I SA/Wa 440/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-23

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zasadne, gdy zobowiązany podnosi, że decyzje różnych organów administracji publicznej wykluczają się wzajemnie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest zasadne, nawet jeśli zobowiązany podnosi zarzut wykluczających się decyzji różnych organów. Konieczność uzyskania pozwolenia w ramach prawa budowlanego nie zwalnia z obowiązku wykonania decyzji wydanej na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Postępowanie w sprawie nałożenia grzywny dotyczy jedynie wykonania obowiązku nałożonego decyzją, a nie kwestii uzyskania pozwoleń budowlanych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł. Grzywna została nałożona za niewykonanie robót budowlanych nakazanych decyzją konserwatora zabytków w celu zabezpieczenia budynku przed zniszczeniem. Skarżący podnosili, że decyzje różnych urzędów (konserwatora zabytków i prezydenta miasta) wykluczały się, uniemożliwiając wykonanie nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. S. i Z. S. na postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł R. S. i Z. S. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem tego organu z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], nałożył na R. S. i Z. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł. Na postanowienie to w ustawowym terminie zażalenie złożyli R. S. i Z. S. W uzasadnieniu tego postanowienia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że zgodnie z art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. W niniejszej sprawie zobowiązani wnieśli zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny. Taki też jest zakres niniejszego postępowania zażaleniowego. Zdaniem organu zażaleniowego, skarżone postanowienie jest poprawne pod względem merytorycznym jak i formalnym. W myśl art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Taki też charakter ma obowiązek (tj. obowiązek wykonania) nałożony na w/w zobowiązanych decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] nakazującą R. S. i Z. S. przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczenia zabytku tj. budynku przy ul. [...] w Z. Z ustaleń organu wynika, że powyższe roboty nie zostały wykonane, na co wskazują także w/w zobowiązani. Jak wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy (pismo z dnia 29 grudnia 2006 r. protokół z dnia 15 grudnia 2006 r., pismo z dnia 26 stycznia 2007 r.) kolejne kontrole przedmiotowego obiektu wskazują na pogarszający się stan jego zachowania. Z tego względu, w niniejszej sprawie, zachodzą przesłanki do zastosowania grzywnę w celu przymuszenia. Składniki jakie powinno zawierać postanowienie o nałożeniu grzywny wymienione są w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ zażaleniowy stwierdza, iż rozpatrywane postanowienie zawiera wymagane w/w przepisem: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie (w badanym postanowieniu 30 dni od dnia doręczenia postanowienia) z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu (w badanym postanowieniu 30 dni od dnia doręczenia postanowienia), z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny. Grzywna nałożona badanym postanowieniem mieści się w ustalonym w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przedziale, który, zgodnie z wskazanym przepisem, w stosunku do osób fizycznych może wynosić jednorazowo do kwoty 10 000 zł. Odnosząc się do treści zażalenia wskazać należy, iż podniesione w nim okoliczność tj. wykonania robót objętych pozwoleniem z dnia [...] maja 2005 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie wchodzą w zakres niniejszego postępowania, gdyż nie odnoszą się do postanowienia o nałożeniu grzywny i nie mają więc wpływu na podjęte rozstrzygniecie. Skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. S. i R. S. Skarżący podnieśli, że decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. zostali również zobowiązani postępować zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. nakazującej uzyskanie pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do robót budowlanych (przeprowadzenie generalnego remontu dachu, wykonanie niezbędnych napraw i wzmocnień więźby dachowej, położenia nowego pokrycia "z dachówki karpiówki w Luskę w kolorze czerwonym", naprawę spękań ścian i nadproży). Po otrzymaniu tej decyzji wystąpili do Urzędu Miejskiego w Z. o uzyskanie stosownej decyzji i w dniu [...] października 2006 r. Prezydent Miasta postanowieniem zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie uzyskania stosownego pozwolenia, wobec czego pismem z dnia 20 października 2006 r. wystąpili z prośbą do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zawieszenie terminu wykonania decyzji, która nie mogła być wykonana, informując jednocześnie o doraźnym zabezpieczeniu wspomnianego zabytku przy ul. [...] w Z. Decyzja Urzędu Miejskiego w Z. wykluczyła tym samym możliwość wykonania przez nas w terminie decyzji organu państwowego tj. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. W odpowiedzi na prośbę zawartą w piśmie z dnia 20 października 2006 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Z. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nałożył na skarżących grzywną w wysokości 1000,00 zł. Skarżący podnieśli, że skarga dotyczy tego, że dwie w/w decyzje państwowych urzędów tj. Urzędu Miejskiego w Z. i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. ewidentnie się wykluczały i nie zostały wzięte pod uwagę przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy rozpatrywaniu ich skargi. Skarga R. S. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., które jest prawomocne od dnia 4 sierpnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2007 r. przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł R. S. i Z. S. 3. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a nie podziela zarzutów skargi. 4. Jak wynika z akt sprawy, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Z., decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nakazał R. S. i Z. S. przeprowadzenie, w terminie do dnia [...] października 2006 r., robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku, tj. budynku przy ul. [...] w Z., w następującym zakresie: wykonanie niezbędnych napraw i wzmocnień więźby dachowej, położenie nowego pokrycia z dachówki karpiówki w łuskę, w kolorze ceglastym, naprawę spękań ścian i nadproży oraz uzupełnienie gzymsu wieńczącego. Budynek ten objęty jest ochroną prawną poprzez wpis do rejestru pod nr [...], budynek ten reprezentuje budownictwo charakterystyczne dla miejskich przedmieść 1 poł. XIX w., natomiast starsza część, mieszkalna, wzniesiona została bazując na rozwiązaniach z 2 poł. XVII w. W decyzji tej strony zostały również poinformowane, że zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, "Wykonanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego." Z zapisu protokołu z oględzin zabytku nieruchomego z dnia [...] grudnia 2006 r. wynika, że roboty budowlane nie zostały wykonane w zakreślonym terminie, obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, i zaniechanie prac zabezpieczających stanowi realne zagrożenie istnienia zabytku. 5. Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Prawidłowo organ uznał, iż taki charakter ma obowiązek (tj. obowiązek wykonania) nałożony na w/w zobowiązanych decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2006 r. nakazującą R. S. i Z. S. przeprowadzenie robót budowlanych niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczenia zabytku tj. budynku przy ul. [...] w Z. Skoro, jak wynika z ustaleń organu, i co potwierdzili skarżący, w dniu wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r. nakazane do wykonania roboty nie zostały wykonane, a kolejne kontrole przedmiotowego obiektu wskazują na pogarszający się stan jego zachowania, słuszne jest stanowisko organu, iż zachodzą przesłanki do zastosowania grzywny w celu przymuszenia. Grzywna nałożona badanym postanowieniem mieści się w ustalonym w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przedziale, który, zgodnie z wskazanym przepisem, w stosunku do osób fizycznych może wynosić jednorazowo do kwoty 10 000 zł. 6. Prawidłowo organ również uznał, iż podniesione w zażaleniu okoliczności dotyczące wykonania robót objętych pozwoleniem z dnia [...] maja 2005 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie wchodzą w zakres niniejszego postępowania, gdyż nie odnoszą się do postanowienia o nałożeniu grzywny i nie mają wpływu na podjęte rozstrzygniecie. Sąd podkreśla, że zarzut skargi wskazujący iż decyzje państwowych urzędów tj. Urzędu Miejskiego w Z. i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. wykluczały się, co nie zostało wzięte pod uwagę przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy rozpatrywaniu ich skargi – nie jest zasadny, bowiem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ustosunkował się do tego zarzutu, i Sąd stanowisko takie podziela. Konieczność uzyskania określonego zezwolenia w ramach prawa budowlanego nie zwalnia od wykonania obowiązku nałożonego w trybie przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.). 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło