I SA/Wa 448/13
WyrokWSA w Warszawie2013-07-17
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Dariusz Pirogowicz, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należy wliczać wartość naniesień budowlanych, takich jak zjazd, mimo że obowiązek ich odtworzenia spoczywa na zarządcy drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość obejmuje zarówno wartość gruntu, jak i wartości naniesień trwale z nim związanych, takich jak zjazd. Obowiązek odtworzenia zjazdu przez zarządcę drogi nie wyklucza prawa właściciela do odszkodowania za utratę własności tych naniesień. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz według wartości w dniu ustalenia odszkodowania.Stan faktyczny
Województwo zaskarżyło decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ustalającą odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej, kwestionując w szczególności uwzględnienie wartości naniesienia budowlanego w postaci zjazdu. Skarżący zarzucił, że zjazd jako część drogi publicznej nie powinien być wyceniany, gdyż obowiązek jego odtworzenia spoczywa na zarządcy drogi, co powoduje podwójną gratyfikację właściciela nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r.
nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nieruchomość położona w gminie [...], obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, została przeznaczona pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...] na odcinku [...].
Wojewoda [...] decyzją nr [..] z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekł
o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł, na rzecz R. W. za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [....] oraz zobowiązał Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia,
w którym decyzja stanie się ostateczna.
W odwołaniu od decyzji Województwo [...] kwestionując decyzję
w zakresie przyznania odszkodowania za naniesienie budowlane, zarzuciło naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, niewskazanie w uzasadnieniu decyzji rodzaju naniesień dla których ustalono odszkodowanie, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania
i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 134 i art. 151 ust. 1,
a także art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ustalenie odszkodowania, którego wysokość nie odpowiada wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji z uwagi na stan i cel w jakim nieruchomość jest wykorzystywana
i na jaki została wywłaszczona oraz z pominięciem istotnych dla wysokości odszkodowania okoliczności, a mianowicie dokonanych na nieruchomości naniesień przez stronę w postaci wybudowanej i utrzymywanej części drogi publicznej,
a następnie uwzględnieniu wartości istniejącej części drogi w kwocie odszkodowania. Odwołujący się zarzucił, że organ nie wyjaśnił do jakiej kategorii dróg należy zjazd,
i czy stanowi on część drogi. Zdaniem odwołującego się decyzja nie spełnia wymogów właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podniesiono, iż droga publiczna jako rzecz wyłączona z obrotu nie podlega wycenie niezależnie od tego czy jest to wycena porównawcza czy kosztowe. Istnienie zjazdu jako części drogi publicznej na gruncie prywatnym, nie podnosi lecz obniża wartość nieruchomości, bowiem stan zagospodarowania wskazuje, że nieruchomość jest wykorzystywana w sposób ogólnodostępny przez wszystkich uczestników ruchu drogowego w tym pieszych i rowerzystów. Z tych względów w kwocie odszkodowania za nieruchomości nie powinno ujmować się wartości naniesień, które są wyłączone
z obrotu, z uwagi na zasadę słuszności wskazaną w Konstytucji RP.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia
[...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ
1 instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Organ podał, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] marca 2012 r. przez rzeczoznawcę majątkowego E. S. Biegła podała, iż wyceniana nieruchomość położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zabudowy mieszkaniowej, dalej działek zalesionych. Na działce na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej znajdował się zjazd [...] o powierzchni [...] m
i zużyciu 25%. Dojazd do nieruchomości od drogi wojewódzkiej nr [...]. Ponadto wskazano, iż grunty położone wzdłuż drogi [...] posiadają dostęp do energii elektrycznej, wodociągu, kanalizacji sanitarnej i sieci telefonicznej. Według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, którego zmiana została zatwierdzona uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2011 r., grunty sąsiadujące z wycenianą nieruchomością i położone w jej pobliżu stanowią: [...]. Biegła podała, że na obu przeznaczeniach realizowane jest budownictwo mieszkaniowe na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydawanych na podstawie tzw. [...].
