I SA/Wa 453/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-09

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Elżbieta Lenart, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie, mimo że skarżący podnosił zarzuty uzasadniające wznowienie już w skardze do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, przedwcześnie uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Sąd stwierdził, że organ nie podjął próby weryfikacji twierdzeń skarżącego o tożsamości zarzutów podnoszonych we wniosku o wznowienie i w skardze do sądu, a także nie zbadał, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W konsekwencji, organ nie wyjaśnił kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] października 2009 r., która odmawiała stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1960 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu. SKO decyzją z marca 2010 r. odmówiło wznowienia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie. Decyzją z stycznia 2012 r. SKO utrzymało w mocy decyzję z marca 2010 r. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie art. 148 § 2 kpa, twierdząc, że wniosek o wznowienie został złożony we właściwym czasie, po uzyskaniu odmownej decyzji WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. Z., J. S., B. S., A. Z., J. G., A. Z, A. P., P. Z., A. M., C. Z., W. Z, B.M., M. G., A. R., S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących J. Z., J. S., B. S., A. Z., J. G., A. Z., A. P., P. Z., A. M., C. Z., W. Z., B. M., M. G., A. R. i S. Z. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego swoją decyzją z dnia [...] października 2009 r., [...]. Tym ostatnim orzeczeniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...] orzekającego o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1960 r., [...] odmówiło ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] - po rozpoznaniu wniosku następców prawnych byłego właściciela powyższego gruntu o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia - odmówiło stwierdzenia jego nieważności. W dniu 6 listopada 2009 r. (data prezentaty) J. Z złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § 1pkt 2 oraz pkt 4 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2023/09 odrzucił tę skargę. Sąd podniósł, że skarga została wniesiona od decyzji organu I instancji – zatem z pominięciem toku instancji, co czyni ją niedopuszczalną, a ponadto została niewłaściwie opłacona, gdyż profesjonalny pełnomocnik skarżącego uiścił tylko połowę stałego wpisu sądowego. Wnioskiem z dnia 8 lutego 2010 r. J. Z. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009 r., nr [...] - powołując się na następujące przesłanki wznowienia: art. 145 § 1 pkt 1 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Wnioskodawca wskazał również, że w skardze odrzuconej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2023/09, podniesione zostały zarzuty dotyczące zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] odmówiło - na podstawie art. 149 § 3 kpa - wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...]. W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia wskazało, że stosownie do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98 (LEX nr 47857) stwierdził, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Powołał również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2733/07 stwierdzający, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania. Kolegium stwierdziło, iż sam wnioskodawca wskazał - że już w swojej wcześniejszej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącej stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji - podnosił zarzuty uzasadniające wznowienie postępowania. Tym samym jest oczywiste, że o podstawach wznowienia dowiedział się po wydaniu kwestionowanej decyzji. Wnioskodawca - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - złożył skargę do WSA pismem z dnia 4 listopada 2009 r., a zatem już wówczas znane mu były okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem wniosek o wznowienie został złożony w dniu 8 lutego 2010 r. - a więc z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, co nałożyło na organ administracji obowiązek wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania stosownie do art. 149 § 3 kpa. W złożonym od powyższej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. Z. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uwzględniło wszystkich okoliczności sprawy podniesionych w treści wniosku z dnia 8 lutego 2010 r. Ponadto stwierdził, iż w dniu 27 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2023/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jego skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2009 r., w której podniesione były zarzuty obejmujące wznowienie postępowania. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w pełni podziela argumentację - przedstawioną w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] - odnoszącą się do zasadności odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2009 r. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie nie była bowiem merytoryczna ocena zaistnienia wskazanych we wniosku przesłanek wznowienia postępowania, a jedynie ustalenie, czy dochowany został miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 148 kpa. Organ stwierdził, że nie budzi wątpliwości fakt, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu jednego miesiąca, określonego w art. 148 kpa. Wskazało także, że w przypadku przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 i 6 kpa zastosowanie ma przepis art. 148 § 1 kpa, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zastosowanie ma przepis art. 148 § 2 kpa. Dodało, że wnoszący o ponowne rozpoznanie sprawy podkreślił, iż zarzuty obejmujące wskazanie przesłanek wznowienia postępowania zostały podniesione już w jego skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 r. i wyjaśniło, że z faktu wskazania przesłanek wznowienia postępowania w ww. skardze nie można wnosić, że został tym samym zachowany termin do wniesienia podania (wniosku) o wznowienie postępowania - co zdaje się sugerować J. Z. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Są to bowiem dwa odrębne postępowania. Podniosło również, iż od dnia 11 kwietnia 2011 r. odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa następuje w drodze postanowienia, lecz z uwagi na fakt, że wydając decyzję z dnia [...] marca 2010 r. działało jeszcze na podstawie poprzedniego brzmienia ww. przepisu (przewidującego wydanie decyzji) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję również decyzją administracyjną, bowiem przesłanki odmowy wznowienia postępowania pozostały takie same. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. Z., J. S., B. S., A. Z., J. G., A. Z., A. P., P. Z., A. M., C. Z., W. Z., B. M., M. G., A. R. i S. Z. - zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie: 1) art. 148 § 2 kpa przez to, iż skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania we właściwym czasie. Po uzyskaniu odmownej decyzji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2023/09 z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili w dniu 8 lutego 2010 r., czyli termin trzydziestodniowy od otrzymania decyzji został zachowany. Nie można bowiem, jak to wynika z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. prowadzić w tej samej sprawie równolegle dwóch odrębnych postępowań, tj. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz przed Kolegium z wniosku o wznowienie postępowania. Należało zatem zaczekać na rozstrzygnięcie Sądu; 2) art. 145 § 1 pkt 1 kpa, który stanowi podstawę do wznowienia sprawy jeśli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło za prawdziwe adnotacje w rejestrze wniosków oraz zaznaczenie na planie, że wniosek o ustalenie "czasowej własności" nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w 1948 r. w imieniu właścicieli złożył Urząd Likwidacyjny. Nie ustalono natomiast, czy był to wniosek R. i K. Z. przekazany jedynie przez Urząd Likwidacyjny, a wtedy byłby to oryginalny wniosek właścicieli, a nie Urzędu Likwidacyjnego. Przy czym wnioskodawca dysponuje dowodami, że wniosek ten był wnioskiem oryginalnym Państwa Z. 3) art. 145 § 1 pkt 4 kpa, który stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pomimo prowadzenia sprawy od dnia 4 listopada 2005 r. po uchyleniu jego decyzji w tej sprawie z dnia [...] listopada 2003 r., nr [... przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1382/04 nie dopuściło do bezpośredniego udziału w sprawie zgłoszonych przez stronę w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2004 r. świadków i zaleconego do wykonania w rzeczonym wyroku tego Sądu obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tych osób na rozprawie administracyjnej (str. 4). Wykonując te czynności dowodowe organ administracyjny dokonałby właściwych ustaleń, co do autorstwa wniosku jak też ustalił, iż o "własność czasową" nieruchomości przy ul. [...] w W. występowali właściciele R. Z. i jego żona (współwłaścicielka tej nieruchomości K. Z.). Właściciel R. Z. zmarł zaś w 1939 r. Pozwoliłoby to na wyeliminowanie pomyłki w przedmiotowej decyzji, że zaskarżone orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...] o odmowie ustalenia użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] w W. zostało skierowane do zmarłego w 1939 r. R. Z. 4) art. 145 § 1 pkt 6 kpa, który stanowi podstawę wznowienia sprawy w przypadku, gdy decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. W przedmiotowej sprawie Wojewoda udzielił odpowiedzi w zakresie wniosku lakonicznym pismem, a zgodnie z art. 123 kpa, art. 125 kpa oraz art. 106 § 5 kpa powinien tutaj wydać postanowienie, od którego służy stronie zażalenie. Strona została tutaj zupełnie pominięta. W tej sytuacji zachodzi okoliczność o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 6 kpa; 5) art. 7 kpa - przez to, że wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. Kolegium nie uwzględniło wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy podniesionych w treści wniosku J. Z. z dnia 8 lutego 2010 r. Wynika to bezpośrednio z treści uzasadnienia decyzji w którym organ odniósł się jedynie do jednego z kilku punktów wniosku, inne całkowicie pomijając. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazali, że za zagubione dokumenty oraz za niechlujne i błędne decyzje w tej sprawie obciąża się jedynie rodzinę Z.. Jeszcze w 1945 r. K. Z. podejmowała czynności administracyjne i na drodze postępowania cywilnego o odzyskanie ,,własności czasowej" przedmiotowych nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło się tutaj w rozstrzygnięciu na nieprawdziwych oraz niezupełnych dowodach. Skarżący podnieśli też, iż momentem od którego należy liczyć termin dla złożenia wniosku o wznowienie był w tym przypadku termin orzeczenia wydanego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem stosując analogię względem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 828/07 - wniosek złożono w terminie. Dodali, że organ wydając zaskarżoną decyzję pozostawił poza sferą koniecznych rozważań argumenty wnioskodawcy, czyniąc podstawą decyzji jeden z nich, tym bardziej, iż niektóre z okoliczności powinny stanowić dla organu podstawę do wznowienia postępowania z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie wniesionej skargi i wskazało, że podtrzymuje swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na jej wynik. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r., odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] października 2009 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. Istota niniejszej prawy sprowadza się zatem do określenia, czy organ orzekający w kontrolowanej przez Sąd decyzji w sposób prawidłowy zastosował przepisy o wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. W postępowaniu wznowieniowym odróżnia się dwa etapy. W toku pierwszego etapu organ wstępnie bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje czy strona wskazała ustawową podstawę wznowienia. Natomiast ocena przesłanek wznowienia postępowania realizowana jest dopiero w drugim etapie postępowania. Organ bada wówczas, czy oprócz wskazanej przez podmiot inicjujący postępowanie podstawy wznowienia, spełnione są inne ustawowe przesłanki wzruszenia tej decyzji. Tak więc, w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania, wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada więc wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 kpa (tj. w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Na tym też etapie organ ocenia również, czy wniosek pochodzi od strony. Zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W niniejszej sprawie postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem J. Z. z dnia 10 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] października 2009 r., w którym powołane zostały następujące podstawy: 1) art. 151 § 1 pkt 1 kpa, bowiem Kolegium przyjęło za prawdziwe adnotacje w rejestrze wniosków oraz zaznaczenie na planie, że wniosek o ustalenie "własności czasowej" nieruchomości w W. przy ul. [...] w 1948 r. w imieniu właścicieli złożył Urząd Likwidacyjny. Nie ustalono natomiast, czy był to wniosek R. i K. Z. przekazany jedynie przez Urząd Likwidacyjny - a wtedy byłby to oryginalny wniosek właścicieli, a nie Urzędu Likwidacyjnego. 2) art. 145 § 1 pkt 4 kpa – gdyż Kolegium nie dopuściło do bezpośredniego udziału w sprawie zgłoszonych przez stronę w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2004 r. świadków i zleconego w wyroku z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1382/04 obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tych osób na rozprawie administracyjnej, a przeprowadzenie tych czynności pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie, że o przyznanie prawa własności czasowej występowali żona przeddekretowego właściciela nieruchomości gruntowej, który zmarł w 1939 r. oraz jego syn R. Z.. 3) art. 145 § 1 pkt 6 kpa, bowiem decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska Wojewody [...], który udzielił odpowiedzi w zakresie wniosku lakonicznym pismem, a nie w formie postanowienia. W tym miejscu wskazać należy, że organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 kpa), w związku z czym - zgodnie z art. 77 § 1 kpa - są obowiązane zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Tymczasem, w niniejszej sprawie organ administracji bezkrytycznie przyjął, iż powyżej wskazane zarzuty zostały podniesione już w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2009 r.(data prezentaty) - na co też wskazał sam skarżący. Jednakże w tej ostatniej skardze J. Z. wniósł tylko o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 kpa. Uzasadnił to m.in. tym, iż organ w decyzji z dnia [...] października 2009 r. (wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia 6 lipca 1960 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...]), zbyt dowolnie i bezpodstawnie przyjął, że małżonkowie Z. nie złożyli wniosku dekretowego i dlatego należało wydać orzeczenie z 1960 r. Wskazał ponadto, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało orzeczenie, które nie zostało skierowane do strony postępowania, tj. do K. Z. i Urzędu Likwidacyjnego, lecz do Wydziału Finansowego, a więc do podmiotu, który nie był stroną w sprawie. Dokonując zatem porównania wskazanych przez J. Z. treści zarzutów dotyczących wznowienia zawartych w powyższych pismach stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło w niniejszej sprawie próby weryfikacji twierdzenia samego skarżącego o tożsamości wyżej wskazanych zarzutów. W rezultacie w ogóle nie wyjaśniło bardzo istotnej dla instytucji wznowienia postępowania kwestii, czy został zachowany przez wnoszącego wniosek o wznowienie termin określony w art. 148 kpa. Zgodnie z tym ostatnim przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Przy czym, zachowanie ww. terminu zostać musi udowodnione przez samą stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że "swobodna ocena dowodów" nie może jednak oznaczać oceny dowolnej, a także jej braku. W niniejszej sprawie organ w nieuzasadniony sposób przyjął, że termin określony w art. 148 kpa został przez wnioskodawcę przekroczony, bowiem z całą pewnością wiedzę o wskazanych przez niego podstawach wznowienia uzyskał on wcześniej - tj. dysponował nią w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r. tj. 4 listopada 2009 r. Abstrahując od zasadności i logiczności twierdzeń zawartych we wniosku o wznowienie postępowania treść zarzutów podniesionych w obu ww. podaniach bezspornie się różni. W skardze bowiem zostało wskazane jako przyczyna, z powodu której strona nie brała udziału w sprawie okoliczność, iż orzeczenie dekretowe nie zostało doręczone stronie postępowania, tj. K. Z. i Urzędowi Likwidacyjnemu, zaś w pkt 2 ww. wniosku o wznowienie postępowania J. Z. powołał tę podstawę precyzując ją m.in. jako niedopuszczenie do bezpośredniego udziału w sprawie zgłoszonych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2004 r. świadków. Z kolei w skardze został podniesiony zarzut, że nie ustalono, czy wniosek został złożony przez "Państwa Z", czy też Urząd Likwidacyjny, zaś we wniosku o wznowienie postępowania, czy był on złożony przez żonę właściciela przeddekretowgo nieruchomości, który zmarł w 1939 r. i jego syna. Podkreślić także należy, że w skardze nie została w ogóle powołana podstawa wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Działając w ten sposób organ naruszył wskazane uprzednio art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa i w ocenie Sądu przedwcześnie uznał, iż uchybiono terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Ponownie rozpoznając wniosek J. Z. o wznowienie postępowania organ administracji podejmie działania w celu zbadania, kiedy wnoszący powyższy wniosek uzyskał informację o wskazanych w nim podstawach wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 145 § 1 pkt 6 kpa) - a następnie wyda stosowne orzeczenie w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że w znacznej części nie dotyczą one decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (tj. zaskarżonego orzeczenia), lecz są skierowane przeciwko orzeczeniu administracyjnemu, wydanemu na podstawie dekretu z dnia 25 października 1945 r. Z uwagi na okoliczność, iż niniejsze postępowanie dotyczy jedynie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego, to zarzuty te nie należą do niniejszego postępowania i nie mogą być w nim rozpoznawane. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Dz. U. poz. 270), orzekł jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło