I SA/Wa 437/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2011 r. przyznano S. R. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku (79 lat), prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która również jest osobą schorowaną. Źródłem utrzymania małżonków są emerytury w łącznej kwocie [...] złotych brutto ([...] netto). informacji przedstawionych we wniosku wynika, że na same leki i odpłatne wizyty u lekarza rodzina wydaje miesięcznie ok. [..] złotych. Utrzymanie mieszkania kosztuje ich zaś [...] złotych miesięcznie. Pozostałe środki, wg oświadczenia skarżącego, wystarczają im jedynie na skromne przeżycie z miesiąca na miesiąc i nie pozwalają na poczynienie nawet najmniejszych oszczędności. Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Biorąc pod uwagę powyższe, wskazano w uzasadnieniu, że nie można uznać wnioskodawcy za osobę pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość posiadanych środków finansowych pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie – ponieść koszty sądowe w sprawie. Nadto w uzasadnieniu zauważono, że (o ile przywrócono by stronie uchybiony termin) należne w sprawie koszty sądowe obejmowałyby wyłącznie opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku ([..] złotych) i wpis od skargi kasacyjnej ([...] złotych.) Poniesienie zaś tych wydatków przez dwuosobową rodzinę, o dochodach na poziomie [...] złotych netto, nie stwarza w żaden sposób realnego zagrożenie dla jej ekonomicznej egzystencji. Od powyższego postanowienia S. R., pismem z dnia 2 marca 2011 r. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że znajdują się wraz z żoną w bardzo trudnej sytuacji finansowej, albowiem małżonka skarżącego całą otrzymywana emeryturę przekazuję dzieciom oraz wnukom. Nadto skarżący wskazał, że część uzyskiwanego dochodu przekazują również na cele kultu religijnego. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył do sprzeciwu zaświadczenie [...] Parafii [...] w O. z dnia [...] lutego 2011 r., z którego wynika, że skarżący co miesiąc przekazuję darowiznę na cele kultu religijnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie podkreśla się, iż przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ewentualne przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest natomiast od sytuacji majątkowej, możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie oraz opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć należy, że skarżący wskazał we wniosku z dnia 24 stycznia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy, iż po wykupieniu niezbędnych leków i opłaceniu wizyt u lekarza rodzinnego oraz kosztów utrzymania mieszkania, pozostaje mu wraz z żoną niewielka kwota na skromne przeżycie. Jednak w złożonym sprzeciwie z dnia 2 marca 2011 r. od skarżonego postanowienia przedstawił zdecydowanie odmienną swoją sytuację majątkową podając, że jego małżonka całą otrzymaną przez siebie kwotę ([...] zł. brutto) emerytury przekazuje dzieciom oraz wnukom, a nadto wskazał, że część uzyskiwanego dochodu przekazują oni również na cele kultu religijnego. Należy podkreślić, że skarżący powinien traktować koszty sądowe równorzędnie z innymi istotnymi wydatkami. Zauważyć przy tym należy, że pomoc finansowa przekazywana przez skarżącego i jego żonę na rzecz dzieci oraz wnuków oraz świadczenia pieniężne świadczone comiesięcznie na cele kultu religijnego nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący sam dobrowolnie comiesięcznie decyduje się w powyższy sposób rozdysponować uzyskiwanym profitem finansowym w związku z powyższym, niewątpliwie uzyskiwany dochód przez skarżącego nie pozwala zaliczyć go do kręgu osób ubogich, będących w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia skarżącemu pokrycie kosztów sądowych, a wręcz przeciwnie wskazuje, że skarżący posiada środki finansowe na uiszczenie kosztów sądowych oraz opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia