I SA/Wa 437/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [....] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 437/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddali skargę S.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2011 r. S. R. wystąpił o przyznanie w przedmiotowej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na zamiar zaskarżenia powyższego wyroku i wystąpienia w związku z tym o ewentualne przywrócenie uchybionych terminów. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, bez którego z kolei nie może sobie ze sprawą poradzić. Jest on osobą w podeszłym wieku ([...] lat) i schorowaną (inwalida [...] grupy). Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która również jest osobą schorowaną. Źródłem utrzymania małżonków są emerytury w łącznej kwocie [...] złotych brutto ([...] netto). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że na same leki i odpłatne wizyty u lekarza rodzina wydaje miesięcznie ok. [...] złotych. Utrzymanie mieszkania kosztuje ich zaś [...] złotych miesięcznie. Pozostałe środki, wg oświadczenia skarżącego, wystarczają im jedynie na skromne przeżycie z miesiąca na miesiąc i nie pozwalają na poczynienie nawet najmniejszych oszczędności. Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje: zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Wprawdzie w niniejszej sprawie postępowanie sądowe zostało prawomocnie zakończone (nie jest więc ono w toku), niemniej mając na uwadze podniesione we wniosku wyjaśnienia, iż skarżący zamierza podjąć próbę wzruszenia wydanego wyroku i w tym celu ubiegać się będzie m.in. o przywrócenie uchybionych terminów, uznać należy, iż w sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 243 § 1 p.p.s.a., uprawniająca do ubiegania się przez niego o przyznanie prawa pomocy (wniosek złożono w związku zamiarem wszczęciem postępowania sądowego). Prawo pomocy, stosownie do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy, może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając jednak na uwadze wykazaną przez niego sytuację materialną i rodzinną brak jest, w ocenie referendarza, podstaw do przyznania mu tego prawa w pełnym, wskazywanym we wniosku zakresie. Nie można bowiem uznać, iż przy uzyskiwanych w dwuosobowym gospodarstwie domowym regularnych miesięcznych dochodach w łącznej kwocie [...] złotych netto i deklarowanych wydatkach stałych na poziomie ok. [...] złotych (obejmujących wprawdzie tylko koszty wykupu leków, wizyt lekarskich i opłat mieszkaniowych), nie posiada on jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie choćby części kosztów przyszłego postępowania sądowego; a tylko wówczas prawo pomocy w zakresie całkowitym mogłoby być stronie przyznane, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć przy tym należy, że (o ile przywróconoby stronie uchybiony termin) należne w sprawie koszty sądowe obejmowałyby wyłącznie opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100,00 złotych) i wpis od skargi kasacyjnej (100,00 złotych.) Poniesienie zaś tych wydatków przez dwuosobową rodzinę, o dochodach na poziomie [...] złotych netto, nie stwarza w żaden sposób realnego zagrożenie dla jej ekonomicznej egzystencji. W sprawie spełnione natomiast zostały, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie bowiem dochody gospodarstwa domowego skarżącego, w zestawieniu z wskazanymi we wniosku wydatkami i przy uwzględnieniu ewentualnych należnych w sprawie kosztów, nie są wystarczające do opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika, bez zagrożenia powstania uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania rodziny. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.