W piśmie z dnia [...] października 2012r. przesłanym do organu odwoławczego rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła, że pierwotne ustalenia studium sprzed zmian zatwierdzonych uchwałą [..] Rady Gminy [...] z dnia [..] marca 2011 r., obowiązujące na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej były takie same dla przedmiotowej działki. Na potrzeby wyceny zbadano rynek nieruchomości niezabudwanych przeznaczonych pod zabudowę inną niż zagrodowa. Wycenę gruntu dokonano w podejściu porównawczym z zastosowaniem metody korygowania ceny średniej. Zgodnie z celem wyceny, dla potrzeb wyceny działki zajętej pod drogę zbadano również rynek nieruchomości przeznaczonych pod drogi na danym rynku lokalnym w gminie [...]. W wyniku badań stwierdzono, że w ostatnich dwóch latach poprzedzających wycenę odnotowano [...] transakcje tego typu, gdzie ceny kształtowały się w przedziale od [..] zł/m2 do [...] zł/m2. Biegła stwierdziła,
że przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia jej wartości. Na podstawie przeprowadzonej analizy rynku w badanym okresie stwierdzono, że ceny nieruchomości wzrosły o ok. [..]%, w związku z czym podwyższono ceny transakcyjne przyjęte do zbioru porównawczego o zaobserwowany trend.
Z uwagi na znajdujące się na nieruchomości naniesienie budowlane w postaci zjazdu [...], do określenia ich wartości zastosowano podejście kosztowe, aby ustalić wartość odtworzeniową nieruchomości, z powodu braku na lokalnym rynku nieruchomości rodzajowo podobnych do przedmiotu wyceny.
Wartość odtworzeniową zjazdu z uwzględnieniem stopnia zużycia obliczono na kwotę [...] zł. Wartość gruntu biegła ustaliła natomiast na kwotę [...] zł.
Organ oceniając operat szacunkowy stanowiący dowód w niniejszej sprawie, powołując przepisy § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. stwierdził, że operat szacunkowy z dnia [...] marca 2012 r. zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami. Z uwagi na fakt, iż ceny transakcyjne nieruchomości drogowych nie powodują zwiększenia wartości szacowanej nieruchomości w stosunku do cen gruntów, z których wydzielono przedmiotową działkę, do porównań przyjęte zostały nieruchomości o przeznaczeniu gruntów, z których wydzielono wycenianą nieruchomość, tj. nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę inną niż zagrodowa. Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez nią wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny.
W ocenie organu opinia biegłej spełnia wszystkie wymogi formalne określone
w rozporządzeniu z dnia 21 września 2004 r. i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących. Minister stwierdził, że operat szacunkowy nie zawiera zatem wad powodujących naruszenie przepisów ustawy
o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących ustalenia odszkodowania za zjazd, organ uznając je za nieuzasadnione, wskazał, że przez stan nieruchomości należy rozumieć zarówno stan prawny, tj. rodzaj prawa przysługującego do nieruchomości i jego obciążenia, jak również stan faktyczny, w jakim znajduje się przejęta nieruchomość, a więc m.in. jej położenie, rodzaj użytków oraz sposób zagospodarowania nieruchomości, zabudowania i naniesienia oraz ich funkcje użytkowe. W ocenie organu, w odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości zawiera się element utraty wartości gruntu i jego części składowych, czyli damnum emergens.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Części powierzchni ziemskiej (grunty) stanowiące odrębny przedmiot własności są z natury swej nieruchomościami (gruntowymi), a budynki, ich części i inne urządzenia trwale
z gruntem połączone są częścią składową nieruchomości (gruntowej), zgodnie
z zasadą superficies solo cedit. Ponadto w myśl art. 191 Kodeksu cywilnego własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona
z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Organ podał,
że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. wskazuje, iż odszkodowanie należy
się za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. W tym więc zakresie rzeczoznawca majątkowy prawidłowo oszacowała wartość naniesienia budowlanego w postaci zjazdu, który zgodnie z ustaleniami protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...] marca 2011 r. znajdował się na wycenianej nieruchomości
w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
[...] grudnia 2012 r. stała się przedmiotem skargi Województwa [...], reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wskazał, że zaskarża decyzję w części zobowiązującej do zapłaty odszkodowania za wartość zjazdu w wysokości [...] zł. Skarżący wnosząc o uchylenie decyzji w części zaskarżonej części względnie stwierdzenie nieważności decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie art. 4 pkt 8 w związku
z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w związku
z art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 23 ustawy
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ustalenie odszkodowania niesłusznego i uznanie, że w wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną należy uwzględniać wartość istniejącego zjazdu do nieruchomości położonej przy drodze publicznej, gdy obowiązek budowy zjazdu istniejącego należy do zarządcy drogi tj. tego samego podmiotu, który jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za zjazd jako część nieruchomości zajętej pod drogę.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności a mianowicie czy zjazd stanowi część drogi publicznej oraz do jakiej kategorii dróg należy droga, do której prowadzi zjazd. Odszkodowanie zostało ustalone w niniejszej sprawie jako niesłuszne albowiem uwzględnia w wysokości odszkodowania wartość istniejącego zjazdu. Skarżący wskazał, że stosownie do art. 29 ust. 2
w przypadku budowy drogi publicznej, zarządca drogi zobowiązany jest do budowy zjazdu, co w realiach niniejszej sprawy sprowadza się do odtworzenia istniejącego zjazdu w nowym miejscu, z zachowaniem jego parametrów i funkcji tj. połączenia
z drogą publiczną. W przypadku gdy i tak obowiązek odtworzenia zjazdu wynika
z samego prawa, to zobowiązywanie tego samego podmiotu do wypłaty odszkodowania za odtwarzany (budowany jako istniejący) zjazd jest nieekwiwalentne w przypadku ustalenia wartości odszkodowania. Skarżący podniósł, że ten sam podmiot tj. właściciel nieruchomości wywłaszczonej, na której znajduje się już zjazd z drogi publicznej otrzyma od zarządcy drogi podwójną gratyfikację, raz z powodu wycenienia wartości naniesień w postaci zjazdu w wartości gruntu, a drugi raz z powodu wynikającego
z samej ustawy o drogach publicznych obowiązku budowy istniejącego zjazdu.
W ocenie skarżącego, wartość gruntu została ujęta jako wartość odtworzeniowa istniejącego zjazdu w sytuacji gdy obowiązek odtworzenia zjazdu i tak już spoczywa na zarządcy drogi, który rozbudowuje istniejącą drogę. Odzyskanie wartości naniesień
w postaci wartości zjazdu w rozważanej sytuacji jest nieodwracalne z uwagi na obowiązek odtworzenia zjazdu jaki wynika z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, co powoduje zdaniem skarżącego, że może dojść do szkody w majątku zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Jednocześnie organ wystąpił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 21 marca 2013 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek
o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wobec żądania skarżącego, sprawa rozpoznana została na rozprawie.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wskazania wymaga, że kontrolą Sądu objęta została zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana
w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Odrębne określenie
w operacie szacunkowym wartości zjazdu, nie stanowi o odrębnym rozstrzygnięciu
o odszkodowaniu w tym zakresie.
W ocenie Sądu, ustalenie wysokości odszkodowania nastąpiło w tej sprawie
z poszanowaniem zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego. Zarówno decyzja organu I, jak i II instancji odpowiadają prawu.
W sprawie jest bezsporne, że w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na nieruchomości, za którą odszkodowanie ustalono, znajdowało się naniesienie budowlane w postaci zjazdu [..].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 ustawy
z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), zwanej dalej specustawą, oraz odpowiednio stosowane przepisy ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy, wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości
w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ
I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zgodnie natomiast z art. 130 ust. 2 u.g.n. dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego. Stan nieruchomości do którego odsyła art. 18 ust. 1 specustawy, to stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona, o czym stanowi art. 4 pkt 17 u.g.n. Z kolei wartością, o której stanowi ww. przepis jest co do zasady wartość rynkowa, a więc najbardziej prawdopodobna cena nieruchomości, możliwa do uzyskania na rynku (art. 134 ust.1 i art. 151 ust. 1 u.g.n.). W drodze wyjątku może nią być także wartość odtworzeniowa. Ma to miejsce wówczas, gdy ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie (art. 135 ust. 1 u.g.n.). W sprawie tej biegła, z uwagi na znajdujące się na nieruchomości naniesienie budowlane w postaci zjazdu [...] i brak na rynku lokalnym nieruchomości rodzajowo podobnych zastosowała – dla określenia wartości odtworzeniowej - podejście kosztowe. Ustaliła w procesie wyceny wartość nieruchomości, która
to wartość z mocy art. 135 ust. 2 i 3 u.g.n. stanowiła sumę wartości rynkowej gruntu
(a więc ceny gruntu możliwej do uzyskania w obrocie wolnorynkowym) oraz wartości jego części składowej, wg kosztów ich odtworzenia (art. 151 ust. 2 u.g.n. i § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego - Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).
