I SA/Wa 449/12

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.D. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., własności nieruchomości postanawia: odmówić przyznania R. D. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. R. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transporty i Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], którą organ uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uchylającą ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., i odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0064 ha, obręb [...]. W następstwie wniesionej skargi skarżący skierował do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu R.D. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Wnioskodawca ujawnił, że łączny dochód rodziny to kwota 4650 zł na który składają się dochód z działalności gospodarczej skarżącego w wysokości 1800 zł oraz dochód z działalności gospodarczej jego żony w wysokości 2850 zł. Ponadto ujawnił on, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni 150 m2, mieszkania o powierzchni 38,5 m2, budynku gospodarczego o powierzchni 60 m2, jak również samochód dostawczy. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że nie posiada wystarczających środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych, gdyż jest obciążony kredytem mieszkaniowym, którego rata miesięczna wynosi 300 zł, spłaca również kredyt na zakup samochodu w wysokości 500 zł, do stałych wydatków należą również opłacenie prądu w wysokości 160 zł miesięcznie, czynszu – 330 zł, opłacenie przedszkola w wysokości 300 zł miesięcznie. Po uwzględnieniu wykazanych opłat na każdego członka rodziny pozostaje kwota około 544 zł netto. Wnioskodawca wyjaśnił również, że dom, który wykazał w masie majątkowej we wniosku, wymaga remontu, obecnie zamieszkuje w nim jego ojciec. Rozpoznając wniosek na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy ubiegający się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przed rozpoznaniem wniosku należy zaznaczyć, że jedynym kryterium mającym znaczenie dla jego rozpoznania jest sytuacja majątkowa ubiegającego się o pomoc prawną. Wszelkie inne kwestie dotyczące oceny legalności zaskarżonych decyzji nie mają wpływu na sposób rozpoznania wniosku. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że R. D. nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy dotyczy przede wszystkim osób, które znajdują się w wyjątkowo ciężkich warunkach materialnych. Nie można stwierdzić, że skarżący w takich warunkach się znajduje, mając zabezpieczone nie tylko potrzeby bytowe, ale również potrzeby życiowe, gdyż uzyskuje stały i znaczący dochód miesięczny w wysokości 4650 zł. Faktem jest, że wnioskodawca powołał się na wydatki związane z utrzymaniem trzyosobowej rodziny, jednak nie można uznać, że po ich odliczeniu od dochodu skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Pozostałe koszty są zdecydowanie niższe od kwoty wpisu. Ponadto ich opłacenie jest rozłożone w czasie i zależy od przebiegu postępowania sądowego, co dodatkowo zmniejsza "dolegliwość" ich uiszczenia dla skarżącego. Odnosząc się do argumentacji związanej z zaciągniętymi kredytami i ich wpływem na sytuację majątkową skarżącego należy wyjaśnić, ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Koszty te nie mają bowiem pierwszeństwa przed kosztami należnymi Skarbowi Państwa. Tym samym niezrozumiałe jest, aby skarżący spłacał inne ciążące na nim zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał by na tej podstawie koszty związane z wniesieniem skargi oraz ewentualnego ustanowienia pełnomocnika pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Wobec zatem niespełnienia przesłanki ustawowej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.