I SA/Wa 45/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. T., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], odmawiającej J. T., H. S., M. D., M. D., Z. S., M. S. i K. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej nieruchomości przez J. B. w miejscowości K., pow. [...], woj. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Skarbu Państwa przedstawił następujący stan sprawy: J. T. i M. D. wnioskami z dnia 20 stycznia 2009 r., H. S. i K. S. wnioskami z dnia 23 stycznia 2009 r., M. D. wnioskiem z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz Z. S. i M. S. wnioskami z dnia 18 kwietnia 2009 r. wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej nieruchomości przez J. B. w miejscowości K., pow. [...], woj. [...]. Wnioski te zostały nadane w urzędzie pocztowym w G. w dniu 12 maja 2009 r. i wpłynęły do organu w dniu 13 maja 2009 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmówił wnioskodawcom potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej z powodu złożenia wniosków po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), czyli nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. J. T. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że jej wniosek oraz wnioski pozostałych osób wyżej wymienionych złożone zostały w terminie, powołując się na treść pisma Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], wzywającego K. S. do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty wskazane w tym piśmie, w ciągu 6 miesięcy od daty jego doręczenia. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ stwierdził, że kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy ponadto ustalił, iż - zgodnie z wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia [...] września 1991 r. sygn. akt [...], J. B. i J. B. pozostawili na terenach nie wchodzących obecnie w skład Państwa Polskiego nieruchomość rolną stanowiącą ich własność, składającą się z: użytków rolnych III klasy o powierzchni [...] ha oraz stodoły drewnianej, położonych we wsi K., gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2005 r., sygn. akt [...], spadek po J. B. nabyli: żona - J. B. 1/4 majątku ruchomego i 1/7 majątku nieruchomego oraz córki: J. D., M. K. i G. B. po 1/4 majątku ruchomego i po 2/7 majątku nieruchomego każda z nich. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sierpnia 1992 r., sygn. akt [...], spadek po J. B. nabyły jej córki: M. K., G. B. i J. D. po 1/3 części spadku każda z nich. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...], spadek po J. D. nabyli: mąż P. D. w 1/4 części oraz dzieci: M. D., M. S., J. T., H. S. oraz M. D. w 3/20 części każde z nich. Natomiast spadek po G. B. nabyli na podstawie ww. postanowienia z dnia [...] września 2004 r.: siostra M. K. w 1/2 części oraz siostrzeniec M. D. w 1/10 części, siostrzenica J. T. w 1/10 części, siostrzenica H. S. w 1/10 części, siostrzeniec M. D. w 1/10 części, córka siostrzenicy K. S. w 1/30 części, córka siostrzenicy M. S. w 1/30 części oraz córka siostrzenicy K. S. w 1/30 części. Z kolei na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...], spadek po M. S. nabył mąż Z. S. oraz dzieci: K. S., M. S. i K. S. po 1/4 części każde z nich. Mając na uwadze ww. postanowienia spadkowe Minister podniósł, że osobami uprawnionymi do występowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J. i J. małż. B. poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej są: M. K., K. S., M. D., J. T., H. S., M. D., M. S., K. S. i Z. S. Ponadto Minister wskazał, że sprawy z wniosku M. S. i K. S. są objęte odrębnym postępowaniem prowadzonym przez Wojewodę [...], ponieważ złożyły one wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, tj. w dniu 30 grudnia 1991 r. i 19 października 2007 r. Natomiast strony niniejszego postępowania, tj. M. D., J. T., H. S., M. D., M. S., K. S. i Z. S. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskami o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie określonym w art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Organ II instancji nadto podniósł, że termin wskazany w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Oznacza to, że złożenie wniosku po dniu 31 grudnia 2008 r. musi skutkować odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Wszystkie strony niniejszego postępowania złożyły wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie wskazanym w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., przy czym 6-miesięczny termin zawarty w piśmie Wojewody [...] z dnia 21 listopada 2005 r., na który powołuje się J. T. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, nie ma wpływu na zawarty w ustawie termin do składania wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty, ponieważ dotyczy on jedynie uzupełnienia przez K. S. dowodów w sprawie i nie oznacza, że strony postępowania mogą składać wnioski w tym terminie, z uchybieniem terminu ustawowego zawartego w art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. T. ponawiając argumenty podnoszone już w odwołaniu, w szczególności, że jej wniosek oraz wniosek M. D., H. S., M. D., M. S., K. S. i Z. S. o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożone zostały w terminie, gdyż wnioski te zostały uzupełnione o brakujące dokumenty w terminie wyznaczonym przez organ. W odpowiedzi na skargi Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zdaniem Sądu, Minister Skarbu Państwa jak i Wojewoda [...] słusznie uznali, że wnioski J. T., H. S., M. D., M. D., Z. S., M. S. i K. S. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położone w miejscowości K., pow. [...], woj. [...] nadane w urzędzie pocztowym w G. w dniu 12 maja 2009 r., a złożone organowi w dniu 13 maja 2009 r. powinny być załatwiony odmownie. Z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. W takiej sytuacji, tzn. w przypadku niespełnienia wymogu, o którym mowa w 5 ust. 1 tej ustawy wojewoda jest zobligowany do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Taki obowiązek nakłada bowiem na organ przepis art. 7 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Zgodzić się należy z organem, że termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego. Termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. także: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 56). W cytowanej ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. brak jest przepisu przewidującego taką możliwość. W niniejszej sprawie stan faktyczny pozostaje niesporny. Skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 13 maja 2009 r., a więc po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt wcześniejszego złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Sąd wyjaśnia, że kwestia prawa do rekompensaty przysługującego skarżącej zostanie rozstrzygnięta na podstawie wniosków M. S. i K. S. złożonych w terminie. Wobec powyższego należy uznać, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]listopada 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.