Prawidłowo zdaniem Sądu rzeczoznawca majątkowy określił w operacie szacunkowym z dnia [...] marca 2012 r. zarówno wartość gruntu (wyceny dokonano
w podejściu porównawczym z zastosowaniem metody korygowania ceny średniej),
jak i wartość zjazdu. Zasadnie zatem organy obu instancji przyjęły, że operat szacunkowy – jako prawidłowo sporządzony – może stanowić dowód w sprawie, a tym samym zasadnie przyjęły ten dowód, jako podstawę do określenia wysokości odszkodowania za nieruchomość. Operat został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę i w dacie wydawania decyzji był aktualny, nie zawierał niejasności, czy braków. W toku szacowania wartości nieruchomości rzeczoznawca zastosowała się do sposobu wyceny określonego w § 36 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia
odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji [...], ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 u.g.n. bez uwzględnienia ustaleń decyzji i przy nieuwzględnieniu nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu jej wydania.
Za właściwe Sąd uznał ustalenia organu dotyczące wliczenia do wysokości odszkodowania wartości naniesienia na nieruchomości w postaci zjazdu. Naniesienie trwale z gruntem związane, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, stanowi część składową nieruchomości, której prawo własności właściciel utracił na skutek decyzji o realizacji inwestycji drogowej. Organy orzekające w sprawie słusznie zatem uznały, że skoro zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego właściciel gruntu jest jednocześnie właścicielem naniesień trwale z tym gruntem związanych, to przysługuje mu odszkodowanie zarówno za grunt, jak i znajdujące się na nim naniesienie w postaci zjazdu. Tracąc własność gruntu, właściciel utracił również własność znajdujących się na nim naniesień i nie ma podstaw do tego, aby pozbawiać go w tej części odszkodowania. Bez znaczenia prawnego w tej sprawie pozostaje przy tym, do jakiej kategorii dróg należy droga, do której prowadzi zjazd. Zgodnie z treścią § 36 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r., przy ustalaniu wysokości odszkodowania nie uwzględnia się jedynie nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
W przepisach obowiązującego prawa brak jest podstaw do ograniczenia wysokości odszkodowania wyłącznie do odszkodowania za grunt. Zjazd znajdujący
się na tym gruncie stanowi jeden z elementów składających się na "stan nieruchomości", o którym mowa w art. 134 ust. 2 u.g.n. i niewątpliwie wpływa na wartość nieruchomości.
Z tego też względu, uwzględnienie jego wartości – jako części wartości całej nieruchomości – w pełni odpowiada wymogom art. 18 ust. 1 specustawy oraz art. 134 ust. 2 u.g.n.
W ocenie Sądu, w sprawie tej nie można mówić o naruszeniu art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawidłowe zastosowanie prawa materialnego nie może być bowiem kwalifikowane w niniejszej sprawie jako naruszenie przepisu stanowiącego o dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Zarzut naruszenia tego przepisu Konstytucji przez podmiot obowiązany do wypłaty odszkodowania jest niezrozumiały. Okoliczność, że na gruncie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U.
z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), budowa, jak również przebudowa drogi powoduje,
że budowa, czy przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi, nie zmienia niczego w zakresie zastosowania przepisów specustawy i ustawy
o gospodarce nieruchomościami w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania. Przepis art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych nie stanowi lex specialis
w stosunku do art. 18 ust. 1 specustawy. W ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek podstaw do żądania uwzględnienia w toku procedury ustalania odszkodowania w tej sprawie, tej oto okoliczności, że zarządca drogi poniesie w wyniku przebudowy drogi koszty budowy, czy przebudowy istniejącego dotychczas zjazdu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (całą nieruchomość, z naniesieniem). Nie można mówić o niesłusznym odszkodowaniu przyznanym dla wywłaszczonego, z tej tylko przyczyny,
że w obowiązującym prawie na zarządcy drogi – w ściśle określonym przez prawo przypadku – spoczywa obowiązek budowy zjazdu. Nie może być przy tym mowy
o podwójnej gratyfikacji dla właściciela wywłaszczonej nieruchomości, jak ujmuje
to błędnie skarżący. Pamiętać należy, że wywłaszczenie jest pozbawieniem własności. Dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy dokonywane jest na cele publiczne, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie i za słusznym odszkodowaniem. Odrębność obowiązków zarządcy drogi wynikających z ustawy o drogach publicznych, w tym
w szczególności z jej art. 29 ust. 2, nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa materialnego zastosowanych w tej sprawie. Podkreślenia wymaga przy tym,
że w sprawie tej nie może być mowy o jakiejkolwiek ekwiwalentności w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i poniesienia następnie przez zarządcę drogi kosztów budowy zjazdu, co następuje na podstawie ustawy o drogach publicznych. Niezrozumiałe jest tym samym ujmowanie obowiązków zarządcy drogi wynikających z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych – na gruncie sprawy o odszkodowanie za nieruchomość – jako szkody w majątku zobowiązanego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło