I SA/Wa 434/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi E. B., W. L., B. K., S. B. i I. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia oddala skargę. Decyzją z [...] stycznia 2009 roku nr [...], Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdzającą nieważność zaświadczenia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2001 roku, potwierdzającego L. B., W. L., B. K. i S. B. uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy: Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 roku stwierdzono nieważność zaświadczenia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2001 roku, potwierdzającego L. B., W. L., B. K.. i S. B. uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji, organ stwierdził, że przyczyną stwierdzenia nieważności w/w zaświadczenia był fakt, iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaświadczenia), gdyż zaświadczenie to nie dotyczyło wszystkich osób będących spadkobiercami właściciela "mienia zabużańskiego". Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez E. B., Minister Skarbu Państwa stwierdził, że aktualnie kwestie rekompensat za tzw. mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 października 2005 r. Zgodnie z art. 20 w/w ustawy do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym - że w przypadku zaświadczeń - przepisy te stosuje się odpowiednio. Organ ponadto ustalił, iż - zgodnie z treścią orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w L. z dnia [...] sierpnia 1945 r. właścicielką nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego była C. B. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2000 roku sygn. akt [...] spadek po C. B. nabyli L. B., J. B. i R. B. Z kolei spadek po J. B. nabyli: L. B., S. B., B. K. i W. L. Natomiast spadek po R. B. nabyli: I. B., S. B., B. K. i W. L. Zaświadczeniem z dnia [...] lipca 2001 r. Prezydent Miasta S., potwierdził L. B, W. L., B. K. i S. B. uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez C. B. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W tych warunkach Minister zauważył, że zgodnie z obowiązującym w dniu wydania przedmiotowego zaświadczenia art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, uprawnienia wynikające z ust. 1 tegoż artykułu przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Odnosząc powyższe go przedmiotowego stanu faktycznego organ podniósł, że spadkobiercy C. B. nie wskazali spośród siebie osoby uprawnionej - w rozumieniu art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami - a w związku z tym Prezydent Miasta S. błędnie ustalił krąg osób na rzecz których zostało wydane kwestionowane zaświadczenie. Powyższe oznaczało zatem, iż zaświadczenie to zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 212 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zostało ono skierowane nie do wszystkich osób uprawnionych. W zaświadczeniu tym pominięto I. B. Na powyższą decyzję skargę wniosła E. B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Wskazała, ze przy wydawaniu przedmiotowego zaświadczenia błąd popełnił urzędnik, natomiast konsekwencje ponoszą spadkobiercy C. B. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa). Biorąc po uwagę powyższe przepisy należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Przedmiotowa decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2009 roku dotyczyła stwierdzenia nieważności zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lipca 2001 roku, potwierdzającego L. B., W. L., B. K. i S. B. uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W zaświadczeniu tym bowiem, wbrew treści w/w art. 212 ust 5 cytowanej ustawy, w wersji obowiązującej na dzień wydania kwestionowanego zaświadczenia, nie potwierdzono uprawnień do zaliczania wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Państwa wszystkim spadkobiercom właścicielki tego mienia w sytuacji, gdy nie została wskazana osoba uprawniona. Skutkiem zatem wydania takiego zaświadczenia jedna z osób uprawnionych (I. B.) została pozbawiona prawa do przysługującego jej majątku. W tych warunkach przyjęcie przez organ, że zaświadczenie obciążone tego rodzaju wadą musi być kwalifikowane jako rażąco naruszające prawo - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - należy uznać za prawidłowe. Pozbawienie bowiem danej osoby przysługującego jej prawa majątkowego, bez żadnego uzasadnienia prawnego, jest naruszeniem przysługujących mu praw konstytucyjnych a zatem rażąco narusza prawo materialne. Po to, aby wyeliminować z obrotu prawnego szczególnie wadliwe rozstrzygnięcia został wprowadzony przez ustawodawcę tryb postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 i nast. k.p.a.). Postępowanie to umożliwia poprawienie w dużej mierze wadliwość wydanych wcześniej rozstrzygnięć. Tryb ten mocą art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ma obecnie również odpowiednie zastosowanie do zaświadczeń wydanych w latach minionych, które potwierdzały prawo do rekompensaty za mienie tzw. zabużańskie. Treść skarg wskazuje, że skarżąca nie rozumie powyższego trybu postępowania i obawia się, że aktualnie nie uzyska żadnej rekompensaty za pozostawione przez ich matkę mienie. Tego rodzaju rozumowanie nie jest jednak właściwe. Zastosowanie bowiem trybu nadzorczego powoduje tylko to, że obecnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego wadliwe zaświadczenie z dnia [...] lipca 2001 r. Z tego powodu aktualnie niejako odżywa pierwotny wniosek, który zapoczątkował całe postępowanie, zakończone wydaniem w/w zaświadczenia tj. wniosek złożony przez L. B. w dniu 19 października1990 r. W związku z powyższym wniosek ten będzie przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez organ w trybie przepisów wspomnianej wyżej ustawy z 2005 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.