I SA/Wa 436/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na działania Prokuratora Krajowego w przedmiocie działania prokuratury postanawia odrzucić skargę. Pismem z 8 stycznia 2024 r. zatytułowanym jako "skarga na Prokuraturę Krajową" A. K. (zwany dalej "Skarżącym") wywiódł szereg zarzutów dotyczących postępowań prowadzonych lub nadzorowanych przez Prokuraturę Krajową. Zarzuty dotyczyły również zaistniałych, jego zdaniem, nieprawidłowości i naruszeń dokonanych przez pracowników Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Uzasadniając powołane zarzuty przedstawił krótki opis czynności prowadzonych przez nieoznaczone przez Skarżącego jednostki prokuratury. W odpowiedzi na wniesioną skargę Prokurator Krajowy wyjaśnił jakie czynności podejmowane były dotychczas wobec wnoszonej przez Skarżącego korespondencji, następnie powołując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") odnoszące się do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Prokurator Krajowy wskazał kolejno na treść zarzutów Skarżącego, które dotyczą działania Prokuratury Krajowej i podległych jej jednostek organizacyjnych prokuratury. Konkludując swoje pismo Prokurator Krajowy powołał przepisy, na podstawie których Skarżącemu przysługuje prawo do wnoszenia skarg, wniosków oraz innych pism inicjujących kontrolę działalności prokuratury. Wobec przedstawionych okoliczności, Prokurator Krajowy wniósł o odrzucenie złożonej skargi jako niedopuszczalnej. Pismami z 11 oraz 17 marca 2024 r. Skarżący sprecyzował swoje zarzuty kierowane wobec Prokuratury Krajowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie są kwestionowane przez Skarżącego działania, zaniechania oraz ogólne nieprawidłowości w funkcjonowaniu prokuratury, które w jego ocenie dotyczą Prokuratury Krajowej wraz z podległymi jej jednostkami organizacyjnymi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390 t.j.) Prokuraturę stanowią Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy (...)". Zgodnie zaś z art. 1 § 3 tej ustawy prokuratorami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury są prokuratorzy Prokuratury Krajowej, prokuratur regionalnych, prokuratur okręgowych i prokuratur rejonowych. Prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności, o czym stanowi art. 2 powołanej ostatnio ustawy. Natomiast w art. 3 tej ustawy wymienione zostały szczegółowe zadania wykonywane przez prokuraturę. Mając na względzie powołane wyżej przepisy prawa, wyjaśnić należy że Prokurator Krajowy nie jest organem administracji publicznej, który wydaje decyzje, postanowienia, bądź inne akty z zakresu administracji publicznej. Zadaniem prokuratora jest ściganie przestępstw i stanie na straży praworządności, a tego rodzaju działalność nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Natomiast skargi i wnioski dotyczące działalności prokuratury podlegają rozpoznaniu w odrębnym trybie, według przepisów prawa zawartych w dziale XIV rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2023 r. poz. 1115). Przepisy zawarte w dziale VIII k.p.a. (dotyczące tzw. skarg powszechnych - postępowania w sprawach skarg i wniosków), którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227-240, normuje postępowanie skargowe, stosuje się dopiero w zakresie nieuregulowanym w ustawie z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze. Powołana ostatnio ustawa w dziale VI normuje sposób postępowania ze skargami i wnioskami dotyczącymi działalności prokuratury. Uznanie skargi wniesionej przez Skarżącego jako złożonej na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach skarg i wniosków również nie pozwala na dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10). Podobnie zatem będzie miało to miejsce wobec skargi wniesionej na podstawie art. 185-189 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze. Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że objęta skargą sprawa pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Nie mieści się ona bowiem w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne nie są powołane do sprawowania nadzoru nad prokuraturą i kontroli podejmowanych przez prokuratorów czynności, czy rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.