I SA/Wa 437/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi U. C. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz U. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2017 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 18 kwietnia 2018 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 18 lipca 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 441/17. Następnie U. C. pismem z [...] lutego 2019 r. wystąpiła z wezwaniem do wykonania wskazanego wyroku sądu o sygn. akt I SAB/Wa 441/17. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opatrzonej datą [...] lutego 2019 r., U. C. zarzuciła Prezydentowi [...] niewykonanie wyroku z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17 i wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r., przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2018 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie wykonał ww. wyroku i [...] lutego 2019 r. został wezwany do jego wykonania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zebrany dotychczas materiał dowodowy nie pozwala na zakończenie przedmiotowego postępowania w terminie wyznaczonym wyrokiem z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2017 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 18 kwietnia 2018 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 18 lipca 2018 r. Skarżąca pismem z [...] lutego 2019 r. wezwała Prezydenta do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SAB/Wa 441/17. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem sądu z 26 stycznia 2018 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku skarżącej Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1500 zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięcia sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17, przybrała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem, aby organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 441/17, podejmował w sprawie jakiekolwiek czynności. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy oraz okoliczność, iż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku nie podjął w sprawie żądnych czynności, bezczynność organu w wykonaniu wyroku należało uznać za mającą charakter kwalifikowany. Sąd uznał jednocześnie, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Wyjaśnić trzeba, że suma pieniężna określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Przyznanie takiej sumy uzasadniać mogą szczególne okoliczności danej sprawy administracyjnej, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz strony skarżącej wyrok sądu nadal nie zostanie wykonany. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, a nałożona grzywna jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym organ do wykonania wyroku i rozpoznania sprawy. Przy czym Sąd uwzględnił okoliczność, że grzywna może zostać wymierzona wielokrotnie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).