I SA/Wa 44/09

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na studia doktoranckie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M.D. wnioskiem z dnia 23 stycznia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie nieprzyjęcia na studia doktoranckie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca kontynuuje studia trzeciego stopnia jako doktorant w Instytucie [...] Uniwersytetu [...]. Obecnie nie jest on nigdzie zatrudniony i nie pobiera wynagrodzenia - pozostaje na utrzymaniu ojca, który uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości około [...] zł miesięcznie i który posiada dwa mieszkania - w K. o powierzchni około [...] m² (w użytkowaniu matki) oraz w W. o powierzchni [...] m². Ojciec wnioskodawcy jest w wieku przedemerytalnym, po przebyciu dwóch zawałów serca. Skarżący zaznaczył, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Wskazał ponadto, że otrzymuje [...] zł kieszonkowego oraz że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że M.D. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że skarżący nie pracuje i nie osiąga żadnego dochodu. Zauważyć jednak trzeba, że wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości [...] zł, zapewnione ma również potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem uznać, że nie ma on środków na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Istotne jest także, że - zgodnie z oświadczeniem skarżącego - pozostaje on na utrzymaniu ojca, który osiąga dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca może zatem uzyskać wsparcie finansowe w zakresie ponoszenia kosztów sądowych ze strony ojca. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.