I SA/Wa 446/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rudnica Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku na podstawie art. 106 ust. 4, art. 8 ust 1 pkt 1 , art. 11 ust. 2 art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004 roku, Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił D. S. przyznania zasiłku okresowego z funduszu pomocy społecznej. W uzasadnieniu podniesiono, iż wnioskiem z dnia 18 grudnia 2007 roku D. S. zwróciła się o przyznanie jej zasiłku okresowego. W drodze wywiadu środowiskowego ustalono, że D. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osoba bezrobotną, bez prawa do zasiłku od ponad 10 lat. Jest podopieczną MOPS w C. i korzysta z różnych form pomocy finansowej od kilku lat.. Miesięczny dochód jakim dysponuje wnioskodawczyni wynosi [...] zł., a dochód kwalifikujący do bezzwrotnej pomocy dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Wnioskodawczyni została przyjęta do prac społecznie użytecznych w MOPS -ie i odbyła przeszkolenie z BHP, ale skorzystała z tej oferty jedynie przez 7 godzin a następnie zrezygnowała bez podania przyczyn. W czasie ubiegania się o pomoc finansową na kilka dni podejmowała prace z których następnie rezygnowała. Zerwała kontrakt socjalny w sprawie systematycznego leczenia uzależnienia i uczestnictwa w grupach wsparcia nie podpisując kolejnego kontraktu w tej sprawie. Nie podjęła także kontraktu socjalnego w kwestii dotyczącej aktywnego poszukiwania pracy. Tym samym nie czyni ona starań w celu poprawy swojej sytuacji materialnej poza ubieganiem się o pomoc społeczną. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej - brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej , odmowa zawarcia kontraktu socjalnego lub niedotrzymanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia . Z tych względów zdaniem organu pierwszej instancji należało odmówić pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Wnioskodawczyni pokwitowała odbiór decyzji w dniu 29 stycznia 2008 roku . W odwołaniu złożonym w dniu 19 lutego 2008 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. D. S. wniosła o przyznanie jej zasiłku okresowego podnosząc, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, ma zadłużenie w czynszu mieszkaniowym, w miesiącu lutym kończy się jej dodatek mieszkaniowy z którego do tej pory utrzymywała się, korzystała z pomocy finansowej matki która zmarła w listopadzie. Szuka lekkiej pracy z uwagi na zalecenia lekarskie. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zmianami), art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zmianami) dalej kpa - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jakkolwiek skarżąca w zasadzie spełnia wymogi przewidziane w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej , którego treść organ przywołał, to należy mieć na uwadze także treść art. 4 cytowanej ustawy który stanowi o obowiązku współdziałania osób korzystających z opieki społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej i wyżej cytowanego już art. 11 ust. 2 ustawy. W celu poprawy sytuacji materialnej zainteresowanej pracownik socjalny proponował jej oferty pracy z których korzystała przez krótki okres czasu. Została przyjęta do prac społecznie użytecznych w MOPS i odbyła przeszkolenie z zakresu BHP. Z tej oferty skorzystała tylko przez 7 godzin i zrezygnowała bez podania przyczyny. Następnie podejmowała prace na kilka dni, tylko w czasie ubiegania się o pomoc z MOPS - u, po czym rezygnowała z pracy. Obecnie pracownik socjalny przedstawił skarżącej kilka ofert pracy, których może skorzystać jeżeli wyrazi chęć podjęcia zatrudnienia. Wnioskodawczyni zerwała kontrakt socjalny w sprawie systematycznego leczenia uzależnienia i uczestnictwa w grupach wsparcia nie podejmując kolejnego kontraktu tak jak i kontraktu w zakresie aktywnego poszukiwania pracy. Z tych względów skarżąca zdaniem SKO nie spełnia wymogów wynikających z art. 4 cytowanej ustawy. Ze skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystąpiła skarżąca D. S. Skarżąca w swej skardze przedstawiła swoją sytuację materialną i zdrowotną . Jak twierdzi jest bez środków do życia. Jedynym jej dochodem jest dodatek mieszkaniowy z którego nie reguluje świadczeń za mieszkanie, ponieważ z tych pieniędzy kupuje żywność. Cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa i nie każda praca ciężka , fizyczna jest jej zalecana a prace które podejmowała były dla niej za ciężkie. Poszukuje pracy w różnych firmach ale nie uzyskała do tej pory żadnych odpowiedzi. Nie podpisywała kontraktu socjalnego ponieważ uczestniczyła w terapiach leczenia uzależnień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując wcześniej zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę D. S. Sąd ustalił, że decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] stycznia 2008 roku doręczono skarżącej w dniu 29 stycznia 2008 roku - pokwitowanie na decyzji z podpisem D. S. k. 33 akt administracyjnych. Odwołanie od przedmiotowej decyzji D. S. złożyła osobiście w dniu 19 lutego 2008 roku. Zważywszy, że w aktach sprawy nie ma odwołania ani strony ani innego podmiotu, które byłoby złożone w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, należy uznać, że po upływie tego terminu decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] stycznia 2008 roku stała się ostateczna - art. 16 § 1 kpa. W świetle takiego ustalenia postępowanie wstępne organu odwoławczego związane z wniesieniem pisma D. S. z dnia 19 lutego 2008 roku winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Prezydenta Miasta C. po bezskutecznym upływie terminu z art. 129 §2 kpa nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 kpa. Takich procedur Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie zastosowało, co oznacza, że w dniu 28 lutego 2008 roku nie było organem upoważnionym do rozpatrzenia odwołania w postępowaniu odwoławczym. Wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot (stronę, osobę działającą na prawach strony - art. 127 § 1 kpa) i z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia. Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, bez przywrócenia terminu wniesienia odwołania, dopuszcza się rażącego naruszenia art. 16 § 1 kpa orzekając w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nawet wówczas, gdy orzeka o utrzymaniu w mocy takiej decyzji ostatecznej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.