiągnął dochód w 2006 r. i w jakiej wysokości. Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie z urzędu skarbowego, że nie złożył zeznania podatkowego nie może być utożsamiane z tym, że osiągnął on jakiś dochód. Organ powinien jednoznacznie tę kwestię wyjaśnić. Trudno przy tym wymagać przedstawienia takich dokumentów przez skarżącą. Organ powinien więc w tym przypadku dokonać tych czynności z urzędu.
Sprawa wymaga zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, ponieważ konieczne jest ustalenie wyskości dochodu w rodzinie skarżącej za rok 2006. Kwestie te nie leżą w kompetencji organu drugiej instancji. Prawidłowowo zatem Kolegium zastosowało art. 138 § 2 Kpa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Dlatego samo roztrzygnięcie Kolegium uznać należy za prawidłowe i pomimo błędnego uzasadnienia Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, bowiem nